Haagse Milieutafel - Budgetten voor aankoop en exploitatie van gebouwen moeten worden samengevoegd

31 oktober 2012 - Het zou goed zijn als budgetten voor de aankoop van gebouwen door overheden en die voor het exploitatie ervan samengevoegd worden. Dat maakt dat beslissers niet alleen rekening houden met de aankoopkosten, maar ook met onderhouds- en energiekosten. Zij kiezen dan eerder voor de bouw van duurzame gebouwen.

Lekker eten
Dit bleek op een avond georganiseerd door het Haagse Milieucentrum (HMC). Aanwezig waren een raadsleden, ambtenaren van de gemeente, voorvechters van verduurzaming en inkopers van grote bedrijven en organisaties, zoals Dunea en woningbouwcorporaties. Behalve dat het eten lekker was was het ook een nuttige avond, die in het teken stond van duurzaam inkopen. Er werden verschillende presentaties gehouden tussen de gangen van het menu in, en er was een levendige discussie. Hier een verslagje.

Rechts beleid
De presentaties waren van Kim Schofaerts van MKB Den Haag en van Take Padding van Pianoo, een adviesbureau voor overheidsaanbestedingen. De bron van duurzaam inkopen door de overheid ligt bij een motie van CDA en VVD uit 2005, zo vertelde Padding. Die bepaalde dat het Rijk in 2010 voor 100% duurzaam moet inkopen en de lagere overheden in 2015. Deze doelstellingen zijn met vlag en wimpel gehaald, maar eerlijkheidshalve moet gezegd worden dat de normen niet erg streng zijn. Er zijn minimum-eisen en wensen.

Op de sloffen
Uit de presentaties bleek dat het vrij makkelijk is voor overheidsinstellingen om de minimumeisen te halen. Het gaat er vooral om wat overheden daar bovenop doen, de wensen. Van belang is dat bij aanbestedingen de overheid van te voren goed aangeeft waar op geselecteerd zal gaan worden en in welke mate dat meeweegt bij het maken van een keuze. Je kan bijna alles vragen als je het maar goed van te voren aangeeft. Zo kan de gemeente eisen dat een onderneming een duurzaamheids visie inbrengt bij de offerte. Als die dat niet doet kan een offerte om die reden afgewezen worden.

Tandje erbij
De indruk die bij mij ontstond is dat de gemeente haar best doet, maar dat het nog een paar tandjes hoger kan. Zo kennen lagere ambtenaren vaak wel veel belang toe aan duurzaam inkopen, maar hun managers niet. Die zeggen al gauw: 'er is geen geld voor'. Vraag is of dat niet vaak als smoesje wordt gebruikt. Van belang is in ieder geval dat de inkopers de tijd en ruimte krijgen om aandacht te besteden aan duurzaamheid bij de inkoop.

Wetten en regels
Soms, of vaak, staan wetten en regels duurzame inkoop in de weg. Zo is er een Archiefwet die bepaalt dat papieren stukken 100 jaar mee moeten kunnen. Dit maakt dat geen duurzaam geproduceerd papier kan worden ingekocht (want de vezels zijn tekort). Vraag is of in dit digitale tijdperk zo'n regel nog erg zinvol is. Dus soms zou de gemeente Den Haag, bijvoorbeeld in G4 verband, kunnen pleiten voor andere regelgeving, die meer duurzame inkoop mogelijk maakt.

Geld
Behalve wet- en regelgeving is geld soms een probleem. De gedachte is dat duurzame inkoop duurder is. Dit wordt vaak ook als argument gebruikt door wethouders, al dan niet ingefluisterd door hun ambtenaren, om niet tot duurzame inkoop over te gaan of om plannen op dat gebied te schrappen. Met name natuurlijk in deze tijd van bezuinigen.

Echt waar?
Mijn vraag aan het gezelschap was of dat nu echt zo is. Is het nu echt zo dat duurzaam inkopen duurder is dan niet-duurzaam inkopen? Mensen van Dunea zeiden dat duurzame inkoop inderdaad vaak wel wat duurder is. Zij stellen daar echter geld voor beschikking omdat ze vinden dat ze een voorbeeldfunctie hebben op dit gebied, als overheidsorganisatie.

Scheiding
Een groot probleem is, zo gaf ambtenaar Henk Heijkers aan, dat de verantwoordelijkheid voor investeringen en exploitatie gescheiden zijn. Vaak is duurzaam inkopen weliswaar duurder, maar leidt het vervolgens tot lagere exploitatie-kosten. Het bekendste voorbeeld is de spaarlamp. Die is duur in aanschaf maar als je het over de gehele levensduur bekijkt is die goedkoper dan een gloeilamp. Zo is het ook met energie-zuinige gebouwen. Die zijn duurder in de aanschaf maar de energie-rekening daarna is veel lager.

Volhoudbaarheid
Van groot belang is dus dat bij duurzaam inkopen zowel naar de investering als naar de exploitatie-kosten gekeken wordt. De budgetten daarvoor moeten eigenlijk samengevoegd worden. Verder is het van belang dat mensen een wat langere-termijn blik krijgen, zo gaf directeur Frans van der Steen van het HMC aan. Kees Duijvestein vertelde dat hij duurzaamheid ziet als 'volhoudbaarheid'.

Energierijk
Er is nu in Den Haag een aantal gemeentelijke projecten die aan het aflopen zijn. Van belang is dat die voortgezet worden en dat die niet het slachtoffer worden van bezuinigingen. Dan zou veel ervaring verloren gaan. Een van die mooie initiatieven is Energierijk Den Haag, waarbij gemeente Den Haag en Rijk samenwerken om op de vierkante kilometer in het centrum energie te besparen en/of duurzaam op te wekken. De gedachte is onder meer om de WKO-installaties beter op elkaar af te stemmen, en aan elkaar te koppelen.  Overigens werd het Rijk gisteren een beetje gemist.

Afvalloze overheid
Ook is er een project de Afvalloze overheid, ook een samenwerking tussen Rijk en gemeente Den Haag. Zorg bij de inkoop al dat je als overheid zo min mogelijk afval overhoudt. Dus koop bijvoorbeeld stoelen en tapijt in die weer gerecycled kunnen worden. Die stoelen en dat tapijt blijven dan eigendom van de leverancier. Dat levert weer allerlei juridische problemen op, waarmee juristen dan weer goud geld verdienen. Van belang is dan heb een beetje lef en houd juristen zoveel mogelijk buiten de deur!

Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn