Nacht van de nieuwe macht: het is niet meer bottom-up of top-down maar bottom-based

13 december 2012 - "Het gaat niet meer om draagvlak creëren en participatie. Dan moeten we meedoen met plannen van een ander. We willen zelf ondernemen. Het is niet meer bottom-up en niet meer top-down, maar bottom-based. Het gaat erom dat u en ik en uw buurman de kwaliteit hebben om duurzaamheid en de nieuwe economie dichterbij te brengen".

Zó jaren negentig
Dit zei adviseur Douwe Jan Joustra woensdag op het congres 'Nacht van de nieuwe macht', dat overigens gewoon overdag plaats vond in Studio A12 in Bunnik. "Praten over draagvlak en participatie zijn we moe. Er is iets gaande dat anders is dan de jaren negentig en jaren nul. We zijn erachter gekomen dat een belangrijk deel van de energie in onszelf zit. Dat is zo belangrijk, daar moeten we aandacht aan besteden. Levert dat ook geld op? Ja".

Duurzaamheidsfabriek
Er waren veel interessante sprekers op het congres. Opmerkingen van directeur Duurzaamheid van Dordrecht Rein Meester waren raak. "Het beroepsonderwijs in Nederland wordt als het laagste van het laagste gezien", zo zei hij. "We hebben er voor gezorgd dat de vakken waar het meest behoefte aan is in een kwaad daglicht zijn komen te staan." In Dordrecht probeert Meester dit onderwijs op andere leest te schoeien, met echte winkels (garages, kappers) waar leerlingen ervaring op kunnen doen. Ook staat er inmiddels de Duurzaamheidsfabriek, van architect Thomas Rau, met supersonische driedimensionale gevel. "Het is een oefen- en leer-object". En Rau is dan weer de partner van Jan Joustra.

Rafelranden
Paul Basset had het over mensen die werken in de rafelranden van organisaties. Doeners, die mensen weten te verbinden. "Haal ze naar de kern van je organisatie", zo zei hij. "Ze kunnen toe met weinig geld en ze weten alles van vertrouwen geven en mensen in hun kracht zetten." Hij gaf als voorbeeld iemand die actief is op het Makassarplein in Amsterdam-Oost. "Ik ben een mogelijk-maker", zo had hij gezegd. Het mooie was: deze man had Basset enorm geïnspireerd en Basset vertelde op zo'n manier dat hij het publiek weer enorm inspireerde. Mensen floten tussen zelfs hun tanden nadat hij zijn verhaal had verteld.

Kanteling
Ook Marjan Minnesma die de middag had geopend sprak weer mooie woorden en rake zinnen, zoals gewoonlijk. "Mensen komen niet weg uit het gangbare. Er zijn weinig mensen die zeggen: 'ik werk in het systeem maar ik ga die kant op ook al vinden jullie dat ik dat niet goed'. De meesten hebben binnen het systeem niet al te veel gedaan en zijn zo boven komen drijven." Het is volgens Minnesma niet nodig dat de massa overtuigt raakt van het nut van duurzaamheid. Een groot aantal kleine clubjes kunnen ook voldoende zijn om het systeem te doen kantelen. Kijk naar de vrouwenbeweging. Ook die bestond in eerste instantie uit losse groepjes. Het aantal mensen dat actief ermee bezig was was beperkt.

Plofkippenfabriek
Minnesma: "Er wordt ontzettend veel over ons gepraat terwijl we helemaal niet met zo veel zijn. Een CEO van een groot bedrijf ligt er wakker van als hij 30 of 40 mailtjes krijgt. Als er vijftig mailtjes gestuurd worden naar zijn bedrijf komt het crisisteam bijeen. Laat ons er voor zorgen dat crisisteams constant bijeenkomen. Laat ons vandaag virussen oplopen en morgen een epidemie verspreiden." Iemand uit het publiek stelde voor om stante pede mailtje te gaan sturen naar de directie van de Rabobank die in het thuisland hoog opgeeft over de eigen duurzaamheid maar wel 137 miljoen euro investeert in de bouw van een 'plofkippenfabriek' in de Oekraïne.

Aanmodderend veranderen
Op die vrouwenbeweging kwam filosoof Bas Haring later terug. Hij vertelde over zijn moeder die actief geweest was in die vrouwenbeweging. De vrouwen kwamen destijds in de jaren zeventig bij elkaar, maar de moeder had niet het idee gehad dat ze veel deden en dat ze veel bereikten. Maar achteraf gezien hebben ze toch veel effect gehad. Haring had hier een theorie op gebaseerd. "Mensen hebben niet altijd door dat ze onderdeel uitmaken van een grotere beweging. Mensen modderen wat aan. Het gaat zo langzaam dat ze niet zien dat er wel degelijk een grote verandering gaande is."

Maak je niet druk om het geheel
En het is ook goed zo, zo zegt Haring. "Probeer niet in een richting te passen. Dat kun je niet overzien. Je moet niet willen weten waar het allemaal naar toe gaat. Ga lekker aan de slag in je eigen wijk. Zo raak je niet teleurgesteld in het groter geheel." Het is, toegegeven, wel een geruststellende gedachte. "Straks is, zonder dat je het nu door heb, de wereld veranderd." Voor VN-jongere Bekkers, die ontgoocheld terugkwam uit Doha, had Haring nog wat geruststellende woorden. "Het is belangrijk dat mensen als jij boos en gefrustreerd raken. Dat helpt de wereld verder." De woorden leken haar echt een beetje goed te doen.

Mensenplaag
Sommigen vonden de theorie van Haring allemaal een beetje te vrijblijvend. En ook met de stelling dat verandering langzaam gaat en dat dat niet erg is was niet iedereen het eens. Een geoloog in het gezelschap vond dat er snel gehandeld moest worden want het klimaat verandert ook heel snel. "Er is een mensenplaag die de aarde naar de sodemieter helpt. De aarde kan heel goed zonder ons, maar wij kunnen niet zonder de aarde". Haring: "Het idee van een aarde zonder mensen is een ideaalbeeld van de mens. Als de mens verdwijnt dan verdwijnt ook dit ideaalbeeld", zo zei hij gevat. En dat was dan ook wel weer een geruststellende gedachte. Het zal de aarde worst zijn of wij er zijn of niet.

Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn