ZEPP: van knuffelproject tot inzet van kletterende miljoenen-rechtszaak tussen Eneco en SEQ

5 april 2013 - Het loopt nogal vaak mis tussen Eneco en partners van Eneco. Behalve met Greenchoice en met de partners in de aardwarmte-centrale vecht Eneco ook een bittere ruzie met SEQ International uit. Al jaren loopt een slepende rechtszaak tussen de twee partijen. Het gaat om veel geld.

Leuke vergoeding
SEQ International is in handen van Wouter van de Waal, de bedenker van de ZEPP (de zero emission power plan), waar een paar jaar geleden zoveel te doen om was. Iedereen is dan even enthousiast en daarna hoor je er niets meer over. Van de Waal bedacht het concept samen met Shell en verwonderde zich erover dat Shell het niet verder wilde ontwikkelen. Dus wilde hij het zelf doen. Een soort Gosse Boxhoorn dus. SEQ International en het Schiedamse energiebedrijf ONS richtten een joint-venture op: SEQ Nederland, die de ZEPP tot ontwikkeling zou moeten brengen. 

Bruidschat
Van de Waal werd directeur en kreeg de leuke vergoeding van 1000 euro per dag. Eneco nam een belang van 50% in het bedrijf in juni 2007 over van ONS, dat het toen inlijfde. Eneco gaf SEQ Nederland twee leningen van in totaal 3 miljoen en een kredietfaciliteit van 2,7 miljoen euro mee. De technologie was ondergebracht bij Dropscone, gevestigd op de Nederlandse Antillen en ook in handen van Van de Waal. Dropscone heeft van de joint-venture een half miljoen gekregen voor het beschikbaar stellen van de technologie.

Zuurstof
In Drachten zou de ZEPP moeten verrijzen. Wat hield die in? Met pure zuurstof zou gas worden verbrand om stroom en warmte mee op te wekken. Dit proces maakte het mogelijk CO2 af te vangen. Die zou in een nabijgelegen gasveld worden gepompt, de Akkrum-gasvelden in handen van Wintershall. Daarmee zouden de laatste restjes gas eruit kunnen worden gehaald; de zogenaamde enhanced gas recovery. Daar was een vergunning voor aangevraagd. Op het moment dat gas zou worden gewonnen zou Eneco nog eens een half miljoen aan ONS betalen.

Subsidie-jacht
Het project in Drachten bleek echter onhaalbaar, zo stelde Ernst & Young in een analyse. De netto-contante waarde bedroeg 100 miljoen euro, negatief. Het plan werd bijgesteld. Gekeken werd of het project op het terrein van Hoogovens in IJmuiden kon worden vervolmaakt: ZEPP 2.0. Maar ook dat was een kansloze zaak. Ondertussen werd fanatiek op overheidssubsidies gejaagd. Zo werd een UKR-subsidie van 10 miljoen euro in de wacht gesleept van, destijds. Senter Novem, en werd gehengeld naar een overheidsopdracht om CO2 in de grond op te slaan. Dit zou 30 miljoen euro in het laatje brengen.

Paniekvoetbal
Eneco zag het vanaf eind 2007 (!) al niet meer zitten, zo blijkt uit de uitspraak van de rechter, van maar liefst 84 pagina's. Eneco wilde alleen meewerken aan de aanvraag voor de staatsopdracht in mei 2008 als aan bepaalde voorwaarden werd voldaan. Zo moest er een sluitende businesscase zijn, een andere governance komen en moesten er andere externe financiers worden gevonden. Die werden niet gevonden. Eneco wilde daarom niet meewerken, ook niet aan een aanvraag onder voorwaarden. Van de Waal liet op het laatste moment zijn eigen bedrijf SEQ International de aanvraag indienen. Senternovem weigerde de aanvraag in behandeling te nemen. Van de Waal spande een kort geding aan tegen de staat, maar verloor dit.

Juridisch geweld
Eneco wilde uit het avontuur stappen door de aandelen over te dragen aan SEQ International, maar stelde hoge eisen. Zo zouden alle schulden van SEQ Nederland aan Eneco (3,4 miljoen) overgaan op SEQ International, zou Eneco pandrechten krijgen op de octrooien van Dropscone en zou Van de Waal zich persoonlijk garant moeten stellen. Van de Waal weigerde en eiste op zijn beurt de 1,6 miljoen aan nog niet gebruikte kredietfaciliteit op en stelde zo'n beetje iedereen binnen Eneco 'hoofdelijk en in persoon' aansprakelijk voor een bedrag van 150 miljoen euro. Eneco zwakte de eisen voor overdracht van de aandelen later af; de leningen zouden worden kwijt gescholden.

Dood paard
In de rechtszaak eist SEQ International dat Eneco de aandelen afstaat (uitstoting). En Van der Waal diende vette schadeclaims in van in totaal zo'n 25 miljoen euro. Van de Waal verwijt Eneco, vrij vertaalt, dat Eneco door zijn opstelling het succes van de joint-venture onmogelijk heeft gemaakt. De rechtbank geeft hem geen gelijk. De directie van SEQ Nederland had zelf vastgesteld dat de kansen om een ZEPP-centrale in de komende drie tot vijf jaar te realiseren geslonken waren tot nul, zo stelt de rechtbank. "Doorgaan met een onhaalbaar project kan niet van de aandeelhouders worden gevergd", aldus de rechter. Helemaal niet als het om een experimentele techniek gaat, zoals hier.

Bewijs
En als de ZEPP een dood paard was kan Eneco om die reden als aandeelhouder ook niet uitstoten worden. Op zowat alle punten krijgt SEQ international dus ongelijk. Vreemd is dan weer wel dat de rechtbank SEQ nog de gelegenheid geeft om het tegendeel te bewijzen. SEQ mag gaan bewijzen dat de directie niet gezegd heeft dat de projecten kansloos zijn. Eneco mag hier weer tegenbewijs voor leveren en mag ook bewijs aanleveren voor de stelling dat er nieuwe informatie was om aan te nemen dat de projecten nooit tot een goed einde gebracht konden worden. Zo blijven we bezig.

Een beetje dom
Wel vindt de rechter dat Eneco mee had moeten werken aan de aanvraag voor de staatsopdracht. SEQ mag gaan bewijzen dat er heel veel schade heeft geleden doordat Eneco niet meewerkte. Dat kan echter alleen door aan te tonen dat SEQ de subsidie had verkregen als de aanvraag wel door SEQ Nederland was gedaan. Dat lijkt uitgesloten. Stom was verder dat Eneco in de rechtszaal ontkende dat het CO2 in het Westland vervoert, terwijl het dat wel doet. De relevantie hiervan is dat SEQ International stelt dat Eneco zich bezighoudt met activiteiten die concurreren met de ZEPP, terwijl het dat niet had mogen doen. Eneco moet nu laten zien dat dit transport heel wat anders is dan de ZEPP.

Vervolg
Deze uitspraak dateert al van midden 2012. In november zijn getuigen verhoort. Voor woensdag mogen partijen nog stukken indienen. Daarna beslist de rechtbank hoe verder te gaan.

Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn