Draghi lijkt pleit om staatsobligaties op te gaan kopen te verliezen. Wat voor effect heeft dit op beurzen?

11 december 2014 - President Mario Draghi van de ECB wil, zoals bekend, ergens begin volgend jaar staatsobligaties van Europese lidstaten gaan opkopen. Hij denkt dat dat een maatregel is waarmee de Europese economie gestimuleerd kan worden. Veel beleggers kijken er naar uit omdat er met die zogenaamde monetaire financiering veel nieuw geld in de economie komt, en een groot deel van dit geld zal zijn weg vinden naar de obligaties en aandelenmarkten. Goed voor de koersen dus.

Geldpers
Het opkopen van staatsobligaties door de Centrale Bank komt neer op het printen van geld. Want degene die ze verkoopt krijgt contant geld in handen in plaats van dat hij die staatsobligaties ergens op de plank heeft liggen. De gedachte is dat de verkopende partijen dat geld gaan uitgeven, waarmee de economie gestimuleerd wordt. Dit laatste lijkt echter een misvatting te zijn. De partijen die de staatsobligaties in handen hebben zijn niet de partijen die op de markt hun boodschappen doen en die bij de Mediamarkt een nieuwe HD-TV bestellen. Het is de financiële sector die deze obligaties in handen heeft, en die zal het geld dus vooral richting aandelen, obligaties en mogelijk grondstoffen als olie sluizen.

Achterdeur
Steeds meer mensen raken ervan overtuigd dat monetaire stimulering niet werkt, althans niet in Europa. Dat is duidelijk waarneembaar. Journalisten laten zich er steeds kritischer over uit en de president van de Nederlandse Bank, Klaas Knot, zei laatst in een interview dat het er nog te vroeg voor is. Als hij dat zegt dan betekent dat wat. Ook Duitsland ziet hier natuurlijk niets in. Peter Praet, een Belg die lid is van de raad van bestuur van de ECB, kwam dinsdag daarentegen met een redelijk positief verhaal over monetaire financiering. Hij ziet het opkopen van staatsobligaties als een "serieuze optie" en hij ziet de eerste tekenen dat het beleid van de ECB effect heeft. Maar toch komt dit niet zo geloofwaardig over. Het is mogelijk een laatste poging om het draagvlak voor een steunoperatie te vergroten. Natuurlijk, ik weet het ook niet zeker maar de indruk die ik krijg is dat het plan langzaam van tafel zal gaan verdwijnen.

Sunk cost
De mensen die kritisch staan tegenover het aanzetten van de geldpersen hebben denk ik gelijk. De autoriteiten in Japan pogen al jarenlang om op die manier de economie op te krikken en dat is tot nog toe jammerlijk mislukt. De wanhoop wordt steeds groter. Steeds grotere bedragen gooien ze er daar tegenaan om het beleid toch maar te laten slagen; het lijkt in die zin een beetje op het gedrag van een oliemaatschappij die blijft investeren in een put, die maar geen olie oplevert. "Ik heb er nu al zoveel geld in gestopt; ik kan nu niet stoppen. Dan zou al dat geld verloren zijn." Terwijl het dus alleen om toekomstige verwachte kosten en opbrengsten gaat. De kosten uit het verleden zijn sunk cost, zoals dat heet, gezonken kosten. Mensen, bedrijven en centrale banken moeten hun verlies kunnen nemen.

Paard achter wagen
Daarbij is het beleid veel te veel op het creëren van inflatie gericht. Alsof dat een doel op zich is. Men lijkt te denken dat als er maar inflatie is, de economische groei vanzelf komt.  Maar het is eerder andersom. Inflatie is een gevolg van economische groei. Pas als mensen meer producten en diensten gaan vragen en bereid zijn daar meer geld voor op tafel te leggen, dan zullen de prijzen stijgen. Vooralsnog zitten de inwoners van Europa echter in een compleet tegengestelde mode: bezuinigen is het devies, om schulden terug te kunnen brengen, om te kunnen sparen voor een appeltje voor de dorst nu sociale voorzieningen steeds meer uitgekleed worden en simpelweg uit ontevredenheid over de kwaliteit van de producten en diensten die worden aangeboden. Het paard wordt dus achter de wagen gespannen. Daar komt bij dat de overheden ook nog eens flink bezuinigen, wat terecht is. Een beleid om de inflatie aan te wakkeren is sowieso tot mislukken gedoemd nu de prijs van olie zo sterk is gedaald.

Beurscorrectie
Ik denk dat beleggers bewust of onbewust ook gemerkt hebben dat Draghi het pleit aan het verliezen is en dat dit de oorzaak is van de beurscorrectie van dinsdag. Weinig journalisten en commentatoren noemen deze oorzaak echter. Allerlei andere zaken werden genoemd. De Chinese economie lijkt flink af te koelen en Griekenland zou weer voor onrust kunnen gaan zorgen nu er weer verkiezingen aankomen. Dat laatste argument lijkt me erg gezocht. Bij iedere Griekse verkiezing wordt gewaarschuwd voor het aan de macht komen van het 'extreem-linkse' Siryza, die dan terstond alle banden met de EU zou willen verbreken. Dat is echter nog nooit gebeurd. De soep wordt niet zo heet gegeten als die wordt opgediend. De afkoeling van de Chinese economie lijkt me echt wel een factor van belang. Met de Duitse economie lijkt het ook niet zo denderend meer te gaan. Maar dat is iets wat we al langer weten.

Als de ECB niet tot het opkopen van staatsobligaties overgaat, dan kan dit met name slecht zijn voor de koersen van obligaties. De rente kan gaan stijgen. Die stijging wordt echter mogelijk in toom gehouden door een minder goed draaiende economie. De aandelenmarkten hoeven in principe niet getroffen te worden. Aandelen van bedrijven die aan de beurs zijn genoteerd hebben waarschijnlijk totaal geen last van een wijziging van het beleid van de ECB.  Een groot aantal bedrijven genoteerd op de AEX is wereldwijd actief; hun orderportefeuille zal niet in het minst geschaad worden als de ECB besluit om niet in te grijpen. Want het beleid zou toch al geen effect hebben gehad.

Schrikeffect
Zelfs een afkoeling van de economie hoeft niet veel effect te hebben voor goed-presterende bedrijven. Die zal vooral de zwakke broeders treffen; de Halfords en Mexx-en van deze wereld, zeg maar. Mensen en bedrijven worden kritischer maar er is geen sprake van een algehele kopersstaking of zoiets. Het is en blijft dus zaak om eerst en vooral te kijken naar de individuele prestaties van de bedrijven waarvan de aandelen aan de beurs zijn genoteerd. Investeer in de aandelen van bedrijven die goed presteren.

Wel kan het besef dat de centrale bank niet overgaat tot monetaire financiering een schrikreactie veroorzaken, wat de prijzen van aandelen flink naar beneden kan jagen. De daling met 2% van de koersen dinsdag was daar mogelijk een voorproefje van. Als u belegt voor de middellange termijn of lange termijn dan hoeft u zich hier niet veel van aan te trekken. Even de tanden op elkaar. Als u gaat voor de korte-termijn winst kunt u wat aandelen verkopen en dan straks als beleggers van de schrik bekomen zijn weer bijkopen.

Jurgen Sweegers

Kenniscentrum Geldengroen.net
Copyright © Geldengroen.net

 

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn