Europa 5: Debat is nodig over wat EU vermag en wat EU niet vermag

Vervolg van: Europa 4: We willen toch niet zomaar ieder Europa, of wel Pechtold?

 

Het grootste probleem van de EU is dat getracht wordt op zoveel mogelijk terreinen samen te werken. Als gevolg hiervan verschuift er steeds meer beslissingsbevoegdheid naar Europa. Europa wordt een superstaat die over alles beslist en de macht van de andere bestuurslagen wordt uitgehold. Het wordt tijd dat in Europa grondig wordt nagedacht over de vraag wat de EU moet doen en moet die niet moet doen. Het huidige samenwerkingsdictaat waar de lidstaten zich hebben onderworpen is fnuikend voor de ontwikkeling van Europa.

Gij zult samenwerken
De kant die de EU nu opgaat is vooral ideologisch gedreven en niet gebaseerd op praktische overwegingen. 'We moeten zoveel mogelijk samenwerken want samenwerking is goed', zo is de gedachte van de leiders van de Unie. Iedereen die zich verzet tegen deze samenwerking ligt eruit, zoals Nederland heeft ondervonden in de afgelopen tijd. Dan ben je asociaal, of een etterbakje. Het is dus een sociaal mechanisme dat nu opgeld doet, vergelijkbaar met dat van een groep pubers of met de cultuur in een bedrijf. Je doet mee, en onthoud je van kritiek, of je doet niet mee.

Automatisme
Rampzalig voor de ontwikkeling van Europa. Want iedereen doet mee. Alleen Nederland en Finland zetten de laatste tijd wat kleine vraagtekens bij sommige ontwikkelingen, wat in het geval van Nederland ook niet los kan worden gezien van de verkiezingen. Het gevolg is uitbreiding van de samenwerking naar steeds meer beleidsterreinen. Het is bijna een automatisme geworden. 'Energie besparen is fantastisch'. 'Hé, we hebben nog geen richtlijn energie besparen.' Dus komt er een richtlijn energie besparen die diep ingrijpt in de beslissingsbevoegdheid van nationale parlementen en zelf in de van andere bestuurslagen.

Onsnappingsclausules
Niet alleen de samenwerking is ideologisch gedreven ook de maatregelen die voorgesteld worden. Het zijn geen oplossingen voor praktische problemen, maar oplossingen voor ideologische ongerijmdheden. Lidstaten kunnen nog wel zeggen: we zijn het met bepaalde aspecten niet mee eens. Dan komen er aanpassingen. Maar niemand kan zeggen: 'We doen niet mee.' Of: 'We vinden dat Europa zich hier verre van moet houden.' Dat is te heftig, dat is EU-ondermijnend gedrag. Dat laatste wordt niet eens ter discussie gesteld. Ambtenaren die betrokken zijn bij het begin van nieuwe wetgeving zijn allemaal eurofiel. Regeringen krijgen een voorstel gepresenteerd en tegen de tijd dat het volk er van weet is het voorstel al af.

Schrijnend
En hoe onzinnig de vrucht van deze wetgevingsarbeid ook is, de Europese leiders storten zich al weer op een volgend project. Langzaam worden alle beleidsterreinen geconfisceerd. En dat heeft grote gevolgen, in tegenstelling tot de groepsdwang van die van een stelletje pubers. De macht van andere bestuurslagen wordt uitgehold naarmate Europa zich met meer zaken gaat bezighouden. Dat kan niet anders. De onmacht van ons nationale Parlement is dan ook schrijnend geworden. Hoe vaak hebben Kamerleden of bewindslieden in de afgelopen jaren niet uitgeroepen: 'Dat mag niet van Europa'? En als politici niet zelf tot de conclusie komen doen rechters dat wel.

Subsidiariteit
Slechte zaak. Het is niet goed is als over alles in Europa beslist wordt. Over veel zaken kan beter door nationale Parlementen of lagere overheden worden beslist. Het is een bekend principe dat beslissingsbevoegdheid het beste op een zo laag mogelijk niveau wordt neergelegd. De beslissing is dan zoveel mogelijk afgestemd op de specifieke omstandigheden, waarmee de kans het grootst is dat die ook effectief zal zijn. De beslissers zijn ook goed op de hoogte van die lokale omstandigheden. Dit subsidiariteitsprincipe, wat is afgedankt door de Europese leiders, moet in ere hersteld worden.

Vlees noch vis
Europese wetgeving is vaak vlees nog vis. Men begint vaak heel enthousiast, waarna de richtlijn wordt afgezwakt en bijgeschaafd om rekening te houden met de wensen van lidstaten. Dat leidt tot uitzonderingsgevallen, maar niet tot regels die zijn afgestemd op de lokale omstandigheden. Vervolgens zijn er duizenden ambtenaren nodig om te zorgen voor de uitvoering van die regels en om te controleren of lidstaten die een beroep doen om de uitzonderingsgevallen dit terecht doen. De uitwerking van de richtlijn is zo dat het doel van de ambtenaren en politici die de richtlijn hebben opgesteld, er geen meter door dichterbij komt.

Lappendeken
De verscheidenheid in Europa is een zegen en geen vloek. Die moet zoveel mogelijk gekoesterd worden. Al die verschillende meningen, gewoontes en culturen, heerlijk! Hoe minder de Europese landen op één lijn zitten hoe beter het is. Dan kunnen volken van elkaar leren en zich aan elkaar optrekken. Een Europa waarin de macht bij lokale gemeenschappen ligt is het meest flexibel en zal ook het sterkst blijken te zijn. Zoals de BBC-documentarie: 'Civilisation' aantoonde: Europa kwam op na de Middeleeuwen, en niet China, omdat Europa een lappendeken van onafhankelijke staatjes en staten was die met elkaar concurreerden, terwijl China een groot rijk was dat strak van boven werd geregeerd.

Taakverdeling
Dus is het tijd de beleidsterreinen van de EU strikt af te bakenen. Waar moet de EU eigenlijk over gaan en waarover niet? En dat moet leiden tot een nauwe taakafbakening voor de EU. Dat is toch een redelijke vraag? Als je instituties op gaat richten dan ga je toch van te voren bepalen wat tot de taken van die instituties behoort en wat niet? Dat is bij de EU niet echt gebeurd, zo lijkt het. De komende Kamervoorzitter moet daarom een debat inplannen over over de vraag wat aan Europa moet worden overgelaten en wat niet. De regering moet deze vraag aan de orde stellen in Europees verband.

Ontsporing
Het is nodig voor de toekomst van Europa. Europa gaat hopeloos ten onder als we zo door gaan. En als die discussie niet op gang komt en de EU-trein blijft voort denderen zoals die nu voort dendert is de kans ook groot dat de bevolking zich steeds meer gaan afkeren van de EU en dat de wal het schip gaat keren.

Jurgen Sweegers
Kenniscentrum Geldengroen.net
Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn