Prestaties van partijen op gebied van duurzaamheid en euro-crisis vergeleken

17 juli 2012 - Verkiezingsprogramma's doen er steeds minder toe. Hoe dan de verschillende partijen te beoordelen? Liever niet op het charisma van de leider. Dat zegt weinig tot niets over hoe zo'n partij zich zal gaan gedragen de komende vier jaar. Een mogelijkheid is dat we gaan kijken naar de prestaties van de partijen in de afgelopen jaren. Dan moeten we de verrichtingen van de partijen wel gevolgd hebben.

Pennenstreken
Weinig mensen zullen de verrichtingen van de partijen op alle beleidsterreinen hebben gevolgd. Een compleet beeld is dus zo goed als onmogelijk. Zelf heb ik de activiteiten in de Kamer en van de regering op het gebied van de euro-crisis en, natuurlijk, op het gebied van energie, water en afval gevolgd. Duurzaamheid is een verbindend thema van energie, water en afval. Wellicht is het aardig om in wat simpele pennenstreken de prestaties van de verschillende partijen op de gebieden van duurzaamheid en financiën te schetsen. Dan hebben we meer dan één thema te pakken, wat al een iets completer beeld geeft dan als alleen naar duurzaamheid wordt gekeken. Het is ongetwijfeld een hoogst subjectief, onvolledig overzicht. Hierbij:

VVD:
Helemaal door de mand gevallen, zowel op het gebied van duurzaamheid als op dat van financiën. De partij zou geen geld meer sturen naar Zuid-Europese landen, maar onder leiding van VVD-leider Mark Rutte heeft de regering in de afgelopen jaren niets anders gedaan. Er wordt gedaan alsof de binnenlandse financiën onder controle zijn, maar door de garanties die zijn en worden afgegeven aan de Zuid-Europese staten zullen de financiën in de komende jaren waarschijnlijk gierend uit de klauwen lopen.
Op duurzaamheidsgebied is er iets raars aan de hand bij de VVD. Ondernemers, toch de traditionele achterban van de partij, zijn duurzamer dan ooit en er is een grote liberale duurzame stroming, maar binnen de partij is het woord taboe geworden. Waarschijnlijk is dit omdat enkele lieden die niets van duurzaamheid moeten hebben boven zijn komen drijven en omdat de partij heel bang is kiezers aan de PVV te verliezen door duurzaamheid te omarmen. Dit zou wel eens een grote vergissing kunnen blijken te zijn.

CDA
Deze partij begint duurzaamheid een beetje te ontdekken, of beter gezegd: te herontdekken want het begrip sluit vrij naadloos aan bij rentmeesterschap, één van de vier basisbeginselen van het CDA. Een kleine maar gestaag groeiende groep binnen de partij begint zich sterk te maken voor een echt duurzame koers, maar deze enthousiaste minderheid botst vooralsnog op de in beton gegoten visie van de traditionele vijftigers en zestigers. Voordat er echt sprake kan zijn van een duurzaam CDA moeten daarom eerst alle baby-boomers van het type Pieter van Geel en Joop Atsma vertrokken zijn. Bij Kamerlid Marieke van der Werf brandt het duurzaamheidsvuurtje wel van binnen.
Niemand zal ontkennen dat minister Jan Kees de Jager van Financiën zijn stinkende best heeft gedaan, maar toch is het niet goed gegaan op financieel gebied. De uitgangspunten waren van begin af aan verkeerd. 'Europa is heel erg belangrijk voor Nederland, dus moeten we er alles aan doen om de euro te redden.' Het eerste is waar, het tweede niet. Natuurlijk: Europa is belangrijk. Maar dat is geen reden de euro koste wat het kost te handhaven.
De euro is slechts een munt, een rekeneenheid, en het kan in het belang zijn van Nederland om daar afscheid van te nemen. Eerst had men het belang van Nederland voorop moeten stellen en dan pas de vraag of de euro gered moet worden, en niet eerst stellen dat de euro gered moet worden en dan het belang van Nederland zo goed mogelijk proberen te verdedigen. Een andere denkfout is dat zoiets als de redding van een munt de oprichting van een federaal Europa kan rechtvaardigen. Over de gewenste inrichting van Europa moet een aparte discussie gevoerd worden, en de vraag of de euro kan blijven bestaan is daaraan ondergeschikt. De visie van het CDA op Europa is trouwens veel genuanceerder dan wat er tot nog toe gezegd is en ook in die zin is de partij zichzelf een beetje kwijt geraakt.

D66/Groenlinks
Deze twee partijen zijn in de praktijk nauwelijks meer van elkaar te onderscheiden, dus behandel ik ze hier maar samen. De partijen hebben de beslissing genomen om pro-Europa te zijn en dus is alles wat er nu in Europa gebeurt hartstikke goed. Blind lopen ze achter de Europese leiders aan die streven naar een verenigd Europa. Dat die Europese leiders dat doen simpelweg omdat dat in het belang is van de Zuid-Europese landen, hebben de leiders Jolanda Sap van Groenlinks en Alexander Pechtold van D66 niet door. Die denken echt dat er uit een soort idealisme gestreefd wordt naar een verenigd Europa. Vooral bij D66 is dat pijnlijk. De partij die ooit democratisering van de samenleving hoog in het vaandel had staan (D66), gaat nu voorbij aan het enorme democratisch tekort van Europa. D66-er Gerard Schouw roept in de Tweede Kamer dat waterschappen kunnen worden opgeheven omdat ze niet democratisch gelegitimeerd zijn (geen hond neemt de moeite om te stemmen), maar zijn partijgenoten gaan volledig voorbij aan het feit dat voor Europa precies hetzelfde geldt. Maar zelfs als Europa een democratisch paradijsje zou zijn, is het de vraag of een federaal Europa in het belang is van Nederland. Want het braafste jongetje van de klas wordt dan netjes maar onvermurwbaar weggedrukt naar de periferie van het continent, en is straks alleen nog goed voor het op orde houden van de begrotingen van de Zuid-Europese landen. De vraag wordt echter niet gesteld door D66 en Groenlinks, laat staan beantwoord.
Voor duurzame snoepjes kun je wel terecht in de winkel van Groenlinks en D66. D66 let daarbij iets meer dan Groenlinks op de centen. D66-woordvoerder Stientje van Veldhoven heeft echt haar best gedaan om het beleid van de regering een meer duurzame richting in te krijgen; maar echt effectief is ze daarbij niet geweest. Het is toch allemaal van een genuanceerdheid en onvolledig doorgedachte ingewikkeldheid, die ons allemaal niet veel verder brengt op het duurzame pad. Zo pasten de moties van Van Veldhoven vaak niet op één A-viertje.
Wat dat betreft is Groenlinks-woordvoerder Liesbeth van Tongeren veel scherper en meer to-the-point. Ook Van Tongeren heeft echter niet bijster veel bereikt in de afgelopen periode, maar dat was ook niet zo gek bij deze coalitie. Dat kan natuurlijk anders worden als de partij deel gaat nemen aan een volgende regering. Bij Groenlinks zit meer dan bij welke andere partij dan ook duurzaamheid in de genen. Er moet echter gewaakt voor worden dat er niet al te snel gekozen wordt voor makkelijke, symbolische en niet zo goed doordachte maatregelen, als een verlaging van de BTW op zonnepanelen.

PVV
Geert Wilders en duurzaamheid gaan niet samen, dat is wel duidelijk. Opvallend is wel dat de partij zich altijd sterk heeft gemaakt voor het welzijn van dieren en ook voor het behoud van natuur en voor een schone natuur. Dat had echter waarschijnlijk vooral te maken met de interesses van bepaalde Kamerleden.
De bijdragen van financieel specialist Tony (Teun) van Dijck van de PVV waren altijd uitstekend. Vaak geen speld tussen te krijgen. Gezegd mag ook wel worden dat hij en zijn SP-college Ewout Irrgang gelijk hebben gekregen. Griekenland en de andere landen bleken bodemloze putten te zijn en van het geld dat we uitgeleend hebben zullen we niets meer terugzien. Vraag is nog of de kosten van de reddingsoperatie die nu aan de gang is groter of kleiner zullen zijn dan de kosten van een enorme schok ineens, zoals we die gehad zouden hebben als het beleid van de PVV en de SP gevolgd zal zijn. Ik denk zelf: groter. We hadden de klap beter maar gehad kunnen hebben, en dan alles weer opnieuw hebben kunnen opbouwen, in plaats van dat 'voortgemodder' van nu. Probleem is niet alleen dat het antwoord op deze vraag nooit met zekerheid is te geven, maar ook dat de inschatting van de kosten in hoge mate subjectief is. Mensen die wel varen bij de status quo (zoals alle D66-hoogleraren, die met een goed salaris vast in het zadel in hun ivoren torens zitten) kijken daar anders tegenaan dan Henk en Ingrid (en ik), die niet zo heel veel te verliezen hebben.

PVDA
Diederik Samsom was binnen de partij een eenling in zijn strijd voor duurzaamheid. Nu hij 'weggepromoveerd' is tot partijleider komt deze aap steeds meer uit de mouw. De PVDA is eigenlijk voor grote kolencentrales en tegen windmolens op land. De PVDA heeft gewoon niet zo veel met duurzaamheid; nog minder op dit moment waarschijnlijk dan het CDA. Dat is ook niet gek, want duurzaamheid gedijt het beste op lokaal niveau: mensen moeten het zelf doen, en het is ook het beste als ze het zelf doen. Dit idee sluit aan bij de voorkeur voor eigen initiatief en decentralisatie van het CDA, maar niet bij de filosofie van de PVDA, die (deep-down) het liefste alles van bovenaf in grootste gebaren en op een soort totalitaire manier wil regelen. De maakbare samenleving dus, en dat betekent bij de PVDA een samenleving gemaakt door enkele lieden aan de top. Betonsocialisme heet dat ook wel.
Over het Europa en financieel beleid van de PVDA hoeven we het eigenlijk niet te hebben. Dat was één grote aanfluiting. Niet gek ook als de partij de mislukte minister van onderwijs (HBO-fraudes) en financieel onbenul Ronald Plaskerk tot woordvoerder op dit gebied maakt, terwijl er wel financieel specialisten in de partij zaten (Ed Groot). Er is werkelijk geen zinnig woord uitgekomen bij Plaskerk en daarbij verweet hij ook nog eens tot vervelens toe de PVV dat die de coalitie van CDA en VVD in het zadel hield, terwijl hij dat in feite zelf deed door steeds in te stemmen met de money-drain van de regering richting het zuiden. Ook irritant was dat hij in de pers voorafgaande aan debatten steeds hoog van de toren blies maar in de Kamer tijdens debatten zijn keutels altijd weer inslikte.

CU
Ook een redelijk duurzame partij. Verschilt ook niet veel van D66 en Groenlinks op dit gebied, maar de Kamerleden laten minder hun oor hangen naar de waan van de dag (in de grachtengordel). De partij nam dappere standpunten in toen het ging om ontpoldering en de afschaffing van het statiegeld. CU-Kamerlid Esmé Wiegman heeft werkelijk haar stinkende best gedaan om het succesvolle statiegeld-systeem te behouden, terwijl Van Veldhoven toch al gauw met de wind van het kabinet mee woei. De CU isveel kritischer op het Europa-beleid van de regering. De partij was gezegend met een messcherpe woordvoerster voor financiële zaken: Carola Schouten. De bijdragen van Arie Slob zijn ook altijd een genot om naar te luisteren. Een mooie minister van Binnenlandse Zaken als de Kunduz-coalitie aan regeren toekomt. Wiegman staat niet meer op de kandidatenlijst.

SP
Succes-verhaal van deze tijd, louter en alleen dankzij de recente leiderschapswissel. Het keffertje Agnes Kant werd ingeruild voor goeierik Emile Roemer. Toch moet deze partij gewantrouwd worden. Zo is er straks als Ewout Irrgang de partij gaat verlaten waarschijnlijk weinig benul meer van financiën, wat onder meer bleek tijdens een recent Europa-debat. Roemer liet zich in een hoek drukken en zei dat de ECB maar voor de redding van alle Euro-landen in nood moest zorgen, waarbij het duidelijk was dat hij in het geheel niet wist waar hij het over had. Daarbij loopt er waarschijnlijk nog heel wat gespuis in de partij rond, en heeft een deel van de leden waarschijnlijk nog heel enge ideeën over de inrichting van de samenleving.
Zeker geen gespuis is Paulus Jansen, op dit moment veruit de beste woordvoerder op het gebied van energie, afval en water (en tegenwoordig wonen) in de Kamer. Hij heeft verstand van zaken, staat met beide voeten op de grond, legt talrijke werkbezoeken in het land af, komt met goede voorstellen, is kritisch, durft de regering hard aan te pakken en is vasthoudend. Als hij bepaalde punten belangrijk vindt blijft hij daar op terugkomen, net zolang tot ze aangeland zijn bij de rest van de Kamer en bij de regering. Zo is er nu het besef dat het lokale overheden vaak simpelweg gaat om het bouwen van woningen als er gepleit wordt voor waterveiligheidsmaatregelen, en is er nu eindelijk aandacht voor alle warmte die via fabrieken en energiecentrales geloosd wordt in de zee en rivieren. Verduurzaming van warmte is nooit zo'n sexy onderwerp geweest, maar daar trekt Jansen zich niet zoveel van aan. En hij heeft ook nog een visie op de rol van de overheid in onze samenleving. Kortom: als de SP in de regering komt is hij een goede minister van Economische Zaken.

SGP
Mooie partij; wordt ten onrechte door het linkse deel van de samenleving verketterd vanwege bepaalde opvattingen. Elbert Dijkgraaf is echt een aanwinst voor de Kamer. Hij is het type politicus waar we er veel meer van zouden moeten hebben. Iemand met visie, humor, inzicht en relativeringsvermogen. Een analyticus, hoogleraar aan de Erasmus Universiteit. Nu is dat laatste niet noodzakelijkerwijs een verdienste, want er lopen heel wat charlatans rond daar, maar Dijkgraaf is echt een hoogleraar in de goede zin van het woord. Iemand die ouderwets empirisch onderzoek doet, zoals het hoort, en niet aankomt met modellen die niemand snapt zoals de Casper de Vriesen en Rick van der Ploegen van deze wereld. Iemand die boven de materie staat en er niet in verdrinkt. Hij heeft hele zinnige dingen gezegd over de euro-crisis, die iedereen eigenlijk in zich zou moeten opzuigen.
Daarbij heeft de partij Kees van der Staaij aan boord. Zijn humor, scherpe opmerkingen, analyses en goede voorstellen zouden alleen al een reden kunnen zijn om op deze partij te stemmen. En die citaten uit de bijbel, zo meestal aan het einde van zijn betoog, zijn eigenlijk van onschatbare waarde. Laat ons dat nou maar gewoon toegeven, want de meeste van ons zijn waarschijnlijk veel Christelijker dan we zelf denken.

Dierenpartij
Wat een heerlijke vrouw: die Esther Ouwehand. Die kan echt bijten, totdat het heel veel pijn doet en dat moet ook. Ze houdt mensen een spiegel voor, doorprikt zonder moeite alle hypocrisie bij de andere partijen en heeft eigenlijk als enige in de Kamer een hele lange-termijn visie, over waar het heen moet met de samenleving. Het is een totaalvisie, een visie die niet gehinderd wordt door de wetten en praktische bezwaren van de dag, maar een visie die logischerwijs volgt uit de uitgangspunten die zijn gekozen. De moties van wantrouwen die met enige regelmaat worden ingediend zijn puur en oprecht en de woede die er aan ten grondslag ligt komt uit de tenen. Ouwehand gaat vaak tekeer tegen het CDA en dat is niet voor niets. De partij is eigenlijk het geweten van het CDA. Er schuilt iets oerconservatiefs in de partij; dat is de afgelopen jaren steeds duidelijker geworden. Maar dat is een goed soort conservatisme: behouden wat goed is. En daar moet je in deze tijd, waarin iedereen de mond vol heeft van innovatie, behoorlijk progressief voor zijn. De partij is al aardig op weg om wat minder dan voorheen een one-isue partij te worden. Soms lijken standpunten echt wat onzinnig, zoals gezeur over gehoorbeschadiging bij vissen door de bouw van windmolens in zee. Maar toch. Het zou mij niet verbazen als mensen over veertig jaar inderdaad allemaal geen vlees meer eten.

Conclusie:
Doe wat u goeddunkt, maar stem in ieder geval op een Kamerlid dat u goed vindt en niet zomaar op degene die bovenaan staat. U zou daarbij kunnen kiezen voor een van de namen die hier vetgedrukt staan. Sommigen van hen kunnen nog wel wat voorkeurstemmen gebruiken.

Jurgen Sweegers

Copyright © Geldengroen.net

 

 

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn