INTERVIEW: Maya van der Steenhoven (Energiek Leiden): Kijk wat de mensen zelf willen, dat is onderdeel van bottom-up gedachte

15 februari 2013 - Maya van der Steenhoven wilde meehelpen Energiek Leiden op poten zetten, maar op één voorwaarde: we gaan geen energie leveren. Maya weet wat er allemaal bij komt kijken, vandaar. Ze heeft die kennis opgedaan bij de vorige werkgevers: de NMA en het ministerie van Economische Zaken. "Energie leveren is iets anders dan een bank leveren", zo zegt ze in een gesprek met Energieenwater.net in het pand Nieuwe Energie, nabij de Lichtfabriek in Leiden. En dat dat maar al te waar is bleek uit het recente faillissement van Trianel, en alle gevolgen daarvan.

Pionieren
Energiek Leiden is eind vorig jaar definitief van start gegaan. Het trok in bij een architectenbureau in een grote ruimte in het bedrijfsverzamelgebouw Nieuwe Energie, dat vlak naast de Lichtfabriek staat in Leiden. Maya van der Steenhoven is directeur. 

Ambtenaar
Van der Steenhoven kwam in 1998 bij het ministerie terecht. Daar hield ze zich bezig met duurzame energie, onderzoek en strategie. Het was een pionierstijd. "Iedereen riep van alles maar niemand wist hoe het moest. Na ieder kamerdebat kwam er weer een paar miljoen voor zonneenergie bij. 'Nee' riepen wij dan bij EZ, want ondertussen wisten wij niet hoe we die van het vorige Kamerdebat moesten wegzetten. We zaten met de handen in het haar. Wat te doen met de miljoenen die nu standaard naar Philips gaan?"

Lievelingetje
Energiebelasting voor groene stroom werd vrijgesteld middels de REB. De markt van groencertificaten kwam op. Landen kregen doelstellingen op het gebied van duurzame energie. Hoe die in te vullen? Groencertificaten waren het lievelingetje van Nederland. Maar de Duitsers wilden dat dat alleen met lokale productie zou gebeuren. De Duitsers wonnen. De certificaten boetten daardoor aan belang in. Later is er nog een bijeenkomst belegd, waar Maya bij was. Ze vindt eigenlijk dat de certificaten zoals die nu zijn vormgegeven afgeschaft kunnen worden, maar dat kon niet gezegd worden.

Gasmarkt
Voormalig directeur van de Energiekamer Peter Plug vroeg Maya om naar de NMA te komen, om de internationale gasmarkt op te zetten. "Iedereen zei: 'Dat lukt toch niet. De Duitse TSO's werken niet mee'. Maar het werd een succes. De Duitse TSO's hebben meegedacht over oplossingen. Je moet goed kijken waar iedereens belang zit. Met een bedrijf als Gazprom was het lastiger geweest", zo geef Maya toe. Daarna kwam ze te zitten op de consumentenmarkt, waar ze zich ging bezig houden met prijstransparantie en duurzame energie. Vorig jaar stopte ze en nam ze ontslag omdat ze van alles zag gebeuren in de lokale energie wereld en graag daar onderdeel van uit wilde maken. De initiatiefnemer van Energiek Leiden kwam op haar pad en ze zei: "jij kunt wel wat hulp gebruiken."

Rollen
"Er is nu echt wat aan het gebeuren. Ik zie het veranderen. Het is niet meer ondenkbaar dat je over een paar jaar zonnepanelen koopt bij de Gamma. Over vijf jaar heeft Nuon geen positie meer in de consumentenmarkt. Het stroomverbruik van mensen daalt. Stel dat het met 20% daalt. Wat doet dat met de winst van de bedrijven? Dat maakt Nuon en Essent tot heel andere spelers. Je ouden klanten zijn niet meer hetzelfde. De kosten lopen op en de inkomsten dalen. Vergelijk het met het downloaden van muziek. Dat maakte de CD overbodig. Er komen andere mogelijkheden en andere rollen. De keten gaat wijzigen. Netbeheerders en administratiekantoren pakken bepaalde rollen op."

Waar gaat het om?
De sector heeft een beetje de neiging om zich met de verkeerde dingen bezig te houden, zo vindt Maya. Zo vindt ze de discussie over saldering vóór de meter niet zo heel interessant. "Het wordt bureaucratisch. Het zijn papieren exercities. Notarissen en juristen worden er rijk van. Maar waar gaat het om? Het gaat om het rendabel maken van je businesscase. Dat kun je op andere manieren oplossen. Zorg dat scholen kunnen starten met salderen tegen het hoogste tarief van de energiebelasting. Een groot deel van het probleem is dan opgelost. Ook pleit ze voor afschaffing van de leveringsplicht. Daardoor kunnen nieuwe lokale energiebedrijven de levering beperkt blijven houden tot 10 of 20 mensen (buren).

Wat kan
"Ga kijken wat kan, en niet wat niet kan. Veel mensen die starten met duurzame initiatieven lopen tegen zaken aan. Ze wijzen dan naar de overheid. Daar ligt het aan. Maar energie verkopen is geen bank verkopen", aldus Maya. Samen met woningbouwvereniging Portaal, die in hetzelfde pand zit, wil ze woongebouwen in Leiden gaan verduurzamen. "Kijk wat de mensen zelf willen. Dat is onderdeel van de bottom-up gedachte".

Kunst zoekt dak
"Ik wil aanjager zijn, maar geen leverancier." Wel wil ze mensen helpen bij het opzetten van een energie-leverancier. Zo klopten twee mensen uit Leiden die dat willen recentelijk bij haar aan. Een ander project waar ze veel in ziet is: 'Kunst zoekt dak'. Mensen investeren 250 euro in zonnepanelen en krijgen dan een bon om in Leiden naar voorstellingen te gaan. Verder is ze bezig met een project voor de aanleg van zonnepanelen op scholen in Oegstgeest. Ook is Energiek Leiden aangesloten bij de internationale organisatie Rescoop. "Ik ben best wel positief, daarom ben ik zo blij dat ik dit doe".

Oh ja
"Er zijn heel veel mensen die wat willen. Maar bij veel van hen staat het op het do-to lijstje. Ze kunnen in principe zonder zonnepanelen op het dak. 'Werkt het wel?', vragen ze zich af. Ik ben degene die naar je toekomt. Wij regelen het. Wij zijn een ambi, we zijn niet op winst gericht en dat vinden mensen prettig. Je stapt in een kennisgat en het moet ook een leuk zijn. Onze slogan is een beetje: 'En oh ja, het is ook nog goed voor het milieu." Een student opperde het idee om reclame te maken op bierviltjes in de stad door er de tekst op te zetten: 'Geniet van de zon!' Dat trekt haar wel. Even iets anders dan twitter en de sociale media.

"Energie is serious business. Je moet het commercieel doen of je moet het niet doen."

 

Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn