Hoge rendementseisen, gebrek aan kennis gemeente en afstand tot energiebedrijf hinderen ontwikkeling warmtenet Den Haag

6 februari 2013 - De gemeente Den Haag heeft grote ambities: het wil klimaatneutraal worden in 2040. Dat betekent dat er geen C02 wordt uitgestoten. Het warmtenet zou er een rol in kunnen spelen. Maar van wie is het warmtenet eigenlijk? Wie bepaalt wat er mee gaat gebeuren?

Ambivalent
Waar het om gaat dat is Den Haag een belang (16,55%) heeft in een energiebedrijf, Eneco, dat uitstekend ingezet kan worden om de ambities te realiseren. Alleen heeft de stad dat energiebedrijf niet in de hand. Hij heeft er eigenlijk niets over te vertellen. De gemeente probeert het wel. Het probeert Eneco op allerlei manieren bij de lokale ambities te betrekken. Maar het lukt niet echt. Het bedrijf heeft gewoon niet zoveel meer met Den Haag. De stad vraagt Eneco om windmolens te bouwen langs de A4. Eneco komt dan met een onderzoekje aanzetten, waaruit zou blijken dat het niet hard genoeg waait daar.

Toneelstukje
Eneco is ook eigenaar van het warmtenet. Dat warmtenet zou een belangrijk element kunnen zijn in de strategie om de stad te verduurzamen. Woonwijken en bedrijventerreinen zouden op dit warmtenet kunnen worden aangesloten. En de warmte zou geput kunnen worden uit duurzame bronnen, zoals uit de aarde. Er is recentelijk een aardwarmte-centrale geopend, dus dat zou al een belangrijke stap naar verduurzaming kunnen zijn. Toch komt het er niet van. De aardwarmte-centrale ligt stil en heeft trouwens nog nooit gedraaid, ondanks de feestelijke opening door de komende koning, in april van vorig jaar. 'Een toneelstukje',  zou het aftredende staatshoofd zeggen.

Problemen
Voor dat laatste zijn allerlei oorzaken. Ze kwam er gas met het warme water mee omhoog; het schijnt dat het water moeilijk terug te pompen is in de bodem en de nieuwbouw die de warmte af zou moeten nemen kwam niet van de grond. De paar nieuwe huizen die op het warmtenet werden aangesloten worden beleverd door het bestaande warmtenet, dat gevoed wordt met de op gas gestookte Eon-centrale in het centrum van de stad. Deze  problemen met de huidige aardwarmte-centrale zullen ooit wel een keer worden opgelost. Vraag voor de lange termijn is wat de gemeente met het warmtenet wil. Wat is de strategie? Welke wijken of bedrijventerreinen moeten worden aangesloten. Waar komt de warmte vandaan? Etc.

Uitbreiding
De gemeente weet het niet en doet niet veel. Er wordt wel onderzoek gedaan naar uitbreiding van het net. Zo zou het warmtenet worden doorgetrokken naar de internationale zone (dat is rond het World Forum, het voormalige Congrescentrum), maar dat lijkt niet door te gaan. De kosten voor de nieuwe afnemers die door Eneco in rekening zouden worden gebracht. werden te hoog bevonden. Zo zou bijvoorbeeld het World Forum 280.000 euro hebben moeten betalen. De totale investeringskosten zouden 2,1 miljoen zijn. Ook lang geleden zijn plannen om het warmtenet hier naar toe te trekken al eens mislukt. Het is ook allemaal niet zo gemakkelijk. De aanleg van een warmtenet in een bestaande wijk is zo goed als onmogelijk. En de aanleg van een warmtenet in een nieuwbouwwijk lijkt niet erg zinvol omdat die nieuwbouw niet zoveel warmte meer nodig heeft. Wat overblijft zijn de bestaande kantoren.

Stilte
Maar er moeten knopen worden doorgehakt. Want Stedin moet weten of en waar het de gasleidingen moet gaan vervangen bijvoorbeeld. Dat vergt miljarden-investeringen. Als de stad niets doet gáát Stedin die leidingen gewoon vervangen en zegt het straks dat het te laat is voor de aanleg van een warmtenet. Als de stad grote bedrijven wil aansluiten moeten die nu weten of ze nog moeten investeren in een nieuwe installatie. Maar het is akelig stil op het gebied van warmtenetten.

De Haagse stadsverwarming is een lokaal monopolie waarbij twee marktpartijen E.On
en Eneco een commercieel rendement willen halen en een contract hebben gesloten tot
2023. (Louis Kanneworff, EDO Advies).

Afwachten
De stad kijkt naar Eneco en Eon, en vraagt af en toe wat, maar die bedrijven volgen gewoon hun eigen strategie. En dat is in de eerste plaats geld verdienen. Eneco lijkt wel wat te zien in warmtenetten, maar alleen in grootschalige netten. Zo legt het in Rotterdam de leiding naar Rotterdam-boven de Maas aan. In Den Haag schijnt het bedrijf een leiding te willen trekken tussen Ypenburg en bedrijventerrein Binckhorst. Kleine netten worden van de hand gedaan. Ook vindt Eneco niet dat de netten noodzakelijkerwijs gevuld moeten worden met duurzaam opgewekte warmte. Zo zijn er plannen voor uitbreiding van de fossiele energiecentrale in Ypenburg, waarmee dan op termijn wellicht de centrale stad voorzien wordt van warmte. Het duurzaamheidsgehalte van Eneco is een dun laagje vernis.

Teugels
Mensen als Louis Kanneworff zijn er voorstander van dat de aandeelhouders de teugels weer strak aanhalen. Eneco moet weer worden aangestuurd door de gemeenten. 'Zorg voor uitbreiding van het warmtenet of anders....' Daar lijkt het echter te laat voor te zijn. Eneco is teveel los gezongen van de lokale Haagse werkelijkheid. Andere mensen zitten meer op de tour om Eneco min of meer te negeren en zelf, buiten Eneco om, aan de slag te gaan. Tijdens een recente discussie in Den Haag over het warmtenet liet de vertegenwoordig van de VVD zich in die termen uit. Er kunnen warmtenetten hier en daar worden aangelegd in de stad, onder regie van de gemeente, warmtenetten die niet noodzakelijkerwijs gekoppeld zijn aan dat van Eneco. Ook dit lijkt een beetje wishful thinking.

Winstzucht
Wat Eneco is de weg zit is dat het een hoog rendement wil halen, daar lijkt iedereen het wel zo'n beetje over eens te zijn. Zo keek Eneco reikhalzend uit naar de Warmtewet, die dinsdag door de Tweede Kamer is aangenomen, omdat het dan de vaste tarieven flink op kan trekken. Door die hoge rendementseisen wordt het lastig om het warmtenet goed in te zetten voor verduurzaming van de stad. Om bewoners en andere afnemers over de streep te trekken zou een aansluiting op het warmtenet flink goedkoper moeten zijn dan de traditionele methode van verwarming.Daarbij is er bij de stad te weinig kennis aanwezig over het warmtenet.

De gemeente beschikt over onvoldoende kennis en inzicht over de energiesector en de stadsverwarming. Mede hierdoor heeft Eneco een (te) grote invloed op het Haagse
energiebeleid en de stadsverwarming. (Kanneworff)

Duurzame bronnen
De deelnemers waren het er ook over een dat de discussie over het warmtenet (vertegenwoordigers van allerlei politieke partijen) niet zozeer over het warmtenet als zodanig zou moeten gaan, maar meer over de bronnen waarmee het gevoed wordt. Dat zouden duurzame bronnen moeten zijn, zoals aardwarmte of zonthermische bronnen. Een warmtenet dat is aangesloten op een gasmotor, zoals in Ypenburg en de stad zelf, heeft geen meerwaarde ten opzichte van een CV-ketel. Voorlopig zou de warmte van de aardwarmte-bron (70 graden) iets heter gemaakt kunnen worden, zodat die in het bestaande warmtenet gepompt kan worden, aldus Kanneworff, die ook op de bijeenkomst was.

Laag-temperatuur warmte
Op lange termijn zou je moeten streven naar meer laag-temperatuur warmte, zo vond Kanneworff, dat is warmte van een lagere temperatuur dan de huidige 100 graden. Dat wil zeggen dat de gebouwen die zijn aangesloten op het warmtenet moeten zijn ingesteld op het ontvangen van deze laagwaardige warmte. Het voordeel hiervan is dat zo'n warmtenet beter gevoed kan worden door duurzame bronnen. De huidige warmte komt van de centrale van Eon. Tot ministens 2023 is er nog een contract voor de afname van deze warmte. Dus tot die tijd heeft de gemeente nog de tijd om alternatieven te ontwikkelen. En de gemeente zou de grip op het warmtenet weer flink moeten verstevigen, zo vindt Kanneworff.

Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn