Erfenissen: welk deel valt u toe, wat zijn de tarieven en de vrijstellingen?

19 november 2014 - Het erfrecht zit gedegen in elkaar. Er zijn nauwkeurige wettelijke regels over hoe bezittingen van iemand die overleden is verdeeld worden. In dit stuk enkele belangrijke weetjes over het erfrecht, en de tarieven en de vrijstellingen.

Er worden in het erfrecht vier categorieën onderscheiden.

Dat zijn:
1) Kinderen, echtgenoot/echtgenote/partner
2) Ouders, broers, zusters
3) Grootouders
4) Overgrootouders

De bezittingen van een overledene vallen in principe aan de leden van de eerste groep toe. Ieder krijgt een even groot deel. Als er al iemand overleden is in die groep krijgen de kinderen van die overleden persoon dat deel, als er die zijn. Onder kinderen wordt ook verstaan geadopteerde kinderen, maar niet wordt er onder verstaan stiefkinderen.

Als er geen nabestaanden in die eerste groep zijn gaan de bezittingen naar de tweede groep, de ouders en de broers en zussen. De ouders hebben daarbij ieder recht op minimaal 1/4 van de erfenis. Als die tweede categorie ook leeg is vervalt de erfenis aan de derde groep, de grootouders en dan als die er niet meer zijn, aan de overgrootouders. Maar let op: kinderen en kleinkinderen van leden in de tweede groep gaan nog voor de leden van de derde en vierde groep. Dus kinderen van een broer of zus kunnen alles erven en de grootouders niets. Is er niemand in de vier categorieën dan gaan de bezittingen naar de staat.

Testament

Een testament kan deze bepalingen overrulen. Het is vooral zinvol een testament op te maken als u wilt dat een deel van de erfenis overgaat naar mensen die niet in het erfrecht genoemd worden, zoals bijvoorbeeld stiefkinderen. Ook mensen met wie u alleen samenwoont hebben geen recht op de erfenis (als u niet gehuwd bent of geregistreerde partners bent), ook niet als er een samenlevingscontract is.
Regelmatig verschijnen er horrorverhalen in de krant van rijke Nederlanders die hun dochter of zoon onterfd hebben. Goed is het dan om te weten dat wettelijke erfgenamen dan toch een deel van hun erfenis kunnen opeisen. Dit heet de zogenaamde legitieme portie: dat is de helft van waarop ze recht op zouden hebben.

Een ander punt om in de gaten te houden is dat de erfenis door kinderen niet direct opeisbaar is als er nog een echtgenoot of geregistreerde partner is. De kinderen krijgen alleen een vordering op die langstlevende partner. Hierover moet dan weer rente betaald worden door de weduwe of wedenaar voor zover de wettelijke rente hoger is dan 6%.

Waarschuwing

Iemand erft niet alleen de bezittingen maar ook de schulden. De Consumentenbond waarschuwde eerder dit jaar dat mensen er goed aan doen eerst goed na te denken of ze een erfenis aanvaarden of niet. Als zeker is dat er veel schulden zijn kan de erfenis geweigerd worden en als verwácht wordt dat er schulden zijn kan ervoor gekozen worden de erfenis 'beneficiair te aanvaarden', zoals dat heet. Dan kan de erfenis alsnog geweigerd worden als blijkt dat de schulden groter zijn dan de bezittingen.

We zullen ons hier verder focussen op de vrijstellingen en de belastingpercentages. De echtgenoot/note of geregistreerd partner heeft een gigantische vrijstelling.

 

Erfbelasting, vrijstellingen
Verkrijger Vrijgesteld bedrag (2015)
Echtgenoot /echtgenote/geregistreerd partner 627.367
Kinderen en kleinkinderen 19.868
Zieke en gehandicapte kinderen 59.601
Ouders 47.053
Kerkelijke, levensbeschouwelijke, charitatieve, culturele, wetenschappelijke of het algemeen nut beogende instellingen Vrijgesteld
Andere verkrijgers 2.092

 

De tarieven in de erfbelasting zijn hetzelfde als die bij de schenkingsbelasting. Dat is deze tabel dus weer.

Erfbelasting, tarieven
Groep Schijf    Tarief in procenten
Kinderen/echtgenoot/partner  

0-117.214 10
meer dan 117.214 20
(Achter-) kleinkinderen 0-117.214 18
meer dan 117.214 36
Overig 0-117.214 30
meer dan 117.214 40

*Verwacht wordt dat de tarieven over 2015 gelijk zullen zijn aan die over 2014.

Opvallend is dus dat de groepen die achtereenvolgens recht hebben op de erfenis, de groepen die een vrijstelling van een bepaalde omvang hebben en de groepen waarvoor bepaalde belastingpercentages gelden totaal niet met elkaar overeenkomen.

 

Jurgen Sweegers

Kenniscentrum Geldengroen.net
Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn