Eneco windcertificaten, een lagere opbrengst en meer risico dan andere bedrijfsobligaties

29 juli 2014 - Eneco geeft obligaties uit. Het bedrijf noemt die obligaties Hollandse windcertificaten. De suggestie wordt gewekt dat iemand die deze obligaties aankoopt investeert in windmolens. Maar dat is vergezocht. In feite verschaft deze persoon simpelweg  een lening tegen een lage rente aan Eneco.

Eneco gaat 400.000 obligaties uitgeven, voor 25 euro per stuk. De obligaties worden uitgegeven door Eneco-dochter Windpark de Beemden BV. Die dochter exploiteert drie kleine windmolenparken nabij Etten-Leur, met een vermogen van in totaal 25 MW (15 molens). Een van de drie parken is nog in aanbouw. Eneco-dochter EET neemt de stroom van die parken af. De rente ligt tussen 2,5% en 3,5. Die 2,5% wordt omgeschreven als de 'vaste rente' en de rest als de 'opslag'. Hoe harder het waait hoe hoger de opslag, met een maximum van 1% dus. De obligaties hebben een looptijd van vijf jaar, maar beleggers kunnen ze tussentijds, "zonder kosten" verkopen aan Eneco, aldus Eneco in het prospectus.

Niet zo'n vaste vaste rente

Hollandse windcertificaten zijn derhalve een soort bedrijfsobligaties. De rente is echter lager dan bij veel  andere bedrijfsobligaties en de risico's zijn hoger.
Er kan namelijk van alles gebeuren met zo'n windpark. De molens kunnen kapot gaan, ze kunnen schade aan derden veroorzaken, de  opbrengst van de stroom kan tegenvallen (dus de prijs die afnemer EET betaalt) en de wind kan het laten afweten.  Verder kan het park stil komen te liggen door nieuwe wet- en regelgeving, of door rechterlijke uitspraken. De bouw van het deel van het park dat nog in aanbouw is kan vertraging oplopen, waardoor de stroomopbrengst ook tegen kan vallen.
In al die gevallen eigent Eneco zich het recht toe om niet te betalen. Een steeds terugkerend zinnetje in het prospectus is: "...waardoor Windpark de Beemden B.V. mogelijk niet de Rente, Opslag en/of de Nominale Waarde van de Obligatie aan de Obligatiehouder kan betalen."  Die vaste rente van 2,5% is dus niet zo vast.
Dat is opvallend. Het niet uitbetalen van couponrente of van de nominale waarde van de obligatie aan het einde van de looptijd is volgens mij normaliter 'default', een zwaar vergrijp waartoe alleen wordt overgegaan als een bedrijf op omvallen staat. Eneco lijkt echter elk tegenvallertje te kunnen aangrijpen om niet tot betaling over te gaan.  Niet duidelijk is welke criteria daarbij in dat geval gebruikt worden. Het bedrijf Windpark Beemden BV staat daarbij nogal op zichzelf, zo lijkt het. Eneco kan het bedrijf failliet laten gaan als het in moeilijkheden komt, zonder dat het zelf bijspringt.
Belachelijk overigens dat die zelfstandige naamwoorden door heel het prospectus heen met een hoofdletter geschreven worden. Het bedrijf spreek verder consequent van Windrendement. Je zou bijna gaan denken dat het gebakken lucht aan het verkopen is.
Eneco zelf kan natuurlijk ook in problemen komen, waarna Windpark Beemden meegesleurd wordt. Een andere mogelijkheid is dat Eneco overgenomen wordt en dat het windmolenpark daarmee in handen komt van dubieuze bedrijven als Gazprom of een of andere vage investeringsmaatschappij.  Het is de vraag hoe zo'n nieuwe eigenaar omspringt met de rechten van obligatiehouders.

Apostolisch gezelschap

Het park  is gefinancierd met 15 miljoen euro eigen vermogen van Eneco. Verder heeft Eneco een lening van 28,5 miljoen euro verschaft en heeft het 'Apostolisch genootschap' een lening van 3 miljoen euro verstrekt. Het balanstotaal is dus zo'n 46,5 miljoen euro. De obligaties die nu aangeboden worden zijn achtergesteld bij die van dat Apostolisch gezelschap, een geloofsclub met een wat zweverige insteek.
De obligaties zijn verder niet verhandelbaar, in tegenstelling tot veel bedrijfsobligaties die op de beurs worden aangeboden. Ten slotte is Eneco, in tegenstelling tot de suggestie die wordt gewekt, niet te allen tijden verplicht om de obligaties tussentijds terug te kopen, zo meldt het prospectus. Het bedrijf hoeft daartoe bijvoorbeeld niet over te gaan als er geen geld in kas zit.

Met de opbrengst van de lening - tien miljoen euro dus-  lost de dochter de lening van de moeder grotendeels af. Eneco kan daar zelf natuurlijk weer een lening mee aflossen. Op die bestaande leningen betalen moeder en dochter waarschijnlijk meer dan 3,5%. Voor  Eneco is de uitgifte van de lening dus een manier om aan goedkoop geld te komen.  Voor bedrijfsobligaties moet over het algemeen meer dan 3,5% rente betaald  worden.  Het is een herfinancieringsoperatie die op zichzelf voor Eneco al winstgevend is.

Emotie-marketing

Daarnaast is het een mogelijkheid voor Eneco om zich als duurzaam energiebedrijf te presenteren. De komst van de certificaten gaat gepaard met een vracht aan marketing. Zo is zo'n beetje heel de homepage van de site van Eneco eraan gewijd. U doet er goed aan die karrenvracht aan  marketing niet serieus te nemen.
De suggestie wordt gewekt dat u door obligaties aan te kopen investeert in de bouw van windmolenparken. In reclame-spots wordt met sentimenteel gezeur geprobeerd een idealistische snaar bij u te raken. "Samen bouwen aan windmolens", zo is een term die veel te horen is. Echter, Eneco bouwt die windmolens en dat doet het bedrijf toch wel, of u nou meedoet of niet. U bouwt dus niets samen met Eneco. U investeert ook niet in windmolenparken. Hoogstens kan gezegd worden dat u ze mede financiert. U stelt vreemd vermogen ter beschikking terwijl investeren een term is die betrekking heeft op het ter beschikking stellen van eigen vermogen.  Een investeerder wordt eigenaar van de molens, de machines, de gebouwen of wat het dan ook is waarin geïnvesteerd wordt.
U financiert daarbij echter vooral Eneco en niet zozeer de dochter Windpark Beemden, en Eneco doet nog veel meer dan windmolens bouwen. Zo bouwt Eneco gasgestookte centrales, is het bezig Greenchoice de nek om te draaien en stuurt het colporteurs op pad die met een leugenachtig verhaal proberen u over te halen om klant te worden.

U moet de Hollandse windcertificaten dus louter en alleen zien als bedrijfsobligaties en u moet ze als zodanig beoordelen. Dan is het goed te weten dat er obligaties zijn die een hogere opbrengst hebben, zoals de staatsobligaties met een lange looptijd. U moet u niet in de luren laten leggen door het beroep dat Eneco doet op uw wens om te komen tot een duurzame samenleving. Het kan zijn dat u inderdaad vurig hoopt dat de verduurzaming in Nederland een stap vooruit wordt gebracht, maar dan kunt u dat het beste via de stembus uiten, of door zelf te gaan investeren als de gelegenheid zich voordoet. Investeringsbeslissingen nemen op basis van emoties is heel erg onverstandig.

Tegenstrijdige gedachten

Eneco haalt allerlei zaken door elkaar en dat is verwarrend. Het bedrijf wil goedkope financiering aantrekken en het wil zich profileren als duurzaam bedrijf. Het zegt ook "draagvlak te willen kweken voor groene stroom".  Om al die doelen te bereiken wordt dan een financieel product in de markt gezet waarbij, net als zo vaak in het verleden, misbruik wordt gemaakt van het gevoel van onmacht dat bij veel mensen leeft over het gebrek aan voortgang bij de verduurzaming van Nederland. Je profileren als een duurzaam bedrijf door allerlei zelfverzonnen wollige duurzame termen aan simpele bedrijfsobligaties te hangen is misbruik maken van de mogelijkheden die de financiële markten bieden. AFM zou hier een stokje voor moeten steken.
Het uitgeven van obligaties om begrip voor groene stroom te kweken is daarbij al helemaal bespottelijk, als je er over nadenkt. Uitgifte van obligaties zou puur en alleen bedoeld moeten zijn voor het ophalen van geld, niet voor het vergroten van draagvlak voor het een of ander. De marketing er om heen zou draagvlak voor windenergie kunnen verhogen, maar beter is dat Eneco dan een marketingcampagne opzet die speciaal daarop gericht is, en die losstaat van de verkoop van obligaties. Het is niet goed om deze zaken door elkaar te halen. Dat is verwarrend voor mensen die niet zo veel verstand van financiën hebben. Die laten zich meeslepen door de emotie-marketing en kopen die dingen zonder goed naar de financiële aspecten te kijken.
De onderliggende gedachte van het bedrijf is dat als mensen meedelen in de winst van windmolenparken het draagvlak daarvoor vergroot wordt. Maar van 'meedelen in de winst' is in dit geval niet echt sprake, daarvoor is het rendement te laag. Mensen worden afgescheept met een fooi. Zelf verdient Eneco mogelijk zo'n 8% of meer op de investering in het park. Beter zou het zijn om mensen die in de omgeving wonen van parken te laten meedelen in de winst, en dan zonder dat ze daarvoor eerst obligaties hoeven aan te schaffen. Dat zou pas echt het draagvlak vergroten, bij groepen die nu dwars liggen en vaak met succes de bouw van een park weten tegen te houden.
De obligaties die Eneco nu aanbiedt zullen gekocht worden door mensen die verduurzaming al een warm hart toedragen en niet door mensen die sceptisch zijn. Die laatsten zullen eerder een grotere weerzin krijgen tegen windenergie als ze meer windmolens om zich heen zien verrijzen. Heel de reclame-campagne hinkt op allerlei tegenstrijdige gedachtes.

Jurgen Sweegers
Adviesbureau SweegersFinance

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn