'Noordzee moet dertiende Nederlandse provincie worden'

29 januari 2010 - Het wordt steeds drukker op de Noordzee. Windmolenparken, gas- en olieplatforms, scheepvaartroutes, milieuzones, defensiegebieden en visserijgebieden strijden allemaal om een plekje op de grote plas. Er is dus een coördinerende instantie nodig, maar die is er niet. Iedereen die iets over de Noordzee te zeggen denkt te hebben bemoeit zich ermee. Maak daarom van de Noordzee de dertiende Nederlandse provincie, zo stelde Ytsen Deelstra van DHV voor tijdens het congres 'het Nationale Gasplatform', wat woensdag en donderdag in Rotterdam is gehouden.

Ambtelijk, technocratisch verhaal
De manier waarop er nu met de Noordzee wordt omgegaan is een "ambtelijk, technocratisch verhaal", zo vindt Deelstra. "De overheid is er op ingesteld om het gebied goed te beheren.  Dat is goed als er geen dynamiek is, maar er is juist een hele hoop dynamiek. Er is meer nodig dan alleen het afgeven van vergunningen. De overheid moet meer pro-actief worden. Bovendien moet de discussie over de Noordzee verbreed worden. Nu is er nauwelijks maatschappelijke interesse voor de besluitvorming over de Noordzee. De maatschappelijke check and balances ontbreken daardoor",  zo zegt Deelstra, die bestuurskundige is. "Als je te gesloten blijft kom je weerstand tegen."

Wie neemt coördinatie op zich?
"We moeten een netwerk activeren en iemand moet zich opwerpen als de coördinator. Maar wie kan dat zijn?", zo vraagt Deelstra zich af. Dat wordt moeilijk. De rijksoverheid is hopeloos verdeeld, zo zegt hij. Zo zijn er alleen al een stuk of vijf ministeries betrokken bij het beleid op de Noordzee, die nauwelijks met elkaar overleggen. Iedere belangengroep spreekt zijn eigen ministerie aan: de vissers het ministerie van LNV, de milieulobby dat van Milieu, de gasindustrie het ministerie van EZ, de scheepvaart het ministerie van V&W en de windmolenindustrie het ministerie van Vrom, of EZ of V&W; dat is nog niet helemaal duidelijk bij wie die moeten zijn.

Of de tent uitvechten?
"Je hebt dus een ander vorm nodig. Er zijn twee opties. Of we gaan ieder voor ons eigen belang en we vechten elkaar de tent uit, even gechargeerd gezegd. Of we hebben een gevoel van urgentie en we zetten samen de schouders er onder. Kun je daar een mengvorm in vinden? Wat is je gezamenlijk belang? Op basis daarvan ga je zoeken naar gezamenlijk perspectief. Dat is een perspectief met draagvlak. Op land gebeurt zoiets ook. Maak daarom van de Noordzee een provincie met een provinciaal bestuur. De rijksoverheid maakt het kader en de provincie vult dat in."

Deltaregisseur mislukking
De bevoegdheden van die nieuwe bestuurseenheid liggen dan vast en dat helpt. Want het toedelen van bevoegdheden aan een nieuwe instantie of persoon werkt niet, dat heeft de benoeming van de Deltaregisseur laten zien, zo zegt Deelstra. Velen hadden hoge verwachtingen van deze persoon, de trekker van allerlei projecten die Nederland klaar moeten maken voor een stijgende zeespiegel en een veranderend klimaat. Deelstra: "Hij zou knopen moeten kunnen doorhakken. Maar die bevoegdheden heeft hij niet gekregen, simpelweg omdat de ministers die bevoegdheden liever zelf houden."

Discussie aan de voorkant
Ook zou het wenselijk zijn als er een brede discussie gevoerd zou worden over wat we met zijn allen met die Noordzee willen. Daarvoor zou het misschien helpen als er ook democratische verkiezingen voor het bestuur van die dertiende provincie zouden komen, die dan bijvoorbeeld tegelijkertijd met die voor de eigen provincie zouden worden gehouden. Deelstra laat een beetje in het midden of hij dit een goed idee vindt, want de vraag is of Nederlanders warm lopen voor dergelijke verkiezingen. Die voor de waterschappen in 2008 waren in ieder geval geen succes. Maar belangrijk is wel dat de discussie meer aan de voorkant, aan het begin van het proces, gevoerd wordt, en niet pas aan het einde, als alles al besloten is. Want dat is een garantie voor tegenstand, zo zeiden ook andere sprekers op het congres. De tegenstand tegen de CO2-opslag in Barendrecht is daarvan een mooi voorbeeld.

Nautische adviesgroep
Een ander voorbeeld van hoe het niet moet speelde zich overigens een paar jaar geleden af toen er voor het eerst, na een lange voorbereidingstijd, gebieden voor de bouw van windmolenparken op zee waren aangewezen. Uit het niets verrees er ineens een 'nautische adviesgroep', van wie velen het bestaan niet eens wisten, maar die wel een 'negatief advies' af gaf voor de aangewezen gebieden, wat ook nog min of meer bindend bleek te zijn ook. De hele zoektocht naar geschikte gebieden moest toen weer van voren af aan over worden gedaan. Pas begin dit jaar is een nieuwe tender voor het verlenen van vergunningen gestart.

Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn