Twijfel over de business-case CO2-opslag tijdens CO2-congres Rotterdam

25 augustus 2010 – De plannen voor de afvang en opslag van CO2 (CCS) in Nederland worden steeds concreter, het gedoe rond de opslag in Barendrecht ten spijt. De gemeente Rotterdam heeft de tekeningen al klaar voor de aanleg van een uitgebreid CO2-netwerk in de Europoort, waar bedrijven hun CO2 kwijt kunnen en dat het broeikasgas afvoert hetzij naar lege gasvelden in zee, hetzij naar tuinders. En ook het Noorden van het land barst van de ambitie. Maar de kritiek neemt ook toe en er is twijfel over de businesscase, zo bleek op het Nationale CO2-platform 2010, georganiseerd door congres-organisatie IIR, dat woensdag en donderdag in Rotterdam werd gehouden.

Mooie plaatjes
CO2-opslag is goedkoper dan duurzame vormen van energie-opwekking, zo zei Ger van Tongeren van het Rotterdam Climate Initiative (RCI). Hij was de man die de mooie plaatjes van Rotterdam en omgeving tevoorschijn toverde. Behalve Shell komen er in het gebied nog andere leveranciers van CO2, waaronder de kolencentrale van Eon, de C-gen waterstofcentrale, Air Liquide en Airproducts en bio-ethanol producent Abengoa. De CO2 gaat via netwerk en een CO2-hub naar opslagplaatsen op de Noordzee en naar de tuinders in het Westland of elders via de Ocap-pijpleiding. De doelen van het RCI zijn onrealistisch, maar de plannen zijn aardig concreet.

Het B-woord
Evenals die van het Noorden, dat zichzelf tegenwoordig de Energy Valley noemt. De minister van Economische Zaken heeft recentelijk in Groningen en Drenthe een aantal plaatsen aangewezen waar CO2 , afkomstig van de toekomstige centrales van Nuon en Rwe, opgeslagen kan worden. "Friesland doet vooralsnog niet mee want de CO2 spreekt geen Fries", zo zei voorzitter Gerrit van Werven van de Stichting Energy Valley spottend. Hij benadrukte het belang van een goede rolverdeling tussen Rijk, de provincies (hoeder van zorgvuldigheid), Nuon en RWE (regie van de projecten), de stichting Energy Valley en een stichting Borg die verantwoordelijk is voor de communicatie naar burgers. “Zoals het in Barendrecht ('het B-woord') is gegaan moet het niet”, zo zei Van Werven. Volgens hem reageren de Noordelingen gelaten op de plannen. ‘Als het gras geel wordt, bellen we wel’, zo zou een bewoner  op de TV gezegd hebben.

Wie gaat dat betalen?
Maar dan de kosten. Is het wel rendabel? Er was wat onduidelijkheid over op het congres. Volgens Van Tongeren gaat de afvang en opslag ‘uiteindelijk’ 30 euro per ton CO2 kosten, ofwel ongeveer 30 euro per opgewekte MWh aan stroom. Dat is minder dan wat er aan subsidie naar duurzame energievormen als zonne-energie gaat en dus is CO2-opslag een betere manier om het milieuprobleem aan te pakken dan duurzame energie, zo was zijn redenering. Iemand uit het publiek citeerde echter uit een rapport waaruit zou blijken dat CO2-opslag veel duurder is. Volgens Ad Seebrechts van ECN, die er onderzoek naar heeft gedaan, zijn de kosten op korte termijn zo’n 60 tot 90 euro per ton, waarvan het merendeel op gaat aan de afvang.

Subsidiespons?
Vraag is hoe je 'rendabel' definieert. Moet CCS goedkoper zijn dan duurzame energie, waar een hoop subsidie heen gaat? Of moet het een businesscase op zich zijn, zodat de baten dus groter zijn dan de kosten en bedrijven er vrijwillig voor kiezen? Er lijkt consensus te zijn dat CO2-afvang en opslag uiteindelijk op eigen benen moet staan; dat de opbrengsten, zonder subsidie, groter moeten zijn dan de kosten. Maar Donald Pols van het Wereld Natuur Fonds (WNF) is bang dat dit niet gaat lukken, met name omdat de prijs van CO2-rechten (dat zijn de baten) zo laag is, en dat de bedrijven zullen aankloppen voor steun als de experimenteerfase voorbij is, zo zei hij in de pauze tegen Energieenwater.net. De prijs van stroom stijgt dan onvoldoende, waardoor investeringen in duurzame energie zullen achterblijven. Het WNF is daarom niet zo’n grote voorstander van CCS.

Koffietafel
Dagvoorzitter Stan Dessens van het CCS-platform, die er ook bij stond, zei dat hij en zijn maten zich daar al op het voorbereiden zijn. Voorkomen moet worden dat de proefprojecten straks geen vervolg zullen krijgen. Er zijn een aantal mogelijkheden, zo zei hij, waaronder de introductie van een belasting voor CO2-uitstoot of de komst van een norm voor kolencentrales. Die mogen dan maximaal een bepaalde hoeveelheid CO2 per opgewekte MWh uitstoten. Laat dat nu precies de inhoud van het anti-kolen wetsvoorstel van Groenlinks zijn. Wellicht moeten Groenlinks en de CO2-industrie maar eens de handen ineen slaan. In ieder geval gaat Dessens al wel met het WNF om de tafel zitten, zo werd aan de koffietafel geregeld.

Waar blijft moedertje aarde?
Er was ook andere kritiek op de aanpak van Van Tongeren en Van Werven, die azen op een grote Europese subsidiepot waar meer dan 4 miljard euro in zit, voor zowel duurzame energie als CCS. Volgens iemand uit het publiek ging het ze alleen nog maar om geld en waren ze vergeten waar het eigenlijk om ging: 'moedertje aarde'. Deze opmerking kwam toch wel vrij hard aan. Van Tongeren had eerder al een vrij ongelukkige opmerking gemaakt. De nieuwe CO2-hub komt op de Kop van Beer bij de Maasvlakte, het mooiste stukje natuur van Rotterdam, zoals hij zelf zei. “Maar dat gaat verdwijnen, dat zijn van die keuzes waar we in Rotterdam pragmatisch mee omgaan”, zo zei hij. Inderdaad, weinig respect voor het milieu.

Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn