Congres 2: overheid moet sturen, warmtenetten delven onderspit en een mooi nieuw stukje wetgeving

24 juni 2010 - Met de warmtenetten lijkt het niet echt meer iets te worden, ondanks het warme pleidooi ervoor van directeur Gijs de Man van Essent local energy solutions. Er worden nog maar weinig projecten opgestart. En dat terwijl de potentie enorm is. Van de 2100 PJ die Nederland jaarlijks verbruikt bestaat 800 PJ uit warmte en slechts 400 PJ uit stroom. Toch ligt alle nadruk op het verduurzamen van 20% van de stroomvoorziening, dat is dus 100 PJ. Alsof we met minuscule kleine blokjes aan het spelen zijn terwijl achter ons een gigantisch blok staat dat we links laten liggen.

(Dit artikel is een vervolg op: Congres; een tevreden toezichthouder, mosterd na de splitsingsmaaltijd en uitstervende gasnetten)

Geen credits voor warmtenet
Wat is het probleem? Een probleem is dat de warmtevraag per huishouden afneemt door de betere isolatie van woningen, waardoor een warmtenet dus ook minder rendabel wordt. Bij een afname van minder dan 1000 kubieke meter per jaar is die aanleg mogelijk niet meer rendabel. Aan de andere kant wordt koeling wel steeds belangrijker. Een ander probleem is dat een aansluiting op het warmtenet niet meetelt voor het omlaag brengen van de EPC (een norm voor de energiezuinigheid van een woning).  Zo ligt er in Enschede een net met warmte van afvalverwerker Twence voor de deuren van een appartementencomplex. De woningen werden er echter niet op aangesloten omdat dit niet meetelt bij het naar beneden brengen van de EPC.

Installateurs werken niet mee
De Man pleit er voor dat die warmtenetten dus wel gaan meetellen in de EPC. Een andere uitweg is wellicht een hybride net, zoals dat in de Waalsprong in Nijmegen wordt uitgelegd. Het warmtenet levert dan alleen warmte met een lage temperatuur, voor de verwarming van het huis (en dus niet voor de douche en het warm tapwater). En alle onduidelijkheid rond de Warmtewet, die wel is aangenomen door het Parlement, maar onuitvoerbaar lijkt te zijn, is ook niet echt bevorderlijk voor de aanleg van nieuwe netten. Ook zijn de installateurs, die vertegenwoordigd zijn in een commissie die zich over de warmtenetten buigt, sterk voor individuele installaties. De overheid wil aan de ene kant ontwikkelingen stimuleren, aan de andere kant laat ze het aan commissies over waarin iedereen zijn zegje moet doen, zo merkt De Man op.

Klanten kunnen niet in toekomst kijken
De netwerkbeheerders kunnen inderdaad wel wat meer sturing van de overheid gebruiken, zo zegt Molengraaf. Er moeten keuzes gemaakt worden en dat kan de overheid het beste doen. Volgens Grünfeld  ligt de oplossing echter niet bij de overheid. Het zou het beter zijn als de keuzes door de netwerkbedrijven zelf gemaakt worden. Die kunnen bij klanten te rade gaan; die weten wel wat ze willen. Volgens Molengraaf is dat onzin. "Klanten weten niet wat ze willen". Molengraaf geeft als voorbeeld de tuinders in het Westland. Het is goed mogelijk dat de netten die zijn aangelegd voor de WKK-installaties er over tien jaar verlaten bijliggen omdat de tuinders zijn vertrokken, of omdat ze zijn overgestapt op andere energiebronnen. "Dit is een structureel ruimtelijk ordeningsvraagstuk", zo zegt Molengraaf, "dat moet je dus niet aan de markt overlaten". Dit lijkt aan te sluiten op ons pleidooi voor meer politieke bemoeienis met de keuzes die Tennet maakt.

Netten zijn niet meer van ons (letterlijk)
Ten slotte hield notaris Jolanda van Loon nog een ingelaste presentatie over een ander mooi stukje wetgeving dat ons land deze maand rijker is geworden. Voor wie het nog niet wist: netwerken zijn tegenwoordig onroerend goed en geen roerende goederen meer, zoals vroeger. Dat volgt uit de zogenaamde kabelarresten van de Hoge Raad uit 2003. Dat betekent dat ze geregistreerd moeten worden bij het kadaster en bezwaard kunnen worden met bijvoorbeeld een hypotheek. Alleen: wie is de eigenaar van de netten? Vroeger waren de grondeigenaren dat; maar het is natuurlijk een onbegonnen zaak om die allemaal aan te gaan merken als eigenaar.

Wie is dan wel de eigenaar?
Dus is er gekozen voor 'horizontale natrekking' in plaats van 'verticale natrekking'. Dat betekent dat de aanlegger van de kabel of de leiding eigenaar is. Maar wie is dat nu weer. Een mooi klus voor het notariaat om dat uit te gaan zoeken, maar wel lastig, want die netten liggen er vaak al tientallen jaren. Het bedrijf dat het net heeft aangelegd kan inmiddels al failliet zijn of niet meer te achterhalen zijn. En de notarissen willen natuurlijk voorkomen dat het ten onrechte netten aan bepaalde bedrijven toewijst, want dan kunnen ze ook nog aansprakelijk gesteld worden ook. Oplossing is de introductie van een fictie: iedereen die zich in 2007 gedroeg als eigenaar is de eigenaar. Weer een probleem opgelost, waar verder in Nederland niemand van wakker zal hebben gelegen.

Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn