'Iedereen was razend toen Eneco zonder overleg stekker uit ZEPP trok'

28 augustus 2013 - Eneco heeft zich niet aan de overeenkomst met SEQ gehouden. Die overeenkomst stelde dat Eneco het project af zou maken. De ingenieurs die aan de basis stonden zouden het overdragen en zouden nieuwe projecten tot ontwikkeling brengen. De overeenkomst kwam tot stand nadat Eneco het project had geërfd van ONS, dat in 2007 ingelijfd werd door Eneco nadat het ten onder was gegaan door handelsverliezen. Dit alles zegt een van de initiatiefnemers van het project B. Klaversteijn.

 

Belofte
Een half jaar is er gebakkeleid over een nieuwe overeenkomst, nadat Eneco het belang van 50% van ONS in handen had gekregen. Afgesproken werd om de ZEPP-centrale tot ontwikkeling te brengen. Zepp (zero emission power plant) was een centrale waarmee elektriciteit uit gas, zuurstof en water zou worden opgewekt. Het gas zou verbrand worden met pure zuurstof. De CO2 werd daarbij afgevangen en die zou in een leeg gasveld worden gestopt. Eerst zou dat een gasveld in Drachten zijn (het Akkrum-gasveld), later werd samenwerking met Hoogovens gezocht. Het project is echter nooit van de grond gekomen.

Restgassen
De techniek voor Enhanced Gas Recovery was ontwikkeld door Wouter van der Waal. Die had die techniek in heel de wereld laten patenteren, met het geld wat hij in Afrika had verdiend. Van de Waal kwam bij de onderzoeksafdeling bij Shell te werken. Die wijdde een artikel in het eigen blad, Shell-venster aan het onderwerp. Klaversteijn las dat en bood zijn diensten aan. 'De technologie behoort mij toe en niet Shell', zo verzekerde Van der Waal hem. Vanuit een andere hoek was Klaversteijn bezig geweest met de vraag hoe restgassen uit bijna lege gasvelden kunnen worden gehaald. Twee andere ingenieurs die er bij kwamen te werken zijn een Canadees en Duco Drenth, nu onder meer voorzitter van de afdeling mijnbouw van Kivi Niria.

NAM: we willen dit niet hebben

NAM-boeven
Ook interessant: de NAM heeft nog geprobeerd de heren te stoppen. In eerste instantie hadden ze bij de NAM aangeklopt, die heeft immers de meeste gasvelden. Die had echter geen interesse. Als bekend zou worden dat de gasvelden op die manier leeg kunnen worden gehaald, dan zou de NAM dat ook moeten gaan doen. En daar had de NAM, dochter van Shell en Esso, niet veel zin in, mogelijk omdat het niet zo heel rendabel was. De NAM vroeg ze op een gegeven moment om eens te komen praten. Het bedrijf liet hen weten het niet leuk te vinden wat ze van plan waren. "We willen dit niet hebben". Maar daar trokken de heren zich niets van aan.

Goeie oude baas
Daarna is SEQ bij Chevron gekomen. Dat bedrijf wilde zich net terugtrekken uit Nederland. De vriendelijke oude baas verkocht alle seismische gegevens voor 1 euro, om ze zo op weg te helpen. Ze moesten zelf de concessie gaan verkrijgen. Toen moesten ze nog de technologie om het CO2 af te vangen gaan kopen. Die betrokken ze bij het Amerikaanse bedrijf Clean Energy Systems. Dat had technologie ontwikkeld voor het op grote schaal halen van CO2 uit rookgassen van vliegtuigen. De Amerikanen vonden het interessant dat de Hollanders de techniek op kleine schaal wilde toepassen.

Razend
Op een gegeven moment trok Eneco er de stekker uit, zonder overleg. Het project zou niet rendabel zijn. Daar stond echter niets over in de overeenkomst. Iedereen was woedend, zo zegt Klaversteijn. En er waren veel partijen bij betrokken. De techniek om CO2 af te vangen kwam dus van Clean Energy Systems. Siemens zou een nieuw soort generator leveren, die op zuiver zuurstof zou werken. Linde Gas zou de leverancier van zuurstof worden. Ook Ocap dat CO2 vervoerd, was erbij betrokken. Siemens blijft natuurlijk beleefd: die kan later ook nog zaken met Eneco doen  (en heeft dat ook gedaan: Enecogen). Klaversteijn heeft geen aandelen, maar hij heeft er wel veel tijd en geld in gestoken. Inmiddels heeft hij zijn huis moeten verkopen, vertelt hij.

Toeten noch blazen
Klaversteijn: "Je krijgt zo'n project niet in één klap rendabel, en helemaal niet als  je rekent zoals  Eneco dat deed." Dat ze bij Eneco niet konden rekenen bleek volgens Klaversteijn ook later, toen bleek dat de Enecogen-centrale een mislukking was. De eerste projectleider was goed, maar die overleed snel. Toen stuurde Eneco 14 mensen die van toeten noch blazen wisten. "Ze wisten niet waar ze mee bezig waren. Ze konden hun achternaam niet schrijven. Dan moesten ze bellen naar Amerika; dat durfden ze niet." Er zat iemand van Eneco in het bestuur van SEQ maar die had niets te zeggen. 'Zo moet het van boven', was alles wat hij te zeggen had. Iemand van een bank, die voor financiering van de Enecogen-centrale zou zorgen, meldde Klaversteijn dat ze bij Eneco niet wisten waar ze mee bezig zijn.

Einde
Totdat het project, begin 2008, werd stopgezet. Dat gebeurde zonder overleg, zo is het gevoel van de initiatiefnemers. Klaversteijn: "Dat was de overeenkomst niet." Eneco had 3 miljoen aan leningen en bijna 3 miljoen als kredietfaciliteit verstrekt. Klaversteijn denkt dat Eneco geld nodig had voor de bouw van de Enecogen-centrale. Verder zou Eneco projecten stopzetten nadat besloten was om toch niet tot verkoop van het bedrijf over te gaan. De onenigheid leidde tot een slepende rechtszaak, die nog steeds voortduurt. De initiatiefnemers eisen maar liefst zo'n 25 miljoen euro van Eneco. De partijen mochten aanvullend bewijs aanleveren, zo luidde een tussen-uitspraak in 2012. Dat is gedaan. De uitspraak zou eigenlijk midden augustus zijn, maar om onduidelijke reden is dat nu uitgesteld.

Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn