ABN Amro verstandige belegging voor particulieren? Ontwikkelingen buiten de bank gaan mogelijk sneller dan die binnen de bank

16 september 2015- ABN Amro gaat naar de beurs. Het zal u niet ontgaan zijn. Mogelijk gaat aandeelhouder Jeroen Dijsselbloem nog dit jaar een pluk aandelen verkopen, hoewel dat krap aan lijkt. De bank doet inmiddels alles om het bevlekte blazoen op te poetsen. Cijfers worden opgeleukt, dividend-uitkeringen worden verhoogd en er is een nieuwe reclame-campagne bedacht waarin de klant centraal staat. Die campagne kon meteen op flink wat kritiek rekenen,  want mensen moeten met hun verhaal naar de bank gaan. Maar als mensen naar de bank gaan willen ze geen verhaal vertellen, maar een hypotheek afsluiten.

Aan de prijs
Vraag is of het verstandig is voor particulieren om aandelen ABN Amro aan te schaffen? Dat hangt natuurlijk helemaal van de prijs van het aandeel af. Is het aandeel duur in vergelijking met de verwachte inkomsten van de bank of niet? Ik denk dat u er van uit kunt gaan dat de aandelen aardig aan de prijs zullen zijn. De Nederlandse staat, de enige aandeelhouder, zal immers een zo hoog mogelijke opbrengst willen, om zo het verlies dat het gevolg is van de reddingsoperatie in 2008, zo klein mogelijk te houden. Aan de andere kant moet de beursgang wel een succes worden en daarom verwacht een analist van IEX.nl dat de aandelen met een korting naar de beurs gaan. Om te beoordelen of het aandeel duur is kan in de eerste plaats naar de huidige balans en resultatenrekening gekeken worden. Ten tweede moet gekeken worden naar de verwachte ontwikkelingen. Hoe ziet de toekomst van de bank eruit?

Opschepper

De bank presenteerde eind augustus cijfers. De nettowinst over het tweede kwartaal was 600 miljoen. "De beste kwartaalcijfers sinds het bestaan van de nieuwe bank", zo pochte bestuursvoorzitter Zalm. De 'nieuwe bank' is de bank die ontstond na de redding door de Nederlandse staat en de hernieuwde fusie met Fortis.
In de eerste helft van 2015 was de winst 1,1 miljard euro. Natuurlijk: sieht nicht schlecht aus. Aber..... Bedacht moet worden dat de toevoeging aan de stroppenpot lager was dan ooit (34 miljoen tegen 342 miljoen vorig jaar) en dat "is niet representatief voor het hele jaar". Ook waren de afschrijvingen op leningen veel lager dan in de eerste helft van 2014: 287 miljoen in plaats van ruim 700 miljoen vorig jaar. Daarnaast heeft ABN veel verdiend met het oversluiten van hypotheken. Dit zijn waarschijnlijk boeterentes geweest, aangezien de rente na oversluiten na beneden gaat. Een eenmalige post dus en één die de toekomstige rentebaten negatief beïnvloed.

Omslag
Zoals uit deze korte opsomming blijkt zijn de goede resultaten dus heel erg afhankelijk van de staat van de (Nederlandse) economie. Iedereen zegt dat die in het tweede kwartaal van dit jaar is aangetrokken. Dat geloven we dan maar even. Maar vraag is hoe lang deze opleving nog duurt. Als de economie weer inzakt, zoals het er nu naar uit ziet, dan slaan al die posten weer om: meer afschrijvingen, meer geld voor de stroppenpot, minder hypotheken en, mogelijk, minder oversluitingen. Een ander punt is dat de kosten vrij sterk stegen: met 7% in vergelijking met vorig jaar. Dat komt met name door de lage rente, waardoor er meer pensioenreserveringen moesten worden gemaakt, en door de inhuur van externen. Slechte zaak: die inhuur van externen. Waarom niet gewoon capabele ICT-ers in dienst nemen? Die zul je wel nodig blijven houden de komende jaren.

Schraalhans en klaaghans
Met een globale blik naar de balans kijkend zie ik dat het aandelenvermogen ongeveer 16 miljard is, op een balanstotaal van 430 miljard. Beetje schraal lijkt het me, zo'n 4%. Maar goed, er is ook nog zoiets als issued debt en subordinated debt, obligaties uitgegeven door de bank. Die bedragen in totaal zo'n 90 miljard. En er zijn deze week weer nieuwe obligaties uitgegeven. Er is veel te doen over het vermogen van de bank. De banken klagen steen en been over de eisen die toezichthouders stellen, ook ABN Amro. Maar die eisen zijn gewoon goed. Beleggers krijgen daardoor meer zekerheid dat de bank niet omvalt. Financiële media als FD zouden eens moeten ophouden mee te gaan in het geklaag van banken. In ieder geval zouden ze daar kritische noten bij moeten plaatsen of ze zouden wederhoor moeten plegen bij de politiek of toezichthouders. Minister van Financiën Dijsselbloem klaagde laatst niet voor niets dat de lobby van banken veel te sterk is. Er zijn overigens 940 miljoen aandelen. Dan zou volgens een simpele berekening een aandeel ongeveer 16 euro waard zijn (15 miljard gedeeld door 940 miljoen).

Bleek
Dat voor wat betreft het heden. Maar hoe zit het met de toekomst? Hoe ziet de toekomst van ABN Amro eruit? Bleekjes, als je het mij vraagt. De bank zal de komende tien jaar best wel aardig blijven presteren, zolang er een kundig management zit. Maar ABN Amro is green groei-aandeel, denk ik. Eerder een krimp-aandeel. Concurrentie in de hypotheekmarkt zal toenemen en het is zo goed als zeker dat allerlei nieuwe toetreders marktaandeel van ABN Amro (nu 23%) zullen afsnoepen. Daarnaast is het te verwachten dat bedrijven in toenemende mate op andere manieren dan via de traditionele bank aan financiering zullen komen. De levensverzekeringsmarkt is dood. Schadeverzekeringen blijft nog wel doorgaan, maar daar is de concurrentie moordend. Ook kan niet verwacht worden dat mensen eeuwig genoegen blijven nemen met een rente op spaargeld die tegen de nul procent aanligt. Dan is er nog het betalingsverkeer. Dat zou in de toekomst wel eens in toenemende mate buiten banken om kunnen gaan plaatsvinden. Het is best denkbaar dat nieuwe decentrale munten zoals de Bitcoin, aanslaan en de rol van de banken in het betalingsverkeer op den duur overbodig maken.

Te laat
Even globaal gesproken: ABN Amro is nu best wel goed bezig, zo lijkt het. Zalm heeft de bank aardig op de rit gekregen na de verwoestingen die door Rijkman Groenink zijn aangericht in de jaren voor 2008. Voor veel mensen lijkt de naam nog wel een positieve connotatie te hebben. Maar ondanks dat lijken de ontwikkelingen buiten de bank sneller te gaan dan die in de bank. De bank is bezig om zich te herstellen tot wat het was voor de financiële crisis van 2008, maar de technologie schreed en schrijdt verder en steeds meer lijkt het erop dat een bank in de toekomst iets heel anders is dan de bank van het verleden. Enigszins stuurt de leiding natuurlijk wel naar een nieuwe stip op de horizon, maar naar het zich laat aanzien te weinig. Zelfs als er geen bankencrisis was geweest hadden de banken alle zeilen moeten bijzetten om de ontwikkelingen bij te houden; door die crisis zijn ze jaren met zichzelf bezig geweest en hebben ze kostbare tijd verloren. Ik zie een Zalm voor me die uitroept bij de beursgang: 'We zijn helemaal klaar voor de toekomst', de bank is weer gezond. 'Maar', zo zegt iemand uit het publiek dan: 'We hebben geen bank meer nodig'.

Moreel kompas
En dan is er nog de mentaliteit, waar Joris Luyendijk zo de nadruk op legt. Is die echt veranderd? Alle signalen wijzen erop dat dat niet zo is. De bank verhoogde begin dit jaar de salarissen van de directie flink. Zalm kreeg een hoop kritiek over zich heen en hij maakte de maatregel ongedaan, maar het leek er niet op dat hij en de anderen echt inzagen dat ze een fout gemaakt hadden; dat het niet gepast is dat je, als je net bent gered door de belastingbetaler, nu weer mega-salarissen en bonussen gaat uitkeren. Zoals Luyendijk zegt: het moreel kompas was weg. En dat lijkt nog steeds zo. Ook qua mentaliteit keert de bank dus terug naar wat het ooit was, in plaats van naar wat het zou moeten zijn. Zie daarnaast het gezeur over kapitaalseisen, het gepoch over de resultaten en de houding aangaande het beleid van de Europese Centrale Bank, die de economie momenteel vol pompt met geld. Bankiers met een gezonde financiële mentaliteit willen niet dat de beurshandel aan het infuus van de ECB ligt en blijft liggen. Toch is er steeds maar weer die roep om ingrijpen door de ECB, van medewerkers van onder meer ABN Amro, als het weer ietsjes slechter op de beurs gaat.

Slecht verhaal
En die campagne dan? De bank gaat nu toch de klant centraal stellen? Dat lijkt allemaal aardig oprecht. Maar als we iets geleerd hebben is dat een reclamecampagne van een bedrijf niet veel hoeft te zeggen over hoe dat bedrijf te werk gaat. Een reclame-campagne is bedacht door een reclamebureau en dat is een ander bedrijf dat de bank, die de opdracht gaf. Alleen al uit het doorgeschoten karakter van de reclames kunnen we opmaken dat we die niet heel serieus hoeven te nemen. Alsof we echt naar een bankkantoor van ABN Amro kunnen gaan om daar ons verhaal te vertellen. Overigens leert iedereen nu dat niet de klant centraal moet staan, maar het klantbelang. De bank hoeft niet te doen wat de klant wil, maar hij moet doen wat in zijn belang is. Een wezenlijk verschil.

Instappen?
Ondertussen worden dus cijfers opgepoetst, onder meer door weinig aan de stroppenpot toe te voegen en wordt het dividend verhoogd. In de toekomst zal de helft van de winst uitgekeerd worden als dividend in plaats van 40% nu. Dit is natuurlijk gedaan om investeerders te verleiden.
Doen particulieren er verstandig aan in te stappen? Ik denk dat het niet verkeerd is ABN Amro in de portefeuille op te nemen, mits de prijs redelijk is. Stap dan het liefst meteen in, want dan kunt u mogelijk profiteren van een korting (en van het achterwege blijven van transactiekosten). Maar zie het als een dividendaandeel, niet als een groei-aandeel. En na zo'n jaar of tien kan het beste afscheid genomen worden van het aandeel. Dan is de bank mogelijk passé.

PS: Overigens heeft ABN Amro recentelijk zogenaamde euro green bonds uitgegeven. Later meer hierover.

 

Jurgen Sweegers

Kenniscentrum Geldengroen.net
Copyright © Geldengroen.net

 

 

 

 

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn