Ideeën borrelen op tijdens verkiezingsdiscussies: minister voor duurzaamheid en Nationaal Energie-akkoord

3 september 2012 - Het idee om in een volgend kabinet een minister voor duurzaamheid aan te wijzen begint meer en meer te leven. Ook maandagochtend werd er over gesproken tijdens een debat in Nieuwspoort over het duurzaam energiebeleid, waarbij de energiewoordvoerders van een groot aantal partijen aanwezig waren. Het debat was georganiseerd door de stichting 'Nederland krijgt nieuwe energie' en werd voorgezeten door Ed Nijpels. Ook Nijpels had een heel goed idee, dat hij probeerde te slijten aan de politici.

Klein bier
Nijpels vroeg eerst wat de woordvoerders het allerbelangrijkste vonden. De SP vond het belangrijk om een differentiatie in de OZB-tarieven aan te brengen, zodat eigenaren van energiezuinige woningen worden beloond en die van niet-energiezuinige woningen worden gestraft. De andere partijen voelen niet zo veel voor dit plan. Het wordt als te ingewikkeld ervaren en het levert waarschijnlijk niet veel op. "Klein bier", noemde Rik Grashoff van Groenlinks het. Paulus Jansen was het er niet mee eens. 'Kijk naar de differentiatie in de motorrijtuigenbelasting. Dat heeft heel veel effect gehad'.

Akkoord
Groenlinks wil saldering buitenshuis mogelijk maken, alsmede een leveranciersverplichting optuigen (verplicht aandeel duurzame stroom) en de fiscale voordelen voor grootverbruikers (lage tarieven energiebelasting) afschaffen. Het CDA wil tot een nationaal energie-akkoord komen. De CU wil "ruime mogelijkheden" om te salderen en D66 wil "tempo maken". De PVDA voelt ook voor een energie-akkoord. Martijn van Van Dam van de PVDA wil dat we niet gaan fijn-slijpen (kissebissen), maar dat er voor de lange termijn een consistent energiebeleid komt. Nijpels wilde weten hoe dat bewerkstelligd kan worden. De politici hadden daar niet echt een goed antwoord op.

Minister
Van Dam pleitte ook voor een minister van duurzaamheid, net als partijen vorige week in Utrecht dat hadden gedaan. D66 sloot zich daar bij aan. "Eén minister die verantwoordelijk is; voor een energiebeleid dat duurzaam en financieel houdbaar is op de lange termijn." Dat de PVDD voorstander is van zo'n minister was al langer duidelijk. Zo'n minister moet volgens Esther Ouwehand van deze partij dezelfde status krijgen als de minister van Financiën nu. De minister moet plannen langs de meetlat van duurzaamheid leggen en als ze niet duurzaam zijn, dan gaan ze niet door.

Stekeligheden
Natuurlijk wisselden de partijen de gebruikelijke stekeligheden uit. Zo deed René Leegte ineens, tot hilariteit van de zaal, alsof het CDA de afgelopen twee jaar alle duurzame initiatieven binnen het huidige kabinet had tegen gehouden. Als voorbeeld noemde hij de leveranciersverplichting, die er dus door het CDA niet zou zijn gekomen. Marieke van der Werf van het CDA was "verbaasd" over deze houding van de VVD. Ze heeft "enorm gestreden" om moties over decentrale energie er door te krijgen. Het was juist de VVD die initiatieven tegen hield, zoals pogingen om het elektrisch rijden te stimuleren.

Geen grap
Esther Ouwehand van de Dierenpartij (PVDD): "Leegte vindt dat vlees eten niets met duurzaamheid te maken heeft omdat de varkens nooit op zijn." Iedereen lachte. "Ja, leuke grapjes maakt Leegte; het probleem is dat hij het serieus meent." Nijpels is erg voor het principe 'de vervuiler betaalt'. "Vindt je dat de VVD dat genoeg doorzet?",  zo vroeg hij aan Leegte. Leegte zei 'ja'. Stientje van Veldhoven van D66 merkte echter op dat de VVD wil dat de energiebelasting omlaag gaat. Dat zou in het verkiezingsprogramma staan. Leegte ontkende dit (ik kan er inderdaad niets over vinden, red.).

Goed plan
Nijpels had ook nog een goed plan. Na de verkiezingen op 12 september ligt het politieke bedrijf nog een week stil, voordat er een informateur wordt benoemd. Dit is volgens hem de perfecte periode om met alle partijen tot een duurzaamheidsakkoord te komen en om dit vervolgens aan de informateur mee te geven. Die kan er dan niet meer omheen. Hij probeerde zijn partijgenoot Leegte zover te krijgen dat hij, als vertegenwoordiger van waarschijnlijk de grootste partij, een dag na de verkiezingen alle energiewoordvoerders uit zou gaan nodigen, om tot zo'n akkoord te komen. Leegte zei 'ja' maar het klonk niet echt overtuigd. De andere politici lieten in ieder geval weten op de uitnodiging in te gaan, hoewel ze opmerkten dat het aan de geloofwaardigheid van de VVD schortte.

Brief
De voorzitter van 'Nederland krijgt nieuwe energie', Carlos de Bourbon de Parme, las een brief voor, die hij de energiewoordvoerders mee wilde geven. Hij stak de hand in eigen boezem. "Door onze eenzijdige lobby-campagnes maken we het de politici niet makkelijk. We moeten elkaar niet bestrijden, maar gezamenlijk pleiten voor verduurzaming." Van Dam had ook nog een interessante opmerking in dit kader. "U doet steeds alsof politici buiten de werkelijkheid staan", zo zei hij tegen het publiek. "Laat ik u uit de droom helpen. Op straat vragen mensen over de energie-rekening, niet over de energietransitie." "Schrijf geen brieven tijdens verkiezingstijd", zei Nijpels, "want die worden niet gelezen." Hij kon het weten, zo zei hij.

Vieze man
Jan Rotmans sprak een column uit. Nederland is volgens hem de vieze man van Europa geworden, met name door de grote invloed van fossiele energiebedrijven als Shell, Eon, RWE en, nu ook, Gazprom. "We zitten in een fossiele lock-in. Er is, bottom-up, een duurzame energie-beweging gaande. Die beweging gaat steeds meer botsen met het fossiele top-down energiebeleid. Uiteindelijk zal de verduurzaming doorzetten. U staat alleen maar in de weg", zo zei hij tegen de politici. "Maar u kunt nog wel aan een paar knoppen draaien." Zo'n twintig jaar geleden was hij veel in Den Haag als adviseur. Nijpels was toen minister van Milieu. "De vraag was toen: 'Hoe krijgen we bedrijven en burgers mee als het gaat om de energietransitie? Nu is het andersom: hoe krijgen we de politiek mee?"

Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn