Geldgids: nabestaanden moeten oppassen dat ze erfenis niet ongewild aanvaarden

30 september 2014 - Veel veertigers en vijftigers hebben ouders die 'op leeftijd' zijn. Deze ouderen zullen de komende jaren, spijtig genoeg, komen te overlijden. De kinderen zijn erfgenaam. De meeste van die ouderen, de babyboomers, zullen meer bezittingen dan schulden hebben. Een deel echter niet. In dat geval kunnen de kinderen, of andere nabestaanden, de erfenis beter niet aanvaarden, tenzij de kinderen het als hun morele plicht voelen om schulden af te lossen. De Geldgids van de Consumentenbond waarschuwt in het laatste nummer dat mensen goed moeten uitkijken wat ze doen na een sterfgeval. Want voordat ze het weten hebben ze de erfenis aanvaard, ook al hadden ze dat achteraf liever niet gewild.

Opties
Als duidelijk is dat de bezittingen positief zijn kan de erfenis zonder problemen aanvaard worden. Als de overledene een grote schuldenberg achterlaat kan de erfenis geweigerd worden. De kinderen hoeven dan niet op te draaien voor de schulden, maar ze mogen zich dan ook de dierbare familiestukken niet toe-eigenen. Ze mogen zelfs niet aan de spullen komen, zo schrijft de Geldgids. Wie ze dan moet opruimen is niet duidelijk.
Soms zal echter niet duidelijk zijn wat er onder de streep overblijft. Dan kunnen nabestaanden de erfenis beneficiair aanvaarden, zoals dat heet; dat betekent dat ze niet hoeven te betalen voor de schulden voor zover die groter zijn dan de bezittingen. Nabestaanden doen er natuurlijk goed aan rekening te houden met schulden waarvan ze het bestaan niet weten. Ook kunnen er na de dood claims zijn van verzekeraars vanwege onterecht uitgekeerde bedragen. Of de belastingdienst zit nog achter het geld aan van de overleden pa. De erfgenamen krijgen daarom drie maanden bedenktijd, zo meldt de Geldgids.

Duur etentje
Maar het kan zijn dat de kinderen door bepaalde dingen te doen de erfenis onbewust aanvaarden. Zo geeft de Geldgids als voorbeeld een familie die uit gaat eten in Delft, vlak na het overlijden van de moeder. Ze bespreken de uitvaart en betalen met de pinpas van moeder. Die moeder had dat niet erg gevonden, zo stelden ze. Na een tijdje bleek dat de erfenis negatief was. Een schuldeiser kwam er achter dat de kinderen de pinpas gebruikt hadden en stelde dat de familie daarmee de erfenis zuiver had aanvaard. Hij kreeg gelijk van de rechter, waarna de familie de schulden moest gaan aflossen. Dat de kinderen, na de maaltijd, hadden aangegeven dat ze de erfenis beneficiair aanvaardden deed daar niets aan af. Dat was te laat. Als ze dat voor het etentje hadden gedaan, was het wel goed geweest.

Haaien
Nabestaanden moeten dus ontzettend oppassen. De Geldgids geeft andere voorbeelden. Zo is het zaak om niet de woning van de overledene te gaan verhuren. Want ook daaruit kan geconcludeerd worden dat de nabestaanden de erfenis hebben aanvaard. Zelfs een ritje in de auto van de overledene of het beantwoorden van diens post kan gezien worden als het aanvaarden van de erfenis. Overigens zal dit alles niet automatisch tot aanvaarding leiden. Er moet dus wel iemand zijn, een schuldeiser, die dit aan de orde stelt bij een rechtbank. Vrij kinderachtig zou je zeggen, maar bedrijven doen veel om hun geld te krijgen. Zo begon VGZ ooit een rechtszaak tegen de erfgenamen omdat de verzekeraar nog geld kreeg van de overledene. Niet duidelijk was of de erfgenamen op dat moment de erfenis aanvaard hadden. Maar in ieder geval zorgde juist het feit dat ze verweer gingen voeren ervoor dat ze de erfenis aanvaardden. VGZ was de eerste die het wist, zo schrijft de Geldgids.

Procedure
Je mag de erfenis wel 'beheren', maar je mag niet 'als heer en meester' daarover beschikken. "De grens daartussen is flinterdun", zo waarschuwt de Geldgids. Het is dus zaak om niets, of bijna niets te doen totdat de 'akte van beneficiaire aanvaarding' binnen is. De begrafenis of crematie kan overigens wel zonder voorbehoud geregeld worden.
Het formulier om de akte van beneficiaire aanvaarding te krijgen kan worden gedownload van de site www.rechtspraak.nl. Als de akte binnen is, dan hebben de kinderen iets meer speelruimte. Ze kunnen dan bijvoorbeeld de huur opzeggen, en abonnementen. Maar nog steeds is het oppassen geblazen. Er moet dan namelijk een procedure gevolgd worden, de 'vereffeningsprocedure'. Eerst moet een lijst van bezittingen en schulden worden opgesteld. Met de bezittingen moeten de schulden worden afbetaald. Daarvoor moeten mogelijk bezittingen worden verkocht. Pas dan mogen rekeningen betaald worden, en schulden afgelost. Als er geld overblijft wordt dit onder de nabestaanden verdeeld. Meer informatie is te vinden op www.notaris.nl (zoek onder vereffeningsprocedure).

Jurgen Sweegers
Kenniscentrum Geldengroen.net
Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn