Echte probleem met verlaagd energiebelasting-tarief zit 'em niet in postcode-gebiedjes

10 september 2013 - Mensen die zich verenigen in een coöperatie die duurzame energie opwekt  krijgen mogelijk belastingkorting. Er wordt volop over gediscussieerd over de regeling. Dan gaat het met name over de zogenaamde postcode-roos. De echte problemen zitten ergens anders.

Afspraken
De belastingkorting was al aangekondigd in het regeerakkoord van de huidige regering. Het is ook een van de maatregelen die genoemd worden in het stuk dat vorige week door de SER is gepresenteerd, ook wel energie-akkoord genoemd. Mensen die in coöperatie-verband een duurzame installatie oprichten krijgen een korting op de energiebelasting van 7,5 cent per kWh op de stroom die ze zelf thuis verbruiken, althans voor de hoeveelheid die ze per huishouden met de duurzame installatie opwekken. Op die manier worden mensen gestimuleerd om samen met hun buren aan energie-opwekking te gaan doen.

Roos
De leden van de coöperatie moeten dan wel allen woonachtig zijn in een bepaalde 'postcode-roos'. Niet helemaal duidelijk is wat zo'n postcode-roos inhoudt. Het is waarschijnlijk een gebiedje met drie vaste opeenvolgende postcode-nummers (dus de vier cijfers van de postcode). De gedachte van het ministerie is voorkomen dat de coöperaties te groot worden. Als de overheid geen beperking inbouwt zouden de coöperaties zo groot als energiebedrijven kunnen worden. De regering zou dan teveel belasting mislopen en de gedachte van het stimuleren van lokale duuurzaamheid gaat dan verloren.

Gezeur
Veel mensen in de duurzame sector lopen hier tegen te hoop. Ze vinden dat de gebieden groter moeten worden of dat er helemaal geen gebiedsinperking moet komen. Zo pleit Groenlinks er voor om gemeente-grenzen te nemen in plaats van postcode-gebiedjes. Anderen vinden weer dat er helemaal geen gebiedsbeperking moet zijn. Ondertussen wordt de regeling zo wel 'kapot gezeurd'.

Complex
Hoe groot ook de territoria van de coöperaties, de regeling leidt tot een gigantisch complexe administratie, zo schreven we al. Want de leden van de coöperatie krijgen te maken met twee belastingtarieven; een voor het deel dat door henzelf is opgewekt en verbruikt (laag tarief), en een voor de rest van het verbruik (hoog tarief). De energieleverancier moet dat allemaal administreren. Vraag is of dat goed gaat. (Nee dus.) Daarnaast is er het probleem dat de energieleverancier van de coöperatie (of beter: het afnemend energiebedrijf) veelal een ander bedrijf is dan de leverancier van de mensen thuis. Die eerste moet dan de gegevens over de opwek doorgeven aan al die laatste bedrijven. Oh jee. En wat hebben de energiebedrijven nu bedongen? Dat ze de kosten van de regeling in rekening mogen brengen bij de partijen die ervan profiteren. Mogelijk dat die kosten hoger zijn dan de belastingkorting zelf. Daarbij is een probleem dat niemand die kosten kan controleren en dat de energiebedrijven dus een vrijbrief hebben gekregen om alles in rekening te brengen wat ze maar willen. Die uitvoeringstechnische problemen verminder je overigens niet door de gebiedjes groter te maken.

Ontsporing
En er is nog een ander gevaar. De verwachting is dat, ondanks die kleine gebiedjes, de grote commerciële energiebedrijven straks zo'n beetje alle duurzame installaties in Nederland in coöperaties onder zullen brengen. Ze zorgen dan dat hun klanten uit eenzelfde postcode-gebiedje de leden van de coöperaties worden. Dat onderbrengen van die klanten in coöperaties kan op vrijwillige basis gaan gebeuren, maar ook min of meer stiekem, zonder dat de klant er zich van bewust is. Het afbakenen van de grens van het gebied waarin mensen kunnen wonen is volgens deze sceptici dus geen oplossing voor het gevaar dat energiebedrijven al hun installaties onderbrengen in coöperaties. Wel wordt dat laatste bewerkelijker en daardoor moeilijker.

Echte probleem
Zal dat echt gaan gebeuren? Is zo'n postcoderoos niet te klein is om genoeg leden voor die duurzame installatie van het energiebedrijf te leveren? Daar zit zeker wat in. Want een energiebedrijf zal veelal geen duizenden klanten hebben in zo'n gebiedje. De sluwheid van de juristen van de energiebedrijven is echter groot genoeg om ervan uit te gaan dat ze iets vinden op het probleem van de relatief kleine postcode-gebiedjes. Ze zullen mogelijk de installatie of het windmolenpark opknippen in delen. Dus iedere coöperatie krijgt dan één windmolen van het park toegewezen, of zelfs een deel van een windmolen.

Groot bier
De energiebedrijven zullen alles doen om de 7,5 cent aan korting binnen te halen. Het gaat namelijk om veel geld. Neem een windmolenpark van 300 MW. De productie is zo'n 750 GWh per jaar. De te behalen belastingwinst is dan al gauw zo'n 40 miljoen euro. De inschakeling van een jurist loont dan de moeite. Bedrijven kunnen klanten/leden werven door de stroom iets goedkoper aan te bieden dan normale stroom, bijvoorbeeld voor 20 cent per kWh, waardoor nog altijd zo'n 30 miljoen euro verdiend wordt. De belastingkorting wordt binnengehaald bovenop de SDE-subsidies, die waarschijnlijk al zijn toegekend.

Probleem
De grote bedrijven zullen in staat zijn om dit allemaal te doen; de kleine organisaties niet. De vraag is dan ook of er veel oprechte coöperaties zullen ontstaan; van mensen die er in slagen om binnen hun wijk voldoende mensen op de been te krijgen om een nieuwe installatie te gaan bouwen? Waarschijnlijk niet. Zij kunnen in ieder geval veelal geen jurist inhuren om te kijken hoe de coöperatie het slimste vorm kan worden gegeven. Als die gebiedjes worden uitgebreid, zoals een groot deel van de duurzame goegemeente wil, dan wordt de kans op misbruik door de grote energiebedrijven alleen maar groter. Dat is dus niet gewenst. Dus als de regeling al niet kapot gezeurd wordt door de sector zelf en de uitvoeringskosten niet veel te hoog blijken te zijn dan is de kans groot dat de regeling kapot gesloopt wordt door de energiesector zelf.

Wordt vervolgd

Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn