Warmtevoorziening duizenden huishoudens in gevaar nu Eneco WKO's wil gaan verkopen aan private partijen

25 maaart 2016 - Eneco wil 50 zogenaamde WKO-installaties verkopen. Dat zijn warmte-koude-installaties. In de zomer wordt warm water onder de grond opgeslagen, in de winter wordt dat er weer uitgehaald, waarmee dan de huizen van mensen verwarmd wordt. Naar schatting leveren die WKO's de warmte voor zo'n 5.000 tot 10.000 huishoudens. Verkoop van deze installaties aan een private partij is een slechte zaak, om een aantal redenen.

Schrale markt
Het aantal bedrijven dat in de race is voor zo'n overname is niet groot. Eigenlijk maar drie, als ik het goed begrijp: Greenspread, Vaanster en Eteck. Greenspread is van Michael Fraats. Deze jongen was grotendeels verantwoordelijk voor de ondergang van het bedrijf Trianel eind 2012. Trianel verzorgde de backoffice en andere diensten voor een groot aantal kleine energiecoöperaties en andere energiebedrijven, die door het faillissement van Trianel ook in problemen kwamen. Een aantal is gesneuveld, een aantal vond onderdak bij andere partijen, zoals Eneco en Greenchoice. De ondergang van Trianel was voor een belangrijk deel aan Fraats te wijten. Hij had energie verkocht voordat hij gekocht had, huurde dure adviseurs in en financierde te makkelijk bedrijven waarvan het onduidelijk was of ze ooit het beoogde aantal klanten binnen zouden halen.

Opslag
Greenspread was in handen van Jan Willem Zwang. Die heeft zich daarna op Greencrowd gestort, een bedrijf dat geld inzamelt voor het opzetten van duurzame energieprojecten. De banden tussen deze bedrijven zijn nog innig. Greencrowd heeft de financiering verzorgd voor de koop van WKO's van Nuon, in de zomer van 2015. Opvallend was hieraan dat deze installaties 6,7 miljoen kostte, maar dat er ruim 9 miljoen aan financiering nodig was. (Zie prospectus). Een opslag van 50% dus. Verder stond er 680.000 euro aan 'Acquisitie- en financieringskosten' op de begroting. De partijen hebben dus zo'n 10% van de koopsom verdiend aan deze transactie. In ieder geval. Want vraag is nog wat er met de rest van die 9,4 miljoen minus 6,8 miljoen gebeurd is.

Greenspread is in de race om de betreffende installaties over te nemen, zo liet Zwang gisteren op twitter weten.

De andere kandidaat is Eteck. Dat is een bedrijf van Jaap van Eck, die bekend stond als de 'sloper van Den Haag', omdat hij een sloopbedrijf had: Forteck. Hij schijnt Forteck na een bijna-faillissement verkocht te hebben aan 'pijpleidingenbedrijf' A.Hak. Vaanster is in handen van Jeroen Krebbers, die zich verder veel bezighoudt met het binnenhalen van subsidies voor derden. Dan zijn er nog wat kleintjes actief, zoals Deened en Zon Energie. Als er weinig partijen op een markt actief zijn is de kans groot dat die partijen de markt verdelen, op een of andere manier, of dat ze afspraken maken over wie hoeveel biedt.

Slim
Vraag is of het slim is de warmtevoorziening van duizenden huishoudens in Zuid-Holland en Utrecht in handen van deze partijen te leggen. De financiële status van de bedrijven lijkt niet echt denderend te zijn en mogelijk moeten er straks miljoenen geïnvesteerd worden in de installaties. Een aantal installaties schijnt al niet zo goed te werken.
Hebben de bedrijven het vet op de botten om te investeren, en zijn ze daartoe bereid als dat noodzakelijk is om de warmtevoorziening op peil te houden? En zo niet, wat gebeurt er dan? Dan vallen de installaties mogelijk uit en zitten de huurders in de kou. Of de bedrijven gaan ten onder. Dan komt het probleem ongetwijfeld op het bordje van de gemeenteraden terecht, net zoals de problemen met de Utrechtse stadsverwarming gisteren op het bordje van de Utrechtse politiek terecht kwamen. De manier waarop Greenspread is opgetuigd lijkt er verder op te duiden dat er rekening is gehouden met een snel vertrek in geval het misgaat. Net als bij Trianel ontspringt Fraats dan weer de dans.

Die politiek kan daarom beter nu ingrijpen en verkoop van de installaties tegenhouden.

Leed
Het betreft hier sociale woningbouw, dus woningen waarin over het algemeen niet de meest kapitaalkrachtige mensen van Nederland wonen. Toen er gekozen werd  voor meer exotische manieren om de huizen te verwarmen dan de plaatsing van een simpel gasketeltje werd de energievoorziening uitbesteed aan partijen als Eneco. Dat is natuurlijk al in een aantal gevallen gruwelijk mis gegaan. Maar een verdere verslechtering van de situatie moet worden voorkomen. WKO's moeten niet ook nog eens in handen komen van bedrijven met een dubieuze reputatie, of bedrijven waarvan de financiële structuur penibel is, en die zullen omvallen bij grote financiële tegenvallers.

Op de graad
Eneco is ook geen lievertje. Daar hebben we in het verleden al veel voorbeelden van gezien, en de verhalen die over CEO Jeroen de Haas de ronde doen zijn niet van de lucht. Maar in ieder geval is Eneco financieel solide en zal het niet snel omvallen. Daarnaast zit er wel de nodige kennis en zijn de mensen van Eneco ook echt in dienst van Eneco.
Er lijkt bovendien uitzicht op verbetering van de situatie bij Rotterdamse energiebedrijf. Het bedrijf gaat zich nu eindelijk opsplitsen, een wettelijke verplichting waar de directie zich jarenlang tegen heeft verzet. Het bedrijf wordt opgesplitst een commercieel deel en een netwerkdeel. Het eerste deel kan dan verkocht worden door de gemeentelijke aandeelhouders, het tweede moet in overheidshanden blijven. Het is echt van belang dat dit soort installaties bij het netwerkdeel terecht komen. Op die manier worden de belangen van de betreffende huishoudens het beste gewaarborgd.

Toekomst
En het is júist op dit moment voor raadsleden, wethouders en landelijke politici belangrijk om na te denken over de vraag waar deze installaties terecht moeten komen. Want we gaan langzaam 'van het gas af', dus het aantal huizen dat op andere manieren verwarmd zal gaan worden neemt mogelijk explosief toe de komende jaren. Dan hebben we het over verwarming met WKO-installaties maar ook over warmtenetten die gevoed worden met de warmte van geothermische bronnen of met restwarmte van de industrie, over warmtepompen en heat-pipes en allerlei andere verwarmingsopties.

Fundamentele vraag
De fundamentele vraag waar we voor staan is: wie moet eigenaar worden van al deze installaties in het geval van huurwoningen? Moeten dat de corporaties zijn, commerciële energiebedrijven als Eneco, moeten die installaties op een of andere manier in handen blijven van non-profitorganisaties of kunnen ze verkocht worden aan private partijen? En in het geval van het laatste: kan iedereen daar dan eigenaar van worden of leggen we zekere criteria aan? Dat laatste is te verkiezen want als dat niet gebeurt gaat het geheid fout. Wedden?

Jurgen Sweegers
Kenniscentrum Geldengroen.net
Copyright © Geldengroen.net

 

 

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn