Splitsingsdiscussie 4 - Radicale splitsingen zijn zelden succesvol, het gaat erom de juiste onderdelen áf te splitsen

Het hangt af van de omstandigheden en de aard van het bedrijf of splitsing gewenst is. Een radiale splitsing kan positief uitpakken en negatief. De splitsing van ABN Amro was een ramp. Aan de andere kant zijn er succesvolle splitsingen. Maar toch, als je goed kijkt, dan lijken succesvolle splitsingen eerder áfsplitsingen te zijn dan echte radicale splitsingen. Het kern- of rompbedrijf blijft dan zo'n beetje in stand.

Romp

DSM en Philips zijn beide bedrijven die voortdurend onderdelen afsplitsen en dit heeft ze geen windeieren gelegd. DSM, voorheen de exploitant van de Limburgse kolenmijnen, heeft zich steeds meer ontdaan van de bulkchemie. Dit heeft goed uitgepakt. Ook Philips brengt aan de lopende band onderdelen naar de markt. Zo heeft Philips ASML naar de beurs gebracht, nadat het bedrijf het belang van ASMI in de gezamenlijke joint-venture ASML had overgenomen. NXP Semiconductors, wat in 2006 van de hand werd gedaan, is een ander voorbeeld. Hier leek het in het begin niet goed mee te gaan, maar nu wel (nu private aandelelenfondsen en Frans van Houten zijn uitgestapt).

Kweekvijver

De bedrijven worden niet radicaal opgesplitst, zoals ABN Amro radicaal werd opgesplitst. Het kernbedrijf, of de romp, bleef steeds in tact. DSM bewoog zich steeds van markten die minder presteren naar de markten van de toekomst. Philips lijkt meer op een kweekvijver voor nieuwe bedrijven, die naar de markt worden gebracht op het moment dat ze succesvol zijn. Soms leek het zelfs het businessmodel van Philips te zijn: kweek bedrijven rond een nieuwe technologie op en zet die, als ze succesvol beginnen te worden in de markt. De recente beslissing van Van Houten om de lichtdivisie af te stoten lijkt een breuk met dit model, hoewel met enige moeite gezegd kan worden dat hier sprake is van een afsplitsing van een onderdeel wat niet zoveel potentie meer heeft (zie deel 1).

Fly away

Een radicale splitsing lijkt zelden of nooit een succes te worden. Alleen als er sprake is van al twee heel verschillende onderdelen kan zo'n splitsing goed uitpakken. Niet zelden is er dan sprake geweest van een fusie, die verkeerd heeft uitgepakt. Bols Wessanen was zo'n mislukt fusiebedrijf. Opsplitsing van Air France KLM lijkt zeer wenselijk te zijn. Het bedrijf is natuurlijk het product van een fusie tien jaar geleden, die al vanaf dag 1 tot mislukken gedoemd was. Een splitsing is waarschijnlijk zelfs cruciaal voor het voortbestaan van KLM. Voor Air France zal het minder goed uitpakken maar voor beleggers in het totale bedrijf kan een splitsing toch goed uitpakken. Nu gaat mogelijk het hele bedrijf naar de Filistijnen.

Energiebedrijven

Een radicale splitsing van energiebedrijven lijkt wel een goede zaak, maar dit heeft te maken met de specifieke omstandigheden in de energiesector. Splitsing van de grote geïntegreerde energiebedrijven stelt de aandeelhouders, gemeenten en provincies, in staat om zich te ontdoen van de risicovolle commerciële activiteiten van die bedrijven. Zo kunnen de commerciële delen van het bedrijf na splitsing verkocht worden. Tegelijkertijd maakt zo'n splitsing het mogelijk dat de netwerken, die cruciaal zijn voor de energievoorziening, in overheidshanden blijven, en dat op die manier de energievoorziening gewaarborgd wordt. De netwerken zijn natuurlijke monopolies die beter niet in handen van private bedrijven kunnen komen. Opsplitsing vertegenwoordigt hier dus een maatschappelijk belang. Maar het is ongetwijfeld zo dat de bedrijven zelf, of wat daarvan rest, er zwakker van worden. Dit is dan ook de reden dat Eneco en Delta nog steeds zo tekeer gaan tegen die door de politiek opgelegde splitsing.

Samenwerking

Beleggers zouden dus niet zo blij moeten zijn met radicale opsplitsingen tenzij het bedrijf het product is van een fusie, die verkeerd uitpakte. Het gaat erom dat bedrijven de juiste onderdelen op het juiste moment afstoten, om wat voor een reden dan ook.
Opvallend is ook dat er de laatste tijd ook weer een soort omgekeerde trend aan zit te komen. Fusies en overnames zijn aan de orde van de dag. Bedrijven zoeken samenwerking met andere bedrijven die net even wat anders doen dan zijzelf. Zo heeft Boskalis een deel van Fugro opgekocht met als doel om nauwer te gaan samenwerken. Ook samenwerking met andere offshore bedrijven ligt in het verschiet, zodat wellicht een groot Nederlands offshore bedrijf kan worden gevormd. Dit staat haaks op de voordelen die aan splitsing worden toegekend door activistische aandeelhouders en managers als Frans van Houten.

Jurgen Sweegers

Kenniscentrum Geldengroen.net
Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn