Slimme meter komt er wel, met of zonder keuzevrijheid voor burger

3 november 2010 – De slimme meter komt er, of we hem nu willen of niet. In de nabije toekomst zullen er namelijk alleen nog maar slimme meters worden aangeboden. In de wet wordt nu wel een artikel opgenomen dat we de meter kunnen weigeren, maar dat is dus een farce. “Over een aantal jaren hangt er overal een slimme meter omdat er geen oude meter meer is”, zo bevestigde minister van Economische Zaken Maxime Verhagen vanochtend bij de behandeling van de 'Slimme meterwet', waarmee hij eerdere vermoedens bevestigde.

Meterweigeraar
De Slimme meterwet is twee-en-half jaar geleden ook al eens behandeld. De Eerste Kamer wees de wet af omdat de slimme meter verplicht zou worden gesteld. Iemand die de meter zou weigeren zou een economisch delict plegen. Dat ging de Eerste Kamer te ver. Temeer omdat er goede redenen kunnen zijn om de slimme meter te weigeren: namelijk privacy-aspecten. Een slimme meter stelt de netbeheerder in staat om op elk gewenst moment de meter, op afstand, uit te lezen en dit kan worden gezien als een inbreuk op de privacy. Vandaar dat de Kamer de wet terugstuurde naar de regering, met het verzoek om die te wijzigen.

Deksel op neus
Dat is nu gebeurd. Het verplichte karakter is eruit gehaald; de klant mag de meter weigeren. Bovendien mag de netbeheerder standaard de meter maar een beperkt aantal keren uitlezen, namelijk zes keer per jaar, bij verhuizingen en leverancierswisselingen en als dat nodig is voor de uitoefening van zijn taak. Als hij vaker wil uitlezen moet hij toestemming vragen. De meeste politieke partijen zijn blij met de wijzigingen, met name omdat mensen nu keuzevrijheid hebben. Sterker nog: partijen als de VVD en SP hadden destijds zelf al een amendement ingediend om mensen die vrijheid te geven. “Minister Van der Hoeven wilde toen niet luisteren en kreeg het deksel op haar neus bij de collega’s aan de overkant”, zo zei Paulus Jansen (SP), die daarmee doelt op de Eerste Kamer.

Geen consumentengerief
Alleen Diederik Samsom van de PVDA likt nog steeds zijn wonden. Die wilde de meter verplicht stellen. Samsom vindt de meter niet slechts een “optioneel dingetje voor het consumentengerief” maar een cruciaal onderdeel van de energie-infrastructuur dat nodig is voor het behalen van bepaalde collectieve voordelen. De andere partijen zien die collectieve voordelen echter nog niet zo en vinden het daarom niet nodig om de meter verplicht te stellen. Samsom wilde weer een soort vlammend betoog houden, precies zoals hij dat twee-en-half jaar geleden had gedaan. Hij schetst dan een toekomstbeeld voor 2025, waarin volop zonnepanelen op het dak liggen, HRe ketels op zolder staan te snorren, elektrische auto’s voor de deur staan en een eindje verderop windmolens staan te draaien. En dit allemaal mogelijk gemaakt door de slimme meter.

Geen tijd voor dromen
Het betoog kwam echter niet uit de verf. Collega’s moesten niets hebben van zijn gedroom, en hij werd dan ook contant onderbroken. I have a dream'. Ja, fijn. Een groot aantal zaken die Samsom schetste zijn ook mogelijk zonder slimme meter en een ander deel is nog toekomstmuziek. Geen reden dus om de meter verplicht te stellen. En trouwens, zo merkte Jhim van Bemmel (PVV) op, als die slimme zo fantastisch is dan kiezen mensen er toch zelf wel voor; dan is het ook niet nodig om hem verplicht te stellen. Jansen van de SP werd nog bijna kwaad. Juist het feit dat al die mooie nieuwe zaken die zo vaak aan de nieuwe meter toegedicht worden, er nog niet zijn, en er mogelijk ook nooit zullen komen, was voor zijn fractie om tegen een acceptatieplicht te zijn.

Ja of ja
Maar goed, het verplichte karakter is nu dus uit de wet gehaald. Dat neemt niet weg dat de keuzevrijheid dus een farce is. Straks komt het energiebedrijf langs de deur en die stelt dat de oude meter vervangen moet worden omdat die niet goed meer is. Dat recht heeft hij, want het is zijn meter. Het bedrijf heeft echter alleen nog maar nieuwe, slimme meters in de aanbieding. De klant moet die dan waarschijnlijk wel accepteren. Verhagen bevestigde dit beeld. De wet moet daarvoor echter nog wel licht gewijzigd worden want er staat nu dat de netbeheerder een traditionele meter moet aanbieden als de klant geen behoefte heeft aan de nieuwe meter. Het enige wat de klant nog kan doen is vragen of het netbeheerder die meter uit wil zetten. Want dat staat ook in de wet: dat de klant het recht heeft om de meter uit te laten zetten, waarna de netbeheerder die moet behandelen als een oude meter, en dus niet op afstand uit mag lezen. Die regel is er met name ingezet vanwege het feit dat een groot aantal mensen al een slimme meter heeft.

Meter uitzetten
Maar goed; ook dit is waarschijnlijk een farce. Want hoe kan de consument controleren dat de netbeheerder de meter uitzet? Er zit geen schakelaar aan de voorkant om die meter uit te zetten. En de netbeheerder kan de meter nog steeds uitlezen als dat nodig is voor de uitoefening van zijn taak als netbeheerder. Ook voor mensen die wel een slimme meter hebben maar die de netbeheerder geen toestemming geven voor het vaak uitlezen van de meter, is er reden voor argwaan. Want ook dan geldt dat de netbeheerder de meter ook mag uitlezen als dat nodig is voor de uitoefening van zijn taak. En die kan straks zeggen dat hij elke dag moet weten wat er in de wijk gebeurt om de spanning op het net te handhaven, of zoets.

Minister onder de douche
Gelukkig is iedereen nu wel tot het besef gekomen dat de slimme meter nauwelijks tot energiebesparing zal leiden. Zo is de slimme meter wel jarenlang verkocht. Mensen zouden meer inzicht krijgen in hun energieverbruik en dat zou ze tot besparingen aanzetten. Alsof mensen nu geen inzicht in hun verbruik kunnen krijgen. Of ze nu de deur van de meterkast in de gang moeten openmaken, zoals nu, of op een display moeten kijken, dat maakt natuurlijk niet uit, nog even afgezien van de vraag of veel mensen zitten te wachten op zo'n display in hun woonkamer. Het nieuwe Kamerlid René Leegte van de VVD rekende precies uit hoe marginaal de voordelen van de energiebesparing zullen zijn. En Verhagen zelf was het er ook wel mee eens. “Het is niet de meter die tot besparingen leidt”, zo zei hij. “De mensen zullen het zelf moeten doen. Als je de douche nodig hebt om je rug wat soepeler te krijgen, dan ga je niet vijf minuten minder douchen omdat je een slimme meter hebt”, zo zei de minister (die last van zijn rug heeft).

Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn