Saldering III: Onderscheid tussen prosument en producent wordt belangrijker

15 april 2013 - De grens tussen opwek voor de meter en achter de meter zal vervagen. Een ander onderscheid wordt belangrijker, zo denkt E-decentraal: dat tussen prosument en producent.

Prosument
Je hebt mensen en bedrijven die voor eigen verbruik opwekken (prosument) en je hebt producenten die echt voor de markt produceren. Volledige saldering gaat gelden voor mensen die zelf stroom opwekken, voor eigen gebruik: de prosument. Of dat dan voor of achter de meter gebeurt doet niet ter zake. Echte producenten die voor de markt produceren moeten wel belasting betalen. Vraag is natuurlijk wel hoe je dat gaat definiëren. Is een ondernemer of een boer die zijn dak vol met panelen laat leggen een prosument of een producent? En vraag is of het er echt van gaat komen.

Speldenprikjes
Het is natuurlijk het bekende verhaal van het kropje sla. Iemand die een kropje sla in een volkstuintje teelt hoeft daar ook geen belasting over te betalen als hij dit mee naar huis neemt. Daarop zou eigen opwek ook vrijgesteld moeten blijven worden van belasting. Dit is onder meer de stelling van E-decentraal.  E-decentraal volgt dan ook met veel belangstelling de rechtszaak, zoals die gevoerd wordt door de Windvogel. "Het is prima dat er geprikt wordt in het systeem", zo zegt woordvoerder Ruud de Bruijne van E-decentraal. Er is volgens woordvoerder veel onduidelijkheid in de wet wat nu wel of niet mag.

Energiebesparen
Je kunt het ook anders zien. Zelf stroom opwekken komt eigenlijk op hetzelfde neer als energie besparen. Of je nu een spaarlamp in de fitting draait en op die manier stroom bespaart, of dat je zonnepanelen op het dak schroeft en zelf stroom opwekt; dat maakt in principe niets uit als het doel is het terugdringen van de productie van vieze stroom. De overheid heft geen belasting op de joules die zijn uitgespaard door spaarlampen te gebruiken. En dus zou die overheid ook geen belasting moeten heffen op stroom die wel gebruikt is maar die door de gebruiker zelf is opwekt, zo is de gedachtegang.

Wankel
De stelling is dus dat er geen belasting mag worden gegeven over producten die iemand zelf maakt of kweekt. Dat is een stelling die je kunt innemen, zoals E-decentraal en de Windvogel dat doen. Maar vraag is wat de juridische of staatsrechtelijke houdbaarheid daarvan is. Die is nog wankel, zo zegt De Bruijne. En daar lijkt hij wel gelijk in te hebben. De overheid mag in principe belasting heffen over wat ze maar wil, als daar een wettelijke grondslag over is: hondenbelasting, deurbelasting noem maar op. Iemand die een huis bouwt betaalt daar ook allerlei belastingen over: van WOZ tot overdrachtsbelasting bij verkoop en een vermindering van de aftrek vanwege woongenot.

Wat willen we nu eigenlijk?
En wat zal er gebeuren als De Windvogel de rechtszaak wint, maar het ministerie van Financiën voelt er niets voor? Dan krijg je reparatie-wetgeving, zo verwacht De Bruijne net als vele anderen. Het gaat er dus om wat je wilt met zijn allen. Wat is het doel? Wil je decentrale duurzame energie nu een boost geven of niet?, zo zegt de woordvoerder van E-decentraal, die trouwens gedetacheerd is door het ministerie van Economische Zaken. Volgens Maya van der Steenhoven van EnergiekLeiden moet de duurzame energiesector daarom ook niet teveel vragen. Want als saldering voor de meter een succes wordt zal het ministerie hier snel een einde aan maken. "Handiger is het om meteen in te zetten op beleid dat meer dan tien jaar meegaat."

Hervorming
Je moet toe naar een hervorming van de energiebelasting, zo vindt De Bruijne. Op twee punten:
1) Grijze energie moet weer meer belast worden dan groen, zodat de belasting weer stimulerend werkt voor groene opwek, zoals de bedoeling was
2) De verdeling moet eerlijker, zowel over energiebronnen als over gebruikers. De belasting verschilt nu, gerekend per joule, tussen gas en elektriciteit en er zijn grote verschillen in tarieven tussen afnemers. Grote afnemers betalen zo goed als niets. De rekening wordt eenzijdig neergelegd bij kleinverbruikers.

Balans is zoek
Niet alleen draaien kleinverbruikers nu op voor het grootste deel van de energiebelasting, ook de opslag voor duurzame energie komt voor een groot deel terecht bij de kleine afnemers. Dan zijn er nog de transportkosten, waar alle afnemers aan meebetalen, maar waarvan producenten gevrijwaard zijn. Het argument van VNO-NCW is altijd dat de concurrentiepositie van het bedrijfsleven niet aangetast mag worden en de Nederlandse overheid bezwijkt nogal gauw voor dat argument. Maar de balans tussen bescherming van deze concurrentie-positie en bescherming van de koopkracht is een beetje zoek. Wat het bedrijfsleven zich blijkbaar niet realiseert is dat door uitholling van de koopkracht mensen ook geen producten en diensten van datzelfde bedrijfsleven meer kopen.

Kaftje
Die koopkracht wordt nu op allerlei manieren aangetast; om die reden gaan nu ook FNV, VEH en Consumentenbond zich ermee bemoeien.

Concurrentjes
Ondertussen zitten de grote energiebedrijven maar te pushen om die saldering achter de meter van tafel te krijgen. Werkgevers vinden saldering oneerlijk, want mensen die salderen zouden niet meebetalen aan het energiesysteem. Niet duidelijk is om welke kosten het gaat. Het kan niet om transportkomsten gaan, want iedereen betaalt die, in de vorm van het capaciteitstarief. Er is trouwens ook nauwelijks sprake van extra kosten voor netbeheerders door de opwek van decentrale energie. Verhalen hieromtrent worden sterk overdreven. Sommigen zeggen dat het om administratiekosten gaat, maar dat valt ook niet echt serieus te nemen.

Omgekeerde Trias Energetica
Eigenbelang speelt hier mogelijk een grote rol. Al die mensen die zelf energie opwekken zijn concurrenties van de bedrijven. En de energiebedrijven zien ook wel dat het initiatief vaak verder gaat dan het opwekken van stroom. Want mensen die zelf stroom opwekken worden zich veel bewuster van alles wat met energie te maken heeft. Ze gaan energie besparen en samen met anderen lokale duurzame initiatieven opstarten. In die zin werkt de Trias Energetica eigenlijk niet echt voor de huis-, tuin- en keukenbespaarder. Die zegt eerst besparen, dan duurzaam opwekken en dat zo efficiënt mogelijk opwekken. In de praktijk werkt het eerder omgekeerd; eerst zelf gaan opwekken en dan besparen.

Copyright © Geldengroen.net

 

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn