Verkiezingsdebat duurzame energie: vergunningpakketjes, IEBY, bier, energie-minister en hoongelach

29 augustus 2012 - Interessante ideeën werden er gespuid tijdens een verkiezingsdebat over duurzame energie, dat dinsdagavond plaats vond in Utrecht. Aanwezig waren de energie-woordvoerders van SP, Groenlinks, D66, PVDD, VVD, CU, 50 plus, PVDA en CDA. Het publiek bestond zo goed als volledig volledig uit mensen uit de duurzame energiehoek. René Leegte van de VVD had het dus moeilijk. "Al dat geneuzel, kunnen niet ... aan het bier?", zo zei hij op een gegeven moment, aan het einde van de avond.

Minister voor energietransitie
'Nog even wachten René. Eerst nog wat commentaar geven op stellingen.' Zoals de stelling: 'Er moet een minister voor energietransitie komen'. De PVDD ziet er wel wat in, maar dan liever een minister voor duurzaamheid. Die moet hetzelfde gezag krijgen als de minister van Financiën. Alle plannen worden getoetst op de vraag of ze duurzaam zijn of niet, en in het laatste geval gaan ze niet door. Ook de PVDA is voor: benoem ministers op basis van grote maatschappelijke vraagstukken. Energietransitie is er daar één van, volgens Jeroen Dijsselbloem van de partij. Van Tongeren van Groenlinks zag het niet zo zitten. Deze minister moet een flinke vinger in de pap hebben bij Financiën en Economische Zaken, anders is die machteloos.

Clash
Het CDA wil dat heel de regering een 'nationaal transitie-akkoord' sluit, waarna één bewindspersoon verantwoordelijk wordt voor de uitvoering ervan. Marieke van der Werf van het CDA viel weer op door haar gedrevenheid. Ze kreeg zelfs een compliment van Dijsselbloem. Van der Werf: "We moeten van fossiel en centraal naar duurzaam en decentraal. Daarbij moet de kracht van de samenleving aangewend worden. De overheid moet niet meer reguleren zoals in het verleden, maar faciliteren. De CDA-fractie wil dat in 2020 10% van de energie decentraal wordt opgewekt." Het is één van de punten uit het tienpuntenplan, dat Van der Werf tijdens een recent overleg in de Kamer aan CDA-minister Verhagen overhandigde. Wat volgde was een "aanvaring met Verhagen", zoals ze het dinsdagavond omschreef.

De ladder van Stientje
D66 wil 1,5 miljard euro in duurzame energie steken, zo zei Kamerlid Stientje van Veldhoven. Daarmee zou het aandeel duurzame energie opgekrikt kunnen worden van 4% nu naar 16% in 2017 of daaromtrent. 'We verzwaren de milieulasten, voor iedereen", zo zei Van Veldhoven eerlijk. D66 is niet helemaal tegen een kerncentrale, hoewel die wel "onderaan de ladder staat", zo zei Van Veldhoven.

Stip op horizon
Dijsselbloem herhaalde een eerder betoog van Diederik Samsom. "Waarom bungelt Nederland onderaan?", zo vroeg hij zich af. "We moeten een stip op de horizon zetten, daar beleid op richten en dat tien tot vijftien jaar vastzetten". Dijsselbloem had geen zin om de bouw van de kolencentrales, zoals die nu plaats vindt in Nederland, te gaan verdedigen, maar hij zei dat er nu niet veel meer aan te doen is.

Nieuwe ster
Binnen de SP is Ike Teuling de grote nieuwe duurzame vrouw. Teuling werkt bij Greenpeace en heeft zich altijd fel verzet tegen kern- en kolencentrales. Ze weet nog niet of ze na de verkiezingen de opvolger wordt van Paulus Jansen als woordvoerder energie, zo zei ze tegen Energieenwater.net. Ze staat wel op een verkiesbare plaats (20). Het verschil met de lijn van Groenlinks zou daarmee minimaal worden. Des te beter, zo zei Teuling. "Hoe meer de lijn van de SP opschuift naar die van Groenlinks hoe liever het me is".

Opruiming
Alle problemen waarmee duurzame ondernemers heden ten dage geteisterd worden passeerden de revue op de avond. Zoals de belemmeringen bij het opstarten van duurzame initiatieven. "We moeten die regels opsporen en opruimen", zo zei Esther Ouwehand van de PVDD. De Kamerleden konden achter een tafel met 'ja, mits' gaan staan, of achter eentje met 'nee tenzij'. Het was, in andere woorden, een avond van de nuance, georganiseerd door de organisatie voor duurzame energie Ode. Met grote wasknijpers konden mensen in de zaal van Societeit De Vereeniging in Utrecht af te toe meestemmen.

Slap verhaal
"Alle duurzame energie-installaties moeten vergunningvrij worden", zo was een andere stelling. Voor 'Ja, mits' kozen: Groenlinks, PVDA, SP, CU en CDA. 'Nee, tenzij', zeiden D66, VVD en PVDA. Dijsselbloem: "Ik woon in een mooi natuurgebied. Ik moet er niet aan denken dat ik de mogelijkheid krijg om daar een windmolen neer te zetten" En iedereen hoorde Dijsselbloem in plaats van 'ik', 'iemand anders' zeggen. "Dat vind ik slap", zo zei Van der Werf. "Decentraal heeft nu eenmaal gevolgen voor het landschap. Dat is inherent aan decentraal, waarbij de productie van energie overal in het land plaatsvindt". We moeten van NIMBY naar IEBY (in everybody's backyard).

Hét onderwerp
Heikel punt is of saldering buitenshuis mogelijk moet worden gemaakt, zoals velen willen. Dan hoeven mensen die zelf opgewekte energie gebruiken geen belasting over deze energie te betalen. Een groot aantal partijen is hier voor, VVD is tegen. Leegte: "Als je zelf energie gaat opwekken ben je een bedrijf, en dus moet je belasting betalen". "Het is goed om te weten dat de VVD de partij is voor hoge belasting voor bedrijven", zo merkte Ouwehand gevat op. Het CDA is een beetje tweeslachtig. Van der Werf lijkt heel erg voorstander van saldering. Ze noemde de twee moties die ze had ingediend, en die er nu voor zorgen dat er experimenten kunnen worden ondernomen op het gebied van duurzame energie. En ze merkte met spijt op dat een derde motie van het CDA over saldering niet was aangenomen, met name door de tegenstem van de PVDA. "Dat zou teveel eer zijn voor het CDA."

Verwarring
"Dat klinkt allemaal mooi", zo zei Ouwehand, "maar zowel de minister van Financiën als die van Economische zaken waren van het CDA. Er is echter geen enkele beweging in de richting van saldering geweest?" "We moeten rekening houden met de schatkist", zo zei Van der Werf. Ze is voor een lagere belasting voor mensen die zelf energie opwekken, maar niet voor afschaffing van de gehele belasting. Ze zei dat mensen aangesloten blijven op het net en daardoor gebruik kunnen maken van een back-up. Daarom zouden ze energiebelasting moeten blijven betalen. Voorzitter van de avond Wouter de Jong van Ode merkte terecht op dat mensen daarvoor al transportkosten betalen, en die betaalt iedereen al die is aangesloten op het net. Die zijn onafhankelijk van het verbruik. Dat heeft niets met saldering te maken. Twee zaken worden hier dus door elkaar gehaald.

Meerderheid
"Wellicht is het argument van het CDA dat de schatkist inkomsten misloopt als saldering buitenshuis wordt toegestaan. Dat mag, maar zeg dat dat gewoon", zo merkte De Jong op. Niet duidelijk is in hoeverre Van der Werf wordt 'beteugeld' door de rest van de fractie of door het partijbestuur. "We geloven in jouw toewijding, maar hoe zit het met de rest van de CDA-fractie?", zo vroeg De Jong dan ook. Veel van de andere partijen zijn echter wel voor het toestaan van saldering buitenshuis en in die zin lijkt er wel een meerderheid in de nieuwe kamer hiervoor te zijn. Dat was ook de conclusie van De Jong, na afloop van het debat. Teuling merkte op dat energiebelasting is ingevoerd om duurzame energie te stimuleren (en dat daarover dus geen energiebelasting zou moeten worden geheven).

Windmolenpatstelling
Er was verder discussie over de bouw van grote windmolenparken op land. Die bouw komt niet van de grond vanwege ruzie tussen provincies en het rijk. De PVDA stelde voor de zomer voor om pas op de plaats te maken en diende ook een motie van die strekking in. De provincies krijgen de gelegenheid om zelf met plannen te komen. Die is aangenomen. De partij deed dit overduidelijk om tegemoet te komen aan de wensen van de kiezers in het noorden van het land. Het gevolg is wel dat alle projecten stil liggen. Dijsselbloem wekte de indruk dat, als het aan hem ligt, de rijksoverheid na deze pauze van een half weer strak de teugels in handen kan nemen. Dit klopte echter niet volgens Van Veldhoven. Juist zij had een motie ingediend die dat mogelijk maakte, maar die motie is niet aangenomen. Die van Dijsselbloem wel.

Vergunningpakketjes
Groenlinks had verder nog een goed idee om de bouw van windmolenparken op zee te stimuleren. "Zorg voor 'kant-en-klare vergunningpakketjes', zoals dat in Engeland schijnt te gebeuren. "Dan kunnen investerende partijen gelijk aan de slag". Opgemerkt kan hierbij wel worden dat op dit moment niet de vergunningen maar het geld dé belemmering is voor de bouw van meer parken op zee. De stelling van Ouwehand dat gekeken moet worden naar de gevolgen voor het zeeleven stuitte op hoongelach vanuit de zaal. "De parken zijn just goed voor het zeeleven", zo merkte iemand op. "Dat komt omdat er nu niet meer gevist mag worden", zo zei Ouwehand, waarmee ze het hem dus gelijk gaf.

Geen drogers, wel wasknijpers
Een ook Van der Werf kwam nog met een origineel idee. Maak het mogelijk dat wasmachines en dergelijke apparaten in huis eigendom blijven van de corporaties of van de leverancier van die apparaten. De apparaten blijven in huis staan ook als dat verkocht wordt of als het aan iemand anders wordt verhuurd. De corporatie of leverancier zorgt er dan voor dat steeds de meest zuinige apparaten in huis staan. "Dat is de circulaire economie, daar is het CDA erg voor". "Maar zonder drogers dan" , zo merkte Ouwehand op. "We hebben niet voor niets wasknijpers uitgedeeld", zo zei de voorzitter.

Bier
Een stelling was verder of de hoogte van de energiebelasting gedifferentieerd moet worden al naar gelang de CO2-uitstoot die met de productie van de stroom gepaard is gegaan. Bijna niemand is daar voor. Dat wordt te ingewikkeld. Een onderscheid in tarieven naar groene en grijze stroom is wel zinvol, zo vinden velen. Leegte vond het allemaal maar geneuzel en wilde naar het bier. Geen wonder want Leegte's verhaal is hopeloos tegenstrijdig op allerlei punten. Vóór lagere belastingen, maar tegen verlaging van energiebelasting, tegen een kolentax, maar voor het CO2-handelsstelsel (hoewel, soms ook weer tegen dit stelsel), voor een kerncentrale maar tegen technologie-specifiek beleid, etc.

Wijze woorden
Het laatste woord is aan D66-veteraan Dick Tommel: "Tientallen moties zijn voorbij gekomen. En we voeren niets uit. Het blijft gewoon hangen. We zijn kampioen achterlopen. Er komt niets van terecht. Ministeries bevechten elkaar. Ministers klagen dat hun portefeuille te groot is. Ze willen wel maar ze komen er niet aan toe. Maar de energie-transitie is te belangrijk voor de samenleving. We moeten een minister voor energietransitie hebben. Dan gaan we dat doen. Dan kunnen we een slag maken."

Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn