Warmtebuddy, Duursaamswoude, Ecoblock; studenten maken energietransitie tot een feest

19 maart 2010 - Vaak zijn bijeenkomsten over energie saai en dor, maar gisteren was het een vrolijke boel in Madurodam, waar de Gasterra energietransitieprijzen werden uitgereikt. Het podium was tegen het einde van de middag gevuld met een groot aantal studenten waarvan sommige grote kartonnen cheques in handen hadden, minister van Vrom Tineke Huizinga stond ietwat onwennig te midden van al die jonge knappe koppen en de zaal lag vol met slingers die uit 'slingerkanonnen' waren gespoten. Huizinga had zojuist de prijzen uitgereikt aan de teams met de meest vernieuwende ideeën op duurzaam energiegebied. En dan blijkt dat duurzame energie eigenlijk veel leuker is dan conventionele energie, wat alleen al een reden zou kunnen zijn om er voor te zijn.

Ga er maar aan staan
Maar het gaat natuurlijk om het klimaat. Dat verandert; daar was gisteren bijna iedereen het wel over eens. Degenen die dachten dat het wel meeviel met die klimaatverandering werd tijdens een presentatie van energieadviseur John Kerkhoven gevraagd om rechts in de zaal te gaan zitten; en dat waren er maar bar weinig. Ook Gasterra is die mening toegedaan. De uitdaging is enorm, zo rekende Gasterrra-baas Gertjan Lankhorst voor. Op dit moment worden er wereldwijd 200 miljoen vaten olie per dag aan energie gebruikt, waarbij dus alle bronnen van energie in vaten olie zijn vertaald. Daarvan bestaat 20% uit duurzame bronnen (waterkracht, windenergie). In 2050 zullen er omgerekend 400 miljoen vaten olie per dag worden gebruikt. Dus zelfs als we dan de helft duurzaam opwekken dan zullen we nog meer fossiele energie gebruiken dan we nu doen. Ga er maar aan staan.

Ideeën liggen voor het oprapen
De studenten van Nederlandse universiteiten gingen er aan staan. Zij hadden ideeën ingestuurd om de transitie naar een duurzame energiehuishouding vorm te geven. En sommige van die ideeën liggen zo voor de hand dat je je afvraagt waarom ze niet allang op grote schaal worden toegepast. Waarom laten we het warme water van de afwasmachine, wasmachine en douche meteen door het afvoerputje naar buiten lopen? We kunnen het beter verzamelen om de warmte te hergebruiken. Studenten van de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN) hadden daarvoor het Ecoblok ontworpen. Het door het afvalwater opgewarmde water van dit blok wordt naar de HRe-ketel geleid, waardoor die minder hard hoeft te gaan loeien om het water voor de volgende wasbeurt op te warmen. Deze groep studenten sleepte de derde prijs in de wacht, samen met studenten, ook van de HAN, die een manier hadden gevonden om de warmte langer vast te houden. De 'Warmtebuddy' noemde ze de module liefkozend. Het Ecoblok had ook de internetverkiezing gewonnen, wat een cheque van 10.000 euro opleverde.

Duursaamswoude
De eerste prijs (50.000 euro en de eer, zoals Huizinga eraan toevoegde) ging naar een groep studenten van de Hanzehogeschool Groningen. Die heeft de ambitie om de samenleving te verduurzamen gekoppeld aan de bezorgdheid over de krimp van bepaalde regio's in Nederland. Dorpen kunnen zichzelf weer op de kaart zetten als inwoners gezamenlijk gaan zorgen voor een duurzame energieproductie in het dorp. Het idee is dat bewoners gaan stoken op pellets, die gemaakt zijn van hout afkomstig uit een naburig bos. Voor een dorp van een paar honderd huizen is dan een oppervlakte van een paar hectare nodig. De gedachte is ook dat de dorpelingen samen het bos gaan exploiteren en voor de aanvoer van de pellets gaan zorgen, wat de cohesie in het dorp verstevigd. "Maar er zijn helemaal geen bossen in Groningen", zo zei voorzitter van Energiened Hans Alders (voorheen commissaris van de koningin in die provincie). "Juist", zij een van de studenten gevat. "Ruimte zat". Alders zat samen met Hugo Brouwers van het energietransitieplatform van de overheid en TU-professor Sacha Silvester in de jury.

De Groene Waarde
De tweede prijs ging naar studenten van de Hogeschool van Den Bosch. Zij willen alle producten voorzien van een soort duurzaamheidsoordeel, de Groene Waarde, dat door consumenten zelf wordt opgesteld en niet 'van bovenaf' wordt bepaald door mensen die mogelijk allerlei onzuivere motieven hebben. Het oordeel komt op een Wikipedia-achtige manier tot stand; mensen  met verstand van zaken laten hun licht schijnen over allerlei aspecten van het product. Het oordeel wordt in de vorm van een vierkant met allerlei blokjes (vergelijkbaar met de streepjescode) opgeslagen en kan ook uitgelezen worden door een mobiele telefoon, zoals een van de studenten demonstreerde in Madurodam. De telefoon laat dan bijvoorbeeld zien welke weg het product over de wereldbol heeft afgelegd. De studenten gingen met een cheque van 20.000 euro naar huis en werden door het publiek in de zaal tot winnaar uitgeroepen, wat een extra 10.000 euro opleverde.

Op ieder huis een kas
Een ander idee, wat niet in de prijzen viel, was de energiepotentiekaart van studenten van de Avans Hogeschool Breda. Hierop kunnen beleidsmakers precies zien wat de potentie voor verschillende vormen van duurzame energie in elke gemeente van bijvoorbeeld een provincie is. De studenten hadden een kaart gemaakt van de provincie Noord-Brabant waaruit bleek dat in het oosten veel potentie is voor windenergie, terwijl een strook in het midden van de provincie zich goed leent voor aardwarmte. De mest van alle kippen- en varkensboerderijen is natuurlijk een goede bron voor biogas. Een team van de Hogeschool Zuyd Heerlen had een gebouw ontwikkeld voor een bedrijventerrein nabij Heerlen, waar allerlei nieuwe toepassingen van duurzame energie konden worden geshowd. Leuk was het idee van een kas, waar groente en fruit in geteeld kan worden en die tegelijkertijd ook dienst kan doen als recreatieruimte. Ook woonhuizen zouden best met zo'n kasje kunnen worden uitgerust, zo lichtte één van de studenten toe.

LED's do it
Een team van de Hogeschool Rotterdam vindt het de hoogste tijd worden dat gebruikers en ontwerpers van duurzame producten in een eerder stadium bij elkaar gebracht worden. Dat zou bijvoorbeeld kunnen in een gebouw waar mensen tijdelijk kunnen verblijven en waar ook bedrijfjes zijn gevestigd die zich bezighouden met het ontwerp van dergelijke producten. Het team heeft een bestaand gebouw in Rotterdam op het oog, wat met dat doel kan worden ingericht. Het achtste team ten slotte, van de Hogeschool HAS Den Bosch, wil dat tuinders en studenten aan de slag gaan in een kas waar nieuwe technieken worden uitgetest, waaronder bijvoorbeeld het gebruik van LED-verlichting. De vraag is bijvoorbeeld welke planten bij welke kleur licht het beste groeien. 'LED's do it', zo klonk de wervende kreet van dit team.

Miniatuur energieadvies
Genoeg goede ideeën dus, zo vond ook de kersverse minister van Milieu Tineke Huizinga die de prijzen en de cheques uitreikte. Zij was onder de indruk van wat er allemaal al mogelijk is: vulpennen gemaakt van bananenschillen en telefoons gemaakt van rietsuiker. "Nederland is niet gebaat bij de afhankelijkheid van Russisch gas, Arabische olie en Franse kernenergie. Schone energie kent geen verliezers", zo zei ze gisteren in Madurodam. De directeur van de miniatuurstad kreeg uit handen van Hans Overdiep van Gasterra nog een rapport met aanbevelingen over hoe de energievoorziening kon worden verbeterd. Mensen van Cogen waren het ketelhuis ingedoken en adviseerden de plaatsing van een WKK-installatie van 60 kW, waarmee zo'n 10% op het energieverbruik kon worden bespaard. Het rapport was in miniatuurformaat uitgevoerd, maar gelukkig was er ook een exemplaar voorhanden dat wél leesbaar was.

Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn