Zonnepanelen II: Rationele mensen willen weten wat het kost en opbrengt

1 september 2011 - Op internet woedt al maanden een heftige discussie over de vraag of het plaatsen van zonnepanelen rendabel is en of die vraag eigenlijk wel relevant is.  Die laatste vraag wordt vaak met nee beantwoord. Iemand die een auto of huis koopt vraagt zich toch ook niet af of die auto of dat huis rendabel is, zo stellen sommigen. Waarom zou je dat bij panelen dan wel doen? Maar feit is dat er voor zonnepanelen een simpel alternatief bestaat: namelijk stroom van de energieboer uit het stopcontact.

'Kijk mij eens'
Een duurzaam type zal stellen dat het bij de aankoop van zonnepanelen om zoveel andere factoren gaat dan geld alleen, en dat dit de keuze voor zonnepanelen rationeel kan maken. Zo kan iemand waarde toekennen aan het feit dat hij onafhankelijk, of onafhankelijker, wordt van het energiebedrijf, wat een prettig gevoel van autonomie geeft. Of iemand kan simpel waarde ontlenen aan wat die panelen doen voor zijn imago, de manier waarop buren en vrienden naar die persoon kijken. 'Kijk mij eens duurzaam zijn', net als Amerikaanse celebreties in grote getale een Toyota Prius aangeschaft schijnen te hebben, naast alle andere vervuilende auto's die ze ook in de garage hebben staan. Verder kunnen mensen natuurlijk waarde ontlenen aan het feit dat ze duurzaam bezig zijn.

Niet zeuren
Dat is allemaal waar, maar voor veel mensen zullen dit soort factoren van minder belang zijn, vooral ook voor hen die niet zoveel geld hebben. Zij zullen een rationele keuze willen maken. Voorvechters van duurzame energie zeggen vaak: 'niet zeuren, het gaat om het milieu, wat maakt het uit of het rendabel is.'  Dit geldt wellicht voor hen maar zij kunnen niet voor anderen spreken.

Niet rendabel
Er wordt ook vaak de indruk gewekt dat iemand die zegt dat zonnepanelen te duur, dat alleen maar zegt omdat hij tegen duurzame energie is. Vaak is dat ook wel zo (met name als VVD-ers of PVV-ers het zeggen), maar het hoeft niet zo te zijn. Het kan simpelweg een feit zijn dat zonnepanelen duur zijn en dat het voor een particulier in economische zin niet zinvol is om ze aan te schaffen. De vraag of ze maatschappelijk gewenst zijn staat hier los van. De laatste vraag kan zeker met ja beantwoord worden. Het is maatschappelijk gewenst dat stroom die mensen gebruiken zoveel mogelijk met zonnepanelen wordt opgewekt en zo weinig mogelijk met kolen- of kernenergie.

Ongelijkheid
Maatschappelijk gezien zijn zonnepanelen waarschijnlijk een stuk goedkoper dan kolenenergie en kernenergie. Niet alleen als schade aan het milieu wordt meegenomen (stel dat dat in geld uitgedrukt zou kunnen worden), maar zelfs zonder dat. Want een groot aantal kosten van kolen- en nucleaire energie wordt nog steeds niet meegenomen in de kostprijs, zoals kosten voor vervoer van afval, de bouw van opslagplaatsen voor afval, de aanleg van allerlei infrastructuur, het uitbaggeren van havens en vaargeulen voor de aanvoer van kolen, etc. Het probleem is nu dat vieze energie gesubsidieerd wordt en schone energie niet meer. Als de werkelijke kosten berekend zouden worden zou zonne-energie goedkoper zijn.

Niet rendabel ≠ niet gewenst
De politiek zou kunnen besluiten om subsidie te geven. Dit is echter aan de politiek. Die is echter vooralsnog tot de conclusie gekomen dat subsidieverlening zinloos is. Jammer wellicht, maar belangrijker is dat eerst en vooral al die directe en indirecte subsidies voor kolen- gas en kerncentrales worden afgeschaft. Dan zijn we al een heel eind. De kosten van vieze stroom komen dan mogelijk wel hoger uit dan die van zonne-energie. Dan zijn er niet eens meer subsidies nodig.

Toch maar rekenen dus
Vraag blijft dus, voor iedereen die rationeel is: zijn zonnepanelen rendabel en hoe berekenen we dat? Het beste kan dat gebeuren door de rentabiliteit uit te rekenen, ofwel de interne rentevoet. Dat is het rendement, gegeven het feit dat de opbrengsten zich over vele jaren uitspreiden en er in de toekomst ook nog kosten zijn. Een alternatief is het berekenen van de terugverdientijd, maar dan wordt geen rekening gehouden met kosten en opbrengsten na die periode. Vaak wordt dan zonder discontovoet gerekend, maar dat is erg simplistisch. Het verdisconteren van toekomstige opbrengsten is noodzakelijk, maar de keuze van een discontovoet is altijd nogal arbitrair.

Kosten per Wattpiek
Een andere maatstaf die veel gebruikt wordt in de sector zijn de kosten per Wattpiek aan vermogen dat wordt geïnstalleerd. Dit is echter vooral een geschikte maatstaf om verschillende aanbiedingen te vergelijken. Om te kijken of de investeringen rendabel is zul je ook de opbrengstenkant mee moeten nemen. Dat wordt overigens veel gedaan om de terugverdientijd te berekenen, zonder dat er verdisonteerd wordt. Een Wattpiek levert in Nederland ongeveer 0,85 kWh per jaar op. Een kWh kost 22 cent dus dat is 19 cent per jaar. De opbrengst van een kWh is 22 cent. Stel dat de kosten per Wattpiek 3 euro zijn dan zou de investering zijn terugverdiend in 3 euro gedeeld door 19 cent is 16. In zestien jaar terugverdiend, maar dit is dus een erg simplistische methode.

Wordt vervolgd

Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn