Wat te doen met ons Eneco? Opsplitsen, warmtenetten eruit halen en commerciële delen verkopen is het beste

6 februari 2013 - Achter gesloten deuren wordt gepraat over verkoop van Eneco. Maar het is ons energiebedrijf. Het is daarom nodig om in het openbaar te praten over de toekomst van het bedrijf. Voordat er dadelijk weer een potentiële koper voor de deur staat en iedereen, inclusief gemeenteraden, voor het blok wordt gezet. Opsplitsing van het bedrijf in een netwerkdeel en een commercieel deel en verkoop van het commerciële deel lijkt de beste optie, maar dan moeten wel de warmtenetten bij het netwerkdeel worden gevoegd.

Servet
De vraag wat te doen met Eneco speelt al jaren. De gemeente Den Haag is wel te porren voor verkoop van het belang. Het gevolg is dat de stad ook al min of meer afscheid heeft genomen van het bedrijf. De band van Rotterdam met Eneco lijkt sterker te zijn. Maar ook hier wordt serieus nagedacht over verkoop. De stad heeft geldzorgen. De andere relatief grote aandeelhouder is Dordrecht. Er is een geheime vergadering geweest. Gesprekken met het duivelse Gazprom zijn gelukkig afgeketst. Aangenomen kan worden dat gesprekken met andere kanditaatkopers nu gevoerd worden. Probleem daarbij is dat de energiebedrijven lang niet meer zo gewild zijn als vroeger.

Eigen bedrijf
Er zijn mensen die vinden dat het energiebedrijf in handen moet blijven van de huidige aandeelhouders. Op die manier zou het beste gewaarborgd worden dat de bedrijven in het belang handelen van de gemeenten die de aandelen houden, zoals het belang van verduurzaming van de steden. Er zit wat in. Kijk naar Nuon en Essent, die zijn verkocht aan Vattenfall en RWE. Die lijken niet zoveel meer te hebben met lokale duurzame energie. Er lijkt duidelijk een kentering in het beleid te zijn geweest, na die overnames. De betrokkenheid bij allerlei duurzame activiteiten in de steden en dorpen waar de bedrijven van oudsher actief waren is afgenomen en de nadruk op het halen van rendement is toegenomen. Er valt dus iets voor te zeggen om Eneco in overheidshanden te houden.

Imago
Sommigen willen zelfs juist juist de teugels aanhalen en het energiebedrijf weer meer onder controle van de gemeenten brengen. 'Het is ons energiebedrijf, dus die moet ook ingezet worden in het algemeen belang', zo is de gedachte. En dat belang is nu verduurzaming van de stad. De band tussen Eneco met Den Haag, Rotterdam en de andere steden moet flink worden aangehaald. Ze willen eigenlijk weer terug naar de GEB's, de gemeentelijke energiebedrijven. Eneco kan zich ontwikkelen als een soort netwerk van lokale duurzame energiebedrijven. Andere rendementseisen zouden moeten gaan gelden voor projecten die in de stad worden opgezet, zodat die makkelijker van de grond komen.

Losgezongen
Maar eigenlijk geloven deze mensen in een illusie. Het bedrijf is teveel los gezongen van de steden en dorpen die de aandelen in handen houden. Lokale politici en beleidsmakers proberen het bedrijf wel in te zetten bij de verduurzaming van de stad, maar dat lukt niet echt. Natuurlijk, Eneco doet wel het een en ander en dat is op zich prijzenswaardig maar het is allemaal niet om over naar huis te schrijven. Het bedrijf hanteert heel sterk de eigen condities. Het vergroten van de klantenaantallen is toch wel het hoogste doel. En het hanteert eigen hoge rendementseisen. Het is lastig om een bedrijf als Eneco nog om te vormen tot een netwerk van lokale duurzame energiebedrijven, hoewel dat mogelijk wel het meest wenselijk zou zijn. Het leidt tot een misconceptie en tot frustratie.

Servet
Daarbij heeft een stad als Den Haag dus eigenlijk ook al afscheid genomen van het bedrijf. Dat is ook te merken in het beleid. Pogingen om het bedrijf bij de eigen verduurzaming lopen vaak op niets uit. Het zijn halfslachtige pogingen. Zo komt er niets van de plaatsing van windmolens in Den Haag. In die zin is het gezegde 'Te groot voor het servet, te klein voor het tafellaken' wel van toepassing op Eneco. Het is te groot om nog echt geworteld te kunnen zijn in de gemeenschappen. Het laat zich niet meer onder controle brengen van de besturen van de gemeenten. We hebben er geen fluit over te zeggen. Aan de andere kant is het te klein om op de Europese markt een grote rol van betekenis te spelen.

Opties
Als de steden en andere aandeelhouders Eneco willen verkopen zal het eerst gesplitst moeten worden in een netwerkdeel en een commercieel deel. Er zijn eigenlijk dus drie opties
1) Alles laten zoals het is.
2) De teugels aanhalen en te proberen om het bedrijf meer onder controle van de aandeelhouders te brengen.
3) Splitsen en het commerciële deel verkopen

Optie één
De eerste strategie is onwenselijk. Want die leidt tot een soort patstelling. De gemeenten zijn in de veronderstelling dat ze een eigen energiebedrijf hebben, ze vragen van alles aan dat bedrijf, ze hebben echter geen middelen om dat wat ze vragen af te dwingen en ze laten het er dan maar een beetje bij, zodat er uiteindelijk niets gebeurt.

Optie twee
Een alternatief is om de teugels aan te halen en meer eisen te gaan stellen aan het bedrijf. Onder druk zetten. 'Doe wat wij willen, anders zullen we concurrenten als Nuon en Essent aan het werk zetten.' Onderdeel van deze strategie kan zijn om als aandeelhouders de statuten te gaan wijzigen, zodat ook op die manier het bedrijf gedwongen kan worden om meer in het belang van de stad te gaan handelen. Toch is het de vraag of dit ooit gaan lukken. Waarschijnlijk niet. Het bedrijf is al teveel los gezongen van de steden. Bovendien is het in juridische zin moeilijk om het bedrijf onder controle te brengen van de aandeelhouders.

Optie drie
Dan is optie drie waarschijnlijk toch het beste. Opsplitsen en het commerciële deel verkopen, eventueel na samenvoeging met het commerciële deel van Delta. De netten zijn dan nog in handen van de lokale overheden. Eventueel kunnen die netten dan in handen gebracht worden van slechts enkele lokale overheden (de grote steden) of in die van de provinciale of Rijksoverheid. Er is dan duidelijkheid. Het is dan duidelijk voor Rotterdam, Den Haag, Dordrecht en al die andere steden en dorpen dat ze, als ze iets willen op het gebied van lokale duurzame energie, dit zelf moeten doen. Het zal dan makkelijker van de grond komen omdat niet meer wordt gerekend op een bedrijf dat uiteindelijk toch de eigen lijn trekt. De gemeenten kunnen dan samen met actieve bewoners lokale duurzame initiatieven opzetten.

Valse concurrentie
Als Eneco is opgesplitst is er ook geen valse concurrentie meer in de markt. Die is er nu wel want een geïntegreerd bedrijf als Eneco heeft allerlei concurrentievoordelen ten opzichte van energiebedrijven die zich al wel hebben opgesplitst. Zo kan Eneco goedkoper aan kapitaal komen omdat het alle netten op de balans heeft staan. Het is wel wrang voor de bedrijven die zich wel opsplitsten (alle bedrijven behalve Eneco en Delta). Zij hielden zich keurig aan een democratisch aangenomen wet en worden daar nu voor gestraft. Het is alleen omdat het Gerechtshof van Den Haag, die er niets van begreep, hen na jaren van procederen min of meer gelijk gaf dat Eneco en Delta nog niet zijn opgesplitst. Ook aan de splitsingsdiscussie kan derhalve op deze manier een einde worden gebracht.

Kassen
De gemeenten kunnen bij hun verkoop hun kassen spekken. Dat kan gezien worden als een voordeel, maar dat is eigenlijk slecht, want ze zouden hun uitgaven nu eens drastisch naar beneden moeten gaan brengen.

Warmtenetten
Wel is het raadzaam dat de gemeenten hun warmtenetten (inclusief de warmtecentrales van Eneco die eraan vast zitten) niet mee verkopen. Ze kunnen die voegen bij het netwerkbedrijf. Warmtebedrijven zijn natuurlijke monopolies en kunnen daarom het beste in handen van de overheid blijven. Op die manier kunnen de eigen burgers beschermd worden tegen te hoge tarieven en kan het warmtenet ook ingezet worden voor verduurzaming van de stad. Dat scheelt natuurlijk wel in de verkoopopbrengst en dat kan gezien worden als een nadeel. Aan de andere kant zijn de inkomsten van het netwerkbedrijf, die als dividend naar de gemeente gaan, dan een stuk hoger.

Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn