Berekening van Kluin klopt niet; hoeveel loopt de staat mis door saldering achter de meter?

11 april 2013 - Igor Kluin schreef een mooie column laatst. Met de strekking waren we het geheel eens. Die komt overeen met wat we hier al een aantal keer hebben geschreven: er zijn vele manieren om belasting te heffen, doe dat dan niet op de eigen opwek van duurzame energie, dat je wilt stimuleren. In de column figureerde echter een berekening, die te wensen over liet. Dat leek hij zelf al te voorzien, want hij schreef: 'Er zijn anderen die dit sommetje vast veel beter kunnen maken dan ik. Ik reken op u.'

Nou Igor, hierbij een poging, die vast ook niet zaligmakend is. Eerst even uitleggen waarom de berekening van Kluin niet klopt.

Berekening
Kluin wilde, naar eigen schrijven, berekenen hoeveel de staat misloopt door saldering achter de meter door huishoudens. Kluin komt tot 344 miljoen. Hij gaat ervan uit dat we (in 2020) 16% duurzame energie hebben en dat de helft hiervan opgewekt wordt door salderende burgers. De totale inkomsten aan energiebelasting zijn 4,3 miljard euro. Dus de overheid loopt 8% van 4,3 miljard mis, is 344 miljoen. Aldus Kluin.

Gedachtekronkel
De berekening klopt niet om de volgende reden. Die 4,3 miljard wordt vooral opgebracht door huishoudens. Grootverbruikers betalen nauwelijks energiebelasting, maar ze nemen wel het grootste deel van het verbruik voor hun rekening. Als die huishoudens 8% (van het totale energieverbruik in Nederland) duurzaam opwekken dan wekken ze zo'n beetje alle energie die ze verbruiken duurzaam op. Dat betekent dat ze geen energiebelasting meer betalen en dat daarmee het grootste deel van de inkomsten aan energiebelasting wegvalt: 4,3 miljard per jaar dus.

Hoe kan het wel?

Als volgt:
Salderen heeft alleen betrekking op de opwek van elektriciteit door huishoudens, achter de meter. Zo'n beetje de enige manier waarop dat gebeurt is met zonnepanelen. Er zijn in Nederland zo'n 7 miljoen huizen. Hiervan leent zich, zeg, 20% voor de plaatsing van panelen. Dan hebben we het over 1,4 miljoen huizen. Die kunnen ieder zo'n 8 panelen kwijt, waarmee huiseigenaren ieder een vermogen krijgen van 1,5 kWp. In totaal wekken die huishoudens dan 1890 GW op. Stel dat ze allemaal het hoogste tarief betalen (zo'n 12 cent) dan derft de staat 226 miljoen euro per jaar.

Waar praten we over
Dat is dus als iedereen die daar een geschikt dak voor heeft zonnepanelen neemt. Op dit moment hebben er niet meer dan 100.000 mensen zonnepanelen, vaak ook nog wat oudere panelen die minder vermogen hebben (zeg 150 kWh). De misgelopen inkomsten van de overheid komen daarmee op zo'n 13 miljoen euro per jaar. Waar praten we over!

Probleem
Nu maakte Kluin het voor zichzelf ook wel heel moeilijk. Het grote probleem van zijn berekeningen is die 8%. Die is veel te hoog. Dat is fysiek zo'n beetje onmogelijk. Vaak wordt gezegd dat als je 16% duurzame energie (warmte plus stroom) wilt hebben in Nederland, je zo'n 30% duurzame stroom moet opwekken (omdat het veel lastiger is om duurzame warmte op te krikken naar 16%). Dat is 30 TWh per jaar. (Dan moet je nog altijd zo'n 10% aan duurzame warmte hebben.)

Mega-opwek
Als de helft van die 30 TWh van huishoudens moet komen (in lijn met de gedachtegang van Kluin) dan zouden die 15 TWh per jaar aan duurzame stroom moeten gaan opwekken. Vergelijk dat met de bijna 2 TWh uit het voorbeeld hierboven. Dat is dus fysiek onmogelijk. Je moet bij het maken van realistische schattingen de hoeveelheid stroom die door huishoudens duurzaam wordt opgewekt altijd relateren aan het totale verbruik van die huishoudens en niet aan het totale verbruik in het land.

Kam
Een ander probleem met de aanpak van Kluin is dat hij warmte en elektriciteit over één kam scheert. Inkomsten aan energiebelasting bestaan deels uit belasting op gas, en deels uit belasting op elektriciteit. Saldering heeft echter alleen betrekking op elektriciteit. Er kan alleen gesaldeerd worden bij invoeding van groene stroom en niet bij invoeding van groen gas (als huishoudens al groen gas zouden maken). Dus: als je stelt dat 8% van het energieverbruik door huishoudens wordt gesaldeerd, dan heb het in feite over nog meer dan over de 15 TWh van hierboven. Want we hebben impliciet verondersteld dat huishoudens ook nog de helft van de benodigde 10% duurzame warmte opwekken, wat ze dus nooit zullen doen.

Woordkeuze
Ten slotte moet worden opgemerkt dat de woordkeuze in dit artikel en in dat van Kluin verkeerd is. De staat loopt geen inkomsten mis door saldering achter de meter. Dat is net zoiets als zeggen: de staat loopt 3 miljard per jaar mis door het niet heffen van belasting op WC-rollen. Of: ik heb mooi 30 euro bespaard door die rok zojuist niet te kopen. Of, ook zoiets stoms: zeggen dat de staat inkomsten misloopt door geen belasting te heffen op inkomen voor zover dat gelijk is aan de rente die betaald moet worden over woonschulden (i.e. hypotheekrente-aftrek). Beter is stellen dat het hier gaat om het berekenen van de extra inkomsten als gevolg van het introduceren van een nieuwe belasting op eigen opwek.

Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn