Kaalslag bij kranten leidt tot moderne slavernij in journalistiek

28 april 2010 - Vijf hele euro's. Dat is wat het AD betaalt voor stukjes voor de zogenaamde Dichtbij pagina's. Nu is AD een van de slechts betalende kranten, maar toch. Ook elders is het geen vetpot meer voor freelancers. Er zijn er veel te veel van. Journalisten die geen baan kunnen vinden worden freelancers. "Van de veertig studenten uit mijn klas zijn er twee die een vaste baan hebben", zo zegt een jonge journaliste, Suzanne, tijdens een debat dinsdagmiddag in de Haagse lobby in Den Haag.

Geen vetpot
En dus wordt er nauwelijks meer betaald. Een huis-aan-hius blad in Den Haag betaalt 40 euro per stukje. Een artikel voor Flair, waar meer dan een week werk in zit, levert 300 euro op voor Suzanne. Zij kan niet voldoende opdrachten in de wacht slepen en werkt in een winkel "om de huur te kunnen betalen". Een bekend persoon als Cees Grimbergen (voorheen Rondom Tien), die de middag voorzat, krijgt 200 euro voor zijn columns voor het AD. Hij rekende voor: een oudere vaste kracht bij een krant verdient 60.000 euro per jaar. Hoeveel columns moet ik schrijven om aan dat bedrag te komen?

In or out
"Je bent binnen of je bent niet binnen", zo zei een deelneemster aan het debat. "Als je bij een krant werkt ben je binnen en dan blijf je binnen, want je weet wat je te wachten staat als je eruit stopt. De doorstroming is nul." Een andere deelnemer beaamde dat. Hij was na twintig jaar overgestapt naar de gemeente Den Haag, waar ze volgens hem kwaliteit nog wel weten te waarderen. "Ik ben wel eens jaloers op de mensen bij de krant", zo zei Grimbergen. "Ze krijgen meer betaald, werken minder hard en worden nauwelijks afgerekend op wat ze presteren." Bekende freelancers hebben het wel wat makkelijker. Die hebben naam en faam opgebouwd. Zo krijgt Marcel Metze 600 euro voor een stuk voor het Financieele Dagblad.

Commercieel bijbeunen
Metze heeft ook een ander 'verdienmodel', zo zegt hij zelf tijdens de middag, georganiseerd door de journalistenvakbond NVJ. Hij heeft boeken geschreven, zoals een biografie van Anton Philips en laatst een boek voor Rijkswaterstaat, waar nog veel om te doen geweest is (hij moest iets schrappen). Het weigeren van dit soort commerciële klussen is een luxe die slechts voor weinigen is weggelegd, zo bleek, ook niet voor Metze. Hij zou de volgende keer wel zorgen dat er een commissie tussen hem en de opdrachtgever staat, die zelf een oordeel over het werk kan geven. Aan jonge journalisten zijn dergelijke tips niet besteed. Die moeten pakken wat ze pakken kunnen, ook al worden ze zwaar onderbetaald.

Kwaliteit holt achteruit
Maar natuurlijk heeft de kaalslag bij de kranten en bladen gevolgen voor de kwaliteit. Een aantal mensen beaamden dat bijvoorbeeld de kwaliteit van het AD achteruit holt. Daar zijn 140 mensen eruit gegaan, overigens met een riante afvloeiingsregeling. "Foto's hoeven niet eens meer scherp te zijn", zo schamperde een fotograaf die ook geraakt wordt door de voorkeur van de krant voor goedkope amateur-journalisten en fotografen. Onafhankelijke kwaliteitsjournalistiek gaat verloren. Er is bijvoorbeeld nog maar een handjevol journalisten bij de kranten die WOB-verzoeken indienen (om overheidsinformatie boven tafel te krijgen), zo zei de man die naar de gemeente Den Haag was overgestapt.

Jurgen Sweegers
Kenniscentrum Geldengroen.net

Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn