Van der Zwan: bankklanten moeten zich verenigen en duurzame beslissingen eisen

21 april 2010 - Klanten van banken moeten het beleid van die banken kritischer gaan volgen. Ze moeten vragen in hoeverre overwegingen van duurzaamheid een rol spelen bij de beslissingen die ze maken. Ook moeten ze zich verenigen, zodat ze een tegenmacht kunnen vormen, en ze met hun voeten kunnen gaan stemmen. Dat zijn de lessen die we kunnen trekken uit de financiële opschudding van de afgelopen jaren, zo zei hoogleraar Arie van der Zwan vrijdag in Amsterdam, tijdens de aandeelhoudersvergadering van de duurzame bank ASN.

Heldere analyse
Van der Zwan gaf een heldere analyse van hoe het zo ver heeft kunnen komen. De kiem voor de huidige crisis werd gelegd na de beursval van november 1987. Het laag houden van de rente vanaf dat moment zorgde voor een hausse die, met een kleine onderbreking begin deze eeuw, tot 2007 geduurd heeft. De financiële sector kreeg het idee dat ze het voortduren van de boom zelf in de hand had. Het idee vatte post dat geld gemaakt kon worden gemaakt in plaats van dat het verdiend moest worden. De zelfverrijking van lieden in de sector was slechts een bijverschijnsel. 'Als je zo makkelijk geld kan maken, waardoor zou je het dan niet voor jezelf opeisen?', was de gedachte bij deze lieden, zo zei Van der Zwan in een bomvolle Beurs van Berlage.

Ruimte voor bezinning en herstel arbeidsethos
Nu is er meer ruimte voor bezinning en herstel van het arbeidsethos. En het wordt tijd dat de burger zijn gewicht als bankcliënt in de schaal legt. Hij moet zijn financiële naïviteit afleggen. Klanten van banken moeten zich verenigen, zoals gebruikers van het openbaar vervoer dat hebben gedaan. Rover is een kleine organisatie maar heeft toch veel invloed. En er is alle reden toe want het belang van een goed-werkend financieel systeem is groot en heel wat groter dan de vraag of de trein vandaag of morgen op tijd rijd. Klanten moeten banken afrekenen op de mate waarin ze duurzame beslissingen nemen.

Vereniging dient zich aan
Saskia Verbunt van de Vereniging van Beleggers voor Duurzame ontwikkeling (VBDO) meldde na afloop van de presentatie dat deze vereniging deze rol eventueel op zich zou kunnen nemen. Het pleidooi van Van der Zwan was echter meer gericht op de oprichting van een organisatie van alle klanten van banken, die er niet alleen voor moet zorgen dat ze meer duurzaam worden, maar ook dat ze bijvoorbeeld minder risico's nemen in de toekomst, waardoor herhaling van een klap zoals we die gehad hebben wordt voorkomen. Op die manier kan een tegenmacht worden gevormd, een counterveiling power, om in termen van de econoom Schumpeter te spreken.

Transparantie
Ook de banken zelf moeten wat doen. Ze hoeven niet terug naar de spaarbanken van weleer maar ze zouden transparanter moeten worden. Zo moeten inzicht geven in provisies en kosten en ze zouden de concernonderdelen moeten laten toetsen door kredietwaardigheidsbureaus. Ook is het belangrijk dat de vuurbestendige muren tussen de onderdelen weer worden opgetrokken, dat kapitaaleisen worden verhoogd en dat ze afslanken. Maar alle aanscherpingen zijn niets waard als de toezichthouders geen rechte rug hebben. En juist die toezichthouders hebben in de afgelopen jaren gefaald, zo vindt Van der Zwan. President Wellink van de Nederlandse Bank zei in april 2007 nog dat de komst van nieuwe spelers als hedgefondsen en private equity fonds tot een veel efficiëntere markt zou leiden.

Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn