Hoe lang worden subsidie en afwezigheid van belasting nog door elkaar gehaald?

4 juli 2012 - Hij blijft terugkomen: de stelling dat de fossiele energie-industrie veel subsidie ontvangt omdat de tarieven voor de energiebelasting voor grootverbruikers lager zijn dan die voor kleine bedrijven en particulieren. Ook kolenstroom-producenten krijgen subsidie, zo is de gedachte, want zij betalen geen belasting over kolen, in tegenstelling tot andere bedrijven. Vooral Groenlinks Kamerlid Liesbeth van Tongeren blijft er op hameren, in het Parlement en elders. En ook onze nationale knuffeleconoom Mathijs Bouwman is de mening toegedaan. De stelling klopt echter van geen kanten.

Begripsverwarring
Subsidie-verlening is fundamenteel iets anders dan de afwezigheid van belastingheffing. Dit schreef ik gisteren in dit stuk. Iemand was het er niet mee eens en verwees naar een stuk van Mathijs Bouwman. Die heeft daar ooit op Z24 iets over geschreven, naar aanleiding van een opmerking van René Leegte van de VVD. Leegte stelde ook dat een ontheffing van belasting iets anders is dan subsidie. De vraag komt eveneens vaak op bij discussies over de hypotheekrente-aftrek. Daar wordt (door links) ook steeds gesproken over een subsidie voor huizenbezitter.

Weghalen
Ik ben geen fan van Leegte, maar deze keer had hij gelijk. Belastingheffing is het weghalen van geld bij mensen en bedrijven door de overheid, in het algemeen om er algemene voorzieningen mee te betalen. Subsidie is geld dat door de overheid aan bedrijven of particulieren wordt uitbetaald, meestal om mensen te stimuleren iets te doen. Sommige mensen of bedrijven betalen lagere belasting; daar wordt minder geld weggehaald, maar daarmee wordt het geen subsidie. Er wordt niet iets gegeven, er wordt iets minder weggehaald. Als iemand een lager belastingtarief heeft dan anderen dan kan hoogstens gezegd worden dat hij minder gepakt worden dan die ander.

Wat is de norm
Dat een belastingvoordeel geen subsidie is blijkt onder meer uit het feit dat een belastingvoordeel altijd relatief is. Het precieze bedrag kan alleen worden bepaald in vergelijking met iets anders. Iemand die 30% belasting betaalt heeft ten opzichte van iemand die 50% betaalt een belastingvoordeel van 20%. Maar dat kan nooit als een subsidiebedrag worden gezien. Je weet namelijk niet wat de norm is. Weer iemand anders betaalt 60% of helemaal niets. Er ís geen norm, waar het voordeel aan afgemeten kan worden. Een subsidie is daarentegen altijd objectief vaststelbaar en het is een concreet bedrag.

Drogreden
Nu redeneert Bouwman in zijn artikel als volgt. Het zal een bedrijf om het even zijn of het eerst belasting moet betalen en dan subsidie krijgt of dat het meteen een lager belastingtarief moet betalen. Ja, dat klopt: in financieel opzicht is hij dan even goed of slecht af. Maar daarmee zijn subsidie en belastingkorting nog niet hetzelfde. Als iemand 1000 euro kan verdienen zowel met het verkopen van peren als met beleggen op de beurs, dan zijn 'beleggen op de beurs' en 'peren verkopen' nog niet hetzelfde.

Onzin-econoom
Bouwman is de grootste onzin-econoom die ons land momenteel rijk is. Dat kan ook niet anders want zijn kop is zo vaak te zien op TV en er verschijnen zoveel stukken van hem dat het denkwerk er bij in moet schieten. Hij brengt alles met een air alsof hij de grootste econoom van het land is. Dan kijkt hij minzaam op ons neer en vertelt met een lach en een kwinkslag hoe het volgens hem zit, zodat de gemiddelde RTL-kijker en Libelle-lezeres denkt: 'Wat een toffe gozer, hij zal wel gelijk hebben.' Een soort Jan Kees de Jager van de journalistiek zeg maar. Maar wat hij zegt slaat meestal nergens op.

Miskleunen
Zo zei hij laatst dat de enige oplossing voor de eurocrisis het uitgeven van eurobonds is. Als je dat denkt ben je niet alleen links, maar heb je ook weinig van economie begrepen. De enige oplossing is het verminderen van schulden; introductie van eurobonds verergert het probleem alleen maar omdat landen als Italië en Spanje dan nog minder reden hebben om hun huishoudboekjes op orde te krijgen. Eén keer heeft hij een stuk geschreven waarmee hij de spijker op zijn kop sloeg en dat was toen hij schreef dat technische analyse (in de beleggingswereld) hocus-pocus is. Daarna is hij naast zijn schoenen gaan lopen.

Met stomheid
Dat blijkt ook uit het stuk over de belastingen. Hij wilde meer economen in de Kamer hebben, zo begon hij zijn stuk, want hij dacht dat dat zou betekenen dat de economische kennis toeneemt, maar na de uitspraken van Leegte neemt hij dit terug, zo zegt hij arrogant. Terwijl Leegte hier dus gelijk heeft. Hij besluit zijn stuk met de zin: "Nederland was ook al met stomheid was gesloten toen een ander VVD-Kamerlid en econoom Anne Mulder stelde dat belastingen er niet zijn om gedrag te veranderen maar om geld binnen te halen". Ik denk niet dat Nederland met stomheid was geslagen want Mulder heeft gewoon gelijk. Het idee dat met belasting gedrag kan worden veranderd is pas opgekomen in eind vorige eeuw, toen linkse maakbaarheidseconomen het voor het zeggen kregen, met in Nederland Willem Vermeend als belangrijkste exponent.

Vertroebeld
Afwezigheid van kolenbelasting en de lagere tarieven voor grootverbruikers zijn gewoon wat ze zijn: belastingkortingen. We hebben er niet voor niets een apart woord voor. Daar komt bij dat die laatste, de lagere tarieven voor de energiebelasting, niet alleen van toepassing zijn bij de aankoop van fossiele maar ook bij die van groene stroom. Dus als die lagere tarieven al een subsidie zijn dan is het een subsidie voor grootverbruikers en niet voor de fossiele energie-industrie. De stelling van Van Tongeren klopt dus niet en mensen als minister Verhagen en Bernard Wientjes hebben haar kritiek daarom in de afgelopen jaren altijd makkelijk kunnen pareren. Dit heeft de discussie vertroebeld en de voorvechters van duurzame energie op achterstand gezet.

Wending
Het zou daarom goed zijn om vanaf nu alleen nog maar te praten over de echte subsidies aan de fossiele energie-industrie en de kosten van deze industrie voor de maatschappij, zoals daar zijn: het geld dat opgaat aan de aanleg van wegen en havens, de schade aan natuur en milieu, de subsidies voor onderzoek en ontwikkeling en de kosten van een te grote afhankelijkheid van gestoorde dictators. Waarmee niet gezegd is dat het geen goed idee is om die kolenbelasting eens flink op te schroeven.

Jurgen Sweegers

Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn