DEBAT: Wil de burger de HRe-ketel van Gertjan Lankhorst wel?

2 februari 2010 - Heel langzaam krijgt de burger een plaatsje in het energiedebat dat tussen de specialisten wordt gevoerd. Dat bleek bijvoorbeeld uit een debat dat vorige week tijdens het congres Het nationale gasplatform werd gevoerd tussen een aantal 'prominenten' in de energiewereld. Er werd zelfs af en toe stil gestaan bij de vraag wat die burger nu eigenlijk wil; en dat is nieuw. Zo gelooft de energiesector heilig in de HRe-ketel, een ketel die behalve warmte ook stroom opwekt. Maar wil de burger die ketel eigenlijk wel? En toen het ging over de opslag van CO2 onder de grond kwam eindelijk de vraag aan de orde of er wel maatschappelijk draagvlak is voor deze schijnoplossing van het milieuvraagstuk. Al jaren wordt er gepraat over CO2-opslag zonder dat die vraag ooit aan de orde kwam.

Window-dressing
Aan de kleine ronde tafel in de conferentiezaal van het WTC Rotterdam zaten onder meer voorzitter Hans Alders van Energiened, directeur Gertjan Lankhorst van Gasterra en directeur Bert den Ouden van energiebeurs APX Endex. Lankhorst had even daarvoor weer eens een gloedvol betoog voor die HRe-ketel gehouden, een ketel die behalve warmte ook stroom opwekt. Dat doet hij vaker op congressen. Gasterra heeft de HRe-ketel omarmd omdat die voor veel extra vraag naar gas gaat zorgen. Verder hoeft Lankhorst op deze manier ook niet te praten over delicate zaken die er echt toe doen; zoals de dominante positie van zijn bedrijf op de gasmarkt en de pogingen die nu in het werk worden gesteld om dat te veranderen..

Wortel en stok
Lankhorst merkte op dat er de komende tien tot vijftien jaar 7 miljoen ketels moeten worden vervangen en dat die wat hem betreft allemaal vervangen worden door HRe-ketels. "Dat maakt de burger zelf wel uit", zo zei Den Ouden. "Wij hoeven dat hier niet te besluiten". Logisch toch? Maar Lankhorst was het niet met hem eens. Je kunt dat soort keuzes volgens hem niet aan de burger overlaten. "Sturing is noodzakelijk om marktgedrag te beïnvloeden", waarmee hij waarschijnlijk bedoelde dat de overheid met subsidies moet gaan strooien. Alders was het min of meer met hem eens. "Met die burger in bestaande woningen komen we nergens." Verplichtingen moeten er komen, zodat die burger eindelijk eens zijn huis isoleert. "Er komen verplichtingen voor die burger", zo zei Alders. "Dat ga jij meemaken ", zo zie hij tegen Den Ouden.

Shell, ga je gang
Even later toonde Alders echter gelukkig meer compassie voor diezelfde burger. Toen ging het over de ondergrondse opslag van CO2 bij Barendrecht. "Is er maatschappelijk draagvlak voor?", zo vroeg Alders zich af. De burger zet zijn hakken in het zand, nu de beslissing om dat te gaan doen is genomen. Niet verwonderlijk, zo vindt Alders, gezien het proces dat tot die beslissing heeft geleid. "Er kwam een brief van de regering, waarna die zei: 'Shell ga je gang'. Pas later is de discussie verbreed." Alders had het al zien aankomen. "Een aantal jaren geleden ging iedereen ervan uit dat CO2-opslag een fluitje van een cent zou zijn. Ik wist dat toen al niet helemaal zeker." Discussies over alles wat er in de grond gaat namelijk moeizaam. Dat gold ook de ondergrondse opslag die in 1997 in het Groningse Grijpskerk in gebruik is genomen.

Debat aan de voorkant
Hoe moet het dan wel? Alders refereert aan de commissie Elverding, die in 1998 heeft onderzocht hoe de besluitvorming bij de overheid versneld kan worden. "Voer het debat aan de voorkant", zo stelde die commissie al. En dat dat helpt bewijst de besluitvorming rond de gaswinning in de Waddenzee. Die is het volgens Alders wel goed gegaan."Die procedures gaan nu van een leien dakje nadat er veel discussies aan vooraf zijn gegaan, die vaak heel moeilijk en emotioneel waren." Alders was, voordat hij bij Energiened aantrad, onder meer tien jaar commissaris van de koningin in Groningen en is nu lid van de 'taskforce CCS' (CO2 capture and storage), die door de regering is ingesteld.

Niet vroeg juichen
Alders; "Het is goed wat er vorige week in de Kamer is gebeurd" (de Kamer sprak toen min of meer steun uit voor de beslissing van de regering). "Maar laten we niet te vroeg juichen. Want alles wat er mis kon gaan ging er mis. En dat geldt ook voor de discussie over de opslag van gas in Bergermeer." Ook tegen dit laatste project lopen burgers massaal te hoop. Door de regering wordt de aanleg van een grote opslagplaats als cruciaal gezien in de plannen om van Nederland een gasrotonde te maken, maar wat schiet de burger eigenlijk met de gasrotonde op, behalve dat die hem veel geld gaat kosten en dat die weer tot verwoesting van een aantal mooie gebieden leidt?  Weer zo'n vraag die nog niet beantwoord is, maar wel nodig op een antwoord wacht.

Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn