CONGRES Tijd van dromen is over: duurzame energiesector met neus op feiten gedrukt

6 februari 2010 - Als er in een oude wijk in Nederland twee elektrische auto's worden opgeladen, dan raakt het elektriciteitsnet in die wijk mogelijk al overbelast. Laat staan als een groot deel van de Nederlanders zo'n voertuig heeft. Dat is dus nog even een probleem dat moet worden opgelost voordat de elektrische auto een succes kan worden. En dat terwijl hij prima rijdt, zo bleek op het congres Econergie, dat donderdag en vrijdag in Amsterdam werd gehouden.

Elektrische karretjes rijden lekker
Op het dek van de Passanger's Terminal in Amsterdam, waar het congres gehouden werd, konden bezoekers een proefritje maken, met één van de elektrische voertuigen die daar stonden opgesteld. Eigenlijk hartstikke onverantwoord, want bij een flinke stuurfout zou de bezoeker zomaar in 't IJ kunnen belanden en een stuurfout was snel gemaakt want stuurbekrachtiging zit er niet in en dat is even wennen voor de meeste mensen. Maar de karretjes rijden goed, daar was iedereen het wel over eens. De Noorse City Think bijvoorbeeld, de eerste die ook echt op de Nederlandse weg mag rijden, trekt op als een razende, sneller dan menige benzine-auto. En alles wat je hoort is een zacht gezoem.

Urenlang aan het stroominfuus
Met de acceptatie van de elektrische auto door consumenten zal het wel goed komen. Maar er zijn andere hindernissen die nog uit de weg moeten worden geruimd, zoals dus de beperkte capaciteit van de koperen draadjes in de grond. En ook zijn er nog veel vraagtekens rond het opladen van de auto's. Het zou natuurlijk een beetje slordig staan als iedereen straks een verlengsnoer op de stoep heeft liggen naar zijn auto toe. Bovendien ligt die daar uren want zolang duurt het voordat zo'n kar is opgeladen. Ga maar na: Zo'n auto heeft een vermogen van 50kW. Het duurt dan 50 uur om de auto met een lege accu op te laden, als de aansluiting een capaciteit heeft van 1 kW. Zelfs bij een gemiddeld ritje duurt het zeven uur. Dat opladen zal 'nachts moeten gebeuren want dan zijn mensen thuis. Heel de nacht liggen dus al die draden op de stoep. Heel anders dan het vroeger altijd werd voorgesteld: je hoeft hem maar in het stopcontact te steken en hij wordt opgeladen.

We moeten alleen nog even door de 'transitiefase'
Die praktische problemen rond de elektrische auto zijn kenmerkend voor de fase waarin veel duurzame producten zich nu bevinden: er blijken veel  meer haken en ogen aan te zitten dan verwacht. Wat dat betreft is de tijd van dromen voorbij. Een paar jaar geleden leken de bomen nog in de hemel te groeien. We zouden het allemaal krijgen: een elektrische auto voor de deur, een HRe-ketel op zolder, die behalve warmte ook stroom opwekt, zonnepanelen en windmolentjes op het dak, een slimme meter in de meterkast en smart grids die het hele zaakje met elkaar zouden verbinden en die onze koelkasten in staat stelden om met elkaar te praten (ga jij nu aan of ga ik aan?). Het enige waar we even doorheen moesten was een 'transitiefase'.

Overal zitten haken en ogen aan
Maar het is toch allemaal niet zo eenvoudig, zo blijkt een paar jaar later en een economische recessie verder. Die 'transitiefase, waar altijd zo makkelijk overeen werd gestapt, blijkt toch iets weerbarstiger te zijn dan verwacht. De sector is met de neus op de feiten gedrukt. Niet dat alles van de baan is, maar het gaat allemaal veel langzamer, en ook anders, dan verwacht. Aan alle innovaties blijken flinke haken en ogen te zitten; sommige sexy producten die een paar jaar geleden nog met veel aplomb werden geïntroduceerd zullen geen lang leven beschoren zijn. Met die windmolentjes op het dak bijvoorbeeld komt het waarschijnlijk nooit meer goed. De terugverdientijd van een groot aantal van hen, waaronder de beroemde slagroomklopper, loopt tot in het oneindige, zo bleek op het congres uit een presentatie van Sander Mertens van Ingreenious, die op het onderwerp is gepromoveerd. Op een treurig veldje in Schoondijke (Zeeuws-Vlaanderen), waar ze getest worden, staan ze nu al een tijdje hun nutteloosheid te demonstreren.

Slimme meter is niet zo slim
Dat het met die HRe-ketel veel langzamer zal gaan dan verwacht is al een tijdje duidelijk. Ze zullen binnenkort op de markt komen, maar voor een prijs die onverteerbaar is voor de meeste consumenten. Remeha zou in april een exemplaar te koop aanbieden, maar die moet naar verluidt 10.000 euro gaan kosten. Zelfs met een subsidie van 4000 euro die door de overheid wordt verstrekt zal de prijs niet acceptabel zijn. En ook met de slimme meter gaat het niet zo crescendo als eerder gedacht. De introductie ervan is flink vertraagd nu de Eerste Kamer de wet die de introductie zou regelen, heeft terug gestuurd naar de regering met het verzoek om het verplichtende karakter van de meter uit de wet te halen. Bovendien zijn die slimme meters vooralsnog helemaal niet zo slim. Ze kunnen niet eens de productie van de zonnecellen op het dak meten, zo zei Frits Verheij van de Kema nog op de conferentie.

Chaos aan warmte- en koudebellen
Waar het wel goed mee lijkt te gaan is met warmte-koude projecten. Dat is ook niet gek; bedrijven die een nieuw gebouw laten neerzetten moeten daar vaak wel voor kiezen door de strenge wettelijke eisen die aan die gebouwen wordt gesteld. Er zijn in Nederland nu al 600 projecten gerealiseerd en er zitten er nog 600 in de pijplijn. In het Amsterdams Sciencepark, wat nu in ontwikkeling is, moeten ze in een aanzienlijk percentage van de energiebehoefte gaan voorzien, zo vertelde Coen Dijkshoorn van IF technologie. Hij is betrokken bij het opstellen van een masterplan warmte-koude opslag voor dit gebied aan de oostkant van de stad, waar zich een aantal grote datacentra gaat vestigen. Een masterplan is nodig want anders dreigt er een wildgroei aan warmte- en koudebellen in de grond te ontstaan (warm water wordt in de winter onttrokken aan de grond en koud water komt er in terug). Als ieder kantoor zijn eigen put gaat slaan komen de warmte- en koudebellen te dicht op elkaar en kunnen ze elkaar gaan beïnvloeden.

Chaos in de ondergrond
Vandaar dat IF technologie voor het Sciencepark een ontwerp heeft gemaakt met stroken voor alleen warmtebellen en stroken voor koudebellen, die op minstens 220 meter afstand van elkaar komen te liggen. Het plan is recentelijk wettelijk verankerd door de provincie Noord-Holland en dat is een opluchting voor iedereen omdat daarmee de vergunningverlening gewaarborgd is. IF Technologie heeft verder een tool op internet ontwikkeld waarmee snel kan worden gecheckt of warmte- en koudeopslag in een gebied mogelijk is. Dit heeft het bedrijf voor de provincie Noord-Holland gedaan; maar het ministerie van Vrom heeft laten weten dat het deze applicatie wel voor alle provincies wil.
Maar ook warmte-en koudeopslag heeft te maken met een terugslag en dat heeft te maken met de recessie, zo vertelt Dijkshoorn. Hierdoor worden bouwprojecten afgeblazen of in omvang terug geschaald. Zo had hij een opdracht uit Utrecht voor een project met een waterverplaatsing van 700 kubieke meter per uur, wat nu is teruggebracht naar  420 kuub per uur.

Groenfinanciering
De economische recessie doet zich natuurlijk gelden in meer hoeken van de duurzame energiemarkt. Zo hebben de meeste banken hun loketten voor groenfinanciering gesloten, zo vertelt directeur Richard Kooloos van Fortis Groenbank tegen Energieenwater.net. Die groenfinanciering houdt in dat consumenten, bedrijven, gemeenten en corporaties goedkope leningen kunnen krijgen voor duurzame energieprojecten. Daarvoor moet het project eerst een groencertificaat krijgen van de overheid. Er is geld zat, dat is niet het probleem. Particulieren die dat ter beschikking stellen hoeven over dat bedrag geen belasting in box drie te betalen. Maar er zijn te weinig projecten. De Rabobank nam de helft van deze markt van 7 miljard euro voor zijn rekening en die sluisde weer 90% door naar de tuinbouw (is meteen duidelijk waarom de tuinbouw zo makkelijk aan geld kon komen). Maar de tuinbouwsector ligt op zijn gat, dus is er veel te veel geld. Banken mogen geen geld van klanten innemen als ze geen projecten hebben, vandaar het bordje 'gesloten' op de loketten van banken.

Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn