Congres I: Mensen willen inzicht maar geen bemoeienis energiebedrijf bij besparing

6 maart 2013 - Mensen zijn niet bereid om energie te besparen als dat tot een verlies aan comfort leidt. Dat beeld komt naar voren uit de pilots op het gebied van slimme meter en slimme netten die nu lopen op verschillende plekken in het land. Een andere interessante uitkomst is dat mensen het op prijs stellen dat de energiebedrijven inzicht bieden, maar dat ze geen behoefte hebben aan een vermanend vingertje over energie besparen. Dit alles bleek op de eerste dag van het IIR-congres Smart Grids, dat dinsdag in Breukelen werd gehouden.

Pilots
Er lopen verschillende pilots. In de Groningse wijk Hoogkerk, in Zwolle en in Breda. Alle kwamen ze aan bod op het congres. Bij het project in de Muziekwijk in Zwolle werken Enexis en Dong samen en in Breda Enexis en Greenchoice. Bij deze pilots wordt gekeken in hoeverre mensen hun gedrag aanpassen, of laten aanpassen, als bijvoorbeeld de prijs van stroom varieert en als apparaten het mogelijk maken om in te spelen op die veranderende prijzen. De koelkast gaat 's nachts aan, als de prijs laag is, of juist overdag als de zonnepanelen veel stroom produceren en er niemand thuis is om die af te nemen.

Gratis
Het is moeilijk om mensen enthousiast te maken voor energiebesparing, zo blijkt. En deze mensen hebben dan nog wel gratis wasmachines, zonnepanelen en andere apparatuur gekregen. Uit een gesprek met Enexis-medewerkers bleek bovendien dat niet aangetoond kan worden dat de slimme meter tot energiebesparing leidt. Dat moeten we letterlijk nemen: het kán niet aangetoond worden. De omstandigheden wisselen teveel: het weer, de gezinssituatie, etc. Daarnaast is er dus wel alle reden om aan te nemen dat de meter niet tot energiebesparing leidt. Mensen willen geen comfort inleveren en ze hebben liever niet dat energiebedrijven hun proberen over te halen tot besparing. "Dat bepaal ik zelf wel", zo denken mensen volgens Jeroen van Lierop van Eneco.

Wendy
Betrokken bij het project in de Muziekwijk is Flexicontrol. Dat bedrijf levert het apparaatje Wendy, dat in de meterkast hangt. Die bepaalt of de wasmachine 's nachts aangaat, of de volgende dag. Er is ook een display voor aan de muur en een bewegingsdetector die opmerkt of de bewoners al dan niet weg zijn, of in bed liggen. Het hangt nu bij zo'n 120 huishouden en moet bij alle 250 huishoudens komen te hangen. "De grote vraag is: wie gaat straks ons product kopen?", zo vroeg René Balvers van het bedrijf zich af. Wat gebeurt er na de pilot? "Wat zijn de volgende vijftig wijken waar Wendy komt te hangen?"

Toon
Projectmanager Jeroen van Lierop sprak over De Toon van Eneco. Dit apparaat is niet zo geavanceerd als Wendy en het apparaat in Hoogkerk. Er vindt geen interactie plaats met apparaten in huis (behalve met de CV-ketel want het is ook een thermostaat). Dat is ook de bedoeling, zo zei Van Lierop. Eneco wil de klant aan de hand meenemen in de energie-transitie die gaande is, zo zegt Van Lierop. Volgens hem is het aantal Tonen dat nu bij huishoudens hangt een getal met vijf cijfers. "Er is aardig wat geld ingestoken om hem bekend te maken", zoals iedereen die wel eens reclame kijkt kan beamen.

Stapjes
"Het doel is onze visie over waar de wereld naar toe gaat. Je moet de afstand verkleinen, kleine stapjes zetten". Het is wel een interessante gedachte. Mensen werkzaam in de energiewereld beseffen vaak niet hoe ver ze al vooruit lopen op de rest. De Toon is voor iedereen bedoeld, voor mensen die van gadges houden en mensen die daar niet van houden. Belangrijk is eenvoud en de mogelijkheid van intuïtief gebruik. "En hij moet ook gewoon mooi zijn". Volgens Van Lierop voldoet de Toon aan de verwachtingen van de gebruikers. "Dat is raar. Want je bent al veel verder dan de massa." Er komen nog veel meer toepassingen aan, zo kondigt Van Lierop alvast aan.

Accessoires
"De toekomstige behoefte inschatten is lastig, want er ís vaak nog geen behoefte", zo zegt Maike van Grootel van Essent. Vergelijk het met de mobiele telefoon. In eerste instantie hadden mensen er geen behoefte aan. Van Grootel is betrokken bij de proef in Hoogkerk. Veel tijd en energie wordt gestoken in overleg met bewoners, onder meer over het uiterlijk van het apparaatje dat in de woonkamers hangt. Als gevolg daarvan is het display aanzienlijk veranderd. Dat geldt ook voor de Toon. Ook die werd aangepast na testen met bewonersgroepen. Hij is een kleiner geworden en het scherm is nu zwart (met witte letters) zo lang hij niet aangeraakt wordt, terwijl die in eerste instantie heel kleurig was. "Hij moet passen", zo vinden bewoners volgens Van Lierop.

Psychologen
Nog een interessante opmerking: mensen doen mee uit idealisme en om onafhankelijk te zijn van de energiebedrijven, niet om het geld en niet om de 'fun', dat vreselijke woord dat voorvechters van duurzame energie nog wel eens gebruiken bij hun pleidooien. Dit zei iemand van het project Amsterdam smart city. In ieder geval: heel wat psychologen kunnen hun tanden stukbijten op al die pilots, en dat gebeurt ook, zo begrepen we van iemand op het congres. Misschien kost het wel zoveel moeite omdat de ontwikkeling niet vraaggestuurd is. "De bedrijven zijn heel erg aanbodgestuurd bezig", zo vond directeur Frank Binnekamp van Westland Infra. "De techniek is leidend."

De toekomst
Tegelijkertijd had een aantal mensen het gevoel dat de apparaatjes die op het congres aan de orde kwamen niet de apparaatjes zijn van de toekomst. Die toekomst lijkt zich veel meer te gaan concentreren rond de lokale productie en afname van energie, door mensen die zich in coöperaties hebben verenigd. Mensen kunnen dan vanuit hun PC wellicht stroom gaan aan- en verkopen en zelf huishoudelijke apparaten uit- en aanzetten al naar gelang ze stroom over of tekort hebben. Frans Stokmans van Grunneger Power noemde als voorbeeld dat mensen hun buurman of vriend goedkoop stroom kunnen gaan leveren, of dat hij als vader zijn studerende kinderen gratis stroom geeft.

Wordt vervolgd

Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn