Emissiestelsel met één been in graf: al 163 sectoren op uitzonderingslijst

22 juni 2010 - De lijst met bedrijven die niet hoeven te betalen voor hun CO2-emissies dreigt steeds langer te worden. De bedoeling was dat industriële bedrijven vanaf 2013 gaan betalen voor CO2-uitstootrechten. De rechten zouden vanaf dan geveild worden door de overheid. Maar industriële sectoren die bloot staan aan concurrentie van buiten de EU kunnen een uitzonderingspositie krijgen. Er zijn nu al 163 van die sectoren. "In Europees verband is er voor gekozen veel gratis rechten aan veel sectoren te verstrekken", aldus minister Van der Hoeven van Economische Zaken in een brief aan de Kamer.

Royale overheden
Bedrijven met grote met verbrandingsinstallaties krijgen een bepaalde hoeveelheid uitstootrechten; pas als ze meer uitstoten dan die hoeveelheid hoeven ze rechten bij te kopen op de markt. Maar lidstaten, inclusief Nederland, waren nogal royaal met het wegschenken van rechten aan de eigen bedrijven, waardoor die nauwelijks in de buidel hoefden te tasten. Sterker nog, ze verdienden veel geld omdat ze overtollige rechten konden verkopen op de markt. Dit ondermijnde echter het stelsel want het was juist de bedoeling dat de vervuilers gingen betalen en deze kosten zouden gaan doorberekenen aan de consumenten, zodat die met hun voeten konden gaan stemmen. Mislukt dus. Bovendien kosten die uitstootrechten aan het einde van elke handelsperiode geen drol meer door die overschotten, zodat zelfs bedrijven die veel meer uitstoten dan hun plafond daar nauwelijks voor hoeven te boeten.

Stoere taal
Daar moet iets aan gedaan worden; daar was iedereen het over eens. De oplossing was om rechten te gaan veilen. Bedrijven moeten een deel van de rechten dan aankopen van de overheid. Dat aandeel loopt op van 20% in 2011 naar 70% in 2020. Met de opbrengst van de veiling kunnen de overheden bovendien leuke dingen voor het milieu doen. Zo werd het eind 2008 ook geregeld. Er werd echter een uitzondering gemaakt voor industrieën die bloot staan aan internationale concurrentie. Die blijven hun rechten gewoon gratis krijgen. Het argument is dat die industrieën anders teveel benadeeld zouden worden ten opzichte van concurrenten in China en elders die niet hoeven te betalen voor vervuiling. De lijst met deze industrieën is eind 2009 aangenomen door het Europese parlement en de lidstaten.

Ten dode opgeschreven
Die lijst is veel langer geworden dan Nederland had gewild, zo schrijft Van der Hoeven. Dat lijkt een understatement: er staan al 163 sectoren en subsectoren op die lijst; bedrijven in die sectoren zijn verantwoordelijk voor driekwart van de industriële emissies, zo meldt de Europese Commissie zonder enig spoor van spijt. En bovendien kan die ook nog eens uitgebreid worden in de komende jaren als blijkt dat er meer industrieën zijn die last hebben van internationale concurrentie.Het betekent eigenlijk dat het stelsel ten dode is opgeschreven, in weerwil van wat allerlei adviseurs die hun hele handeltje rondom de mist van het stelsel hebben gesponnen, ons willen doen geloven.

Alternatieven in beeld
Want emissierechten zullen niet schaars worden en zullen ook in de toekomst nauwelijks een prijs hebben, waardoor de vervuiler ook niet hoeft te betalen. Ook energiebedrijven, die vanaf 2013 wel alle rechten moeten gaan aankopen, zullen er daardoor niet veel last van hebben. Nationale en Europese alternatieven om het gebruik van kolen in de sector terug te dringen komen dan mogelijk weer een beeld, zoals het opleggen van een CO2-norm aan kolencentrales of het opleggen van een extra belasting. Deze laatste maatregelen zijn onderdeel van de anti-kolenenergiewet van Groenlinks die binnenkort weer in het Parlement wordt behandeld. De Europese Commissie zelf denkt aan het extra belasten van CO2-vervuilende producten, zoals kolenstroom.

Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn