Schaliegas: Viertrapsraket maakt de kans dat het tot boringen komt zo goed als nul

28 augustus 2013 - Het is duidelijk dat Kamp en zijn ministerie van Vervuilende Energiezaken liever vandaag dan morgen toestemming geven voor de winning van schaliegas. Definitieve toestemming van Kamp voor de winning van schaliegas is echter nog steeds geen gelopen race.  Zelfs als die er komt is het verre van zeker dat het ooit tot een proefboring zal komen.

Nee
Het is mijn inschatting dat het er niet van zal komen. De weerstand is simpelweg te groot. Er zijn behalve de industrie zelf eigenlijk nauwelijks voorstanders te vinden. Wel zijn er veel tegenstanders:  ten eerste iedereen die begaan is met een duurzame energievoorziening, en ten tweede zo goed als alle inwoners van plekken waar geboord zal gaan worden. Talrijke gemeenten en drie provincies hebben zich schaliegasvrij verklaard. De bevolking in zijn algemeenheid lijkt in meerderheid tegen te zijn. Er is een viertrapsraket, die de kans groot maakt dat de wens van Kamp geen werkelijkheid wordt.

1) PVDA in de regering

De eerste en belangrijkste factor is weerstand binnen coalitie-partner PVDA. De Tweede Kamerfractie heeft niet zoveel problemen met schaliegas. Ook Diederik Samsom heeft zich er nooit echt tegen uitgesproken, in tegenstelling wat steeds gemeld wordt in de media. Maar de leden zijn al  een stuk verder in hun denken. Die hebben zich tijdens een congres tegen de winning van schaliegas uitgesproken. Draagvlak en noodzaak worden genoemd als criteria. Draagvlak zal er nooit zijn en de noodzaak om schaliegas te gaan winnen is er ook niet. Er zit nog veel gas in de grond en we hebben net flink geïnvesteerd om gas van buiten te kunnen halen.

Teleurstelling
De leiding van de PVDA kan natuurlijk besluiten om geen rekening houden met de wens van de leden. Maar waarschijnlijk zullen de leden dat dit keer niet pikken. Die leden zijn namelijk al door en door teleurgesteld in de prestaties van Samsom en die van het kabinet op het gebied van duurzame energie. Veel werd verwacht van Samsom, die Greenpeace-activist was en zich altijd een bevlogen voorstander van duurzaamheid toonde. Maar er is helemaal niets van gekomen. De duurzaamheidsprestaties zijn zo goed als afwezig. De succesvolle subsidie-regeling voor zonne-energie is er alleen maar gekomen omdat Groenlinks tijdelijk aanschoof, binnen de zogenaamde Kunduz-coalatie.

Oubollige thema's
Binnen de samenwerking met de VVD heeft de PVDA zich echter consequent gericht op de verdediging van oubollige sociaal-economische thema's, in plaats van op een koers gericht op modernisering en verduurzaming. Het krediet van Samsom bij de leden is derhalve wel zo'n beetje verspeeld, helemaal na zijn escapades met de verleidelijke PR-mevrouw. Als Samsom toch doorzet, is de kans groot dat dit op een onduidelijke, rommelige manier zijn Waterloo zal inluiden. Mogelijk zullen de leden hem wegstemmen. Als zijn ministersploeg in het kabinet zich echter blijft verzetten tegen schaliegas kan dit het einde van de coalitie inluiden. De VVD zal dit niet pikken.

Uitstel
De enige uitweg zal uitstel zijn, mogelijk tot na  de gemeenteraadsverkiezingen van 2014. Maar dit zal slechts uitstel van executie zijn. Het verzet tegen de boringen zal naar verwachting alleen maar toenemen.

2) Parlement

Als de regering er wel in slaagt een beslissing te nemen dan is de kans groot dat PVDA en VVD daarmee in zullen stemmen. Maar helemaal zeker is dat niet. Het kan nog zijn dat de PVDA-fractie tegen stemt. Die kans wordt groter naarmate er meer tijd tussen de beslissing van het kabinet en de stemming in de Kamer zit. De situatie kan dan veranderen en mogelijk dat het kabinet ook niet echt meer vasthoudt aan uitvoering van het besluit, net als dit met CO2-opslag het geval was. Overigens kan het ook zijn dat zelfs als de PVDA tegen stemt, een beslissing van het kabinet er nog doorkomt. Partijen als SP en PVV kunnen ook heel goed voor stemmen. Zelfs CDA kan voor zijn, al zou dit echt heel dom zijn, aangezien het onderwerp met name in Brabant erg leeft. Daarnaast kan een beslissing natuurlijk ook nog in de Eerste Kamer sneuvelen.

3) Rechter

De derde weg is natuurlijk de rechter. Jan en alleman zal naar de rechter gaan. Met name de zaken die zich concentreren rondom het gebruik van chemicaliën moeten kansrijk worden geacht. Er zijn natuurlijk talrijke aanknopingspunten om naar de rechter te gaan. En de Rabobank, die zich als één van de eerste ging procederen tegen schaliegaswinning in Boxtel, zal  het er ook zeker niet bij laten zitten.

Procedure-opties
Milieu-organisaties doen er goed aan naar de rechter stappen om duidelijkheid te krijgen over de cocktail aan chemicaliën die door specifieke bedrijven op specifieke locaties ingezet gaat worden, wat wellicht mogelijk is met een beroep op de Wet Openbaarheid van bestuur. Daarnaast moeten ze proberen het daadwerkelijk gebruik van bepaalde schadelijke chemicaliën tegen te houden. De kans op succes is groot. Het valt niet in te zien waarom voor het lozen van vervuild water een milieu- of waterwetvergunning moet worden aangevraagd en voor het injecteren van vervuild water bij de winning van schaliegas niet. Daarnaast kunnen milieu-organisaties aanvoeren dat het gebruik van bepaalde chemicaliën voor winning van schaliegas door mijnbouwbedrijven eerst worden goedgekeurd in het kader van de Europese Reach-wetgeving. Voor zover mij bekend is dat nog niet gebeurt, ook omdat dus niet duidelijk is welke chemicaliën gebruikt worden.

 4) Actie

Veel mensen die zich met hart en ziel willen inzetten voor deze verduurzaming zijn zo langzamerhand murw gebeukt door de constante tegenwerking door de landelijke en andere overheden. De Europese overheid stelt importheffingen voor zonnepanelen in, provinciale overheden komen met volstrekt onbegrijpelijke moratoria op de bouw van windmolens en de landelijke overheid weet niet hoe gauw ze een duurzame maatregel weer om zeep moet helpen op het moment dat blijkt dat die succesvol is. Ook het energie-akkoord zoals dat dinsdag bekend is geworden stelt niet zo heel veel voor. Het is vooral een optelsom van maatregelen die toch al verplicht waren, maatregelen die al in het vat zaten en maatregelen die nog nader moeten worden uitgewerkt.

Rode lijn
Duidelijk is dat toestemming voor de winning van schaliegas een verdere tegenslag voor de verduurzaming van Nederland zal betekenen. Sommige mensen zullen nu wellicht de moed opgeven, maar het lijkt waarschijnlijker dat mensen nu tot het uiterste getergd zijn. En heel fel zullen reageren als de overheid toch toestemming geeft voor de winning van schaliegas. De winning van schaliegas lijkt een soort rode lijn te zijn. Voor veel mensen kan een beslissing voor de winning van schaliegas de trigger zijn om in actie te komen. Massale, felle protesten moeten niet uitgesloten worden en die kunnen best wel eens effect hebben. Want in tegenstelling tot de traditionele protesten tegen kernenergie zullen hier veel gewone, moderne burgers bij betrokken zijn.

Jurgen Sweegers

Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn