Vies afvalwater opgepoetst voor Dow Chemicals in Terneuzen

7 november 2010 –  In delen van België komt er gezuiverd afvalwater uit de kraan in huizen. Zover is het in Nederland niet, maar het gebruik van huishoudelijk afvalwater in de industrie zal steeds gewoner worden. Vrijdag werd in Terneuzen (Zeeuws-Vlaanderen) een nieuwe innovatieve installatie geopend, die gezuiverd huishoudelijk afvalwater levert aan Dow Chemicals, voor het gigantische chemisch complex dat daar vlak bij ligt.

Waterhonger
Dow heeft een enorme waterbehoefte (22 miljoen kubieke meter per jaar), terwijl juist in die regio het zoet water redelijk schaars is. In de begindagen van de fabriek (in 1965 gestart) werd zout water ontzilt. Langzamerhand is drinkwaterbedrijf Evides de zoetwatervoorziening over gaan nemen. Daarbij werd al gezuiverd afvalwater van de rioolzuiveringsinstallatie in Terneuzen gebruikt (1,7 miljoen kubieke meter). Maar Dow wil nog meer water: 4 tot 4,5 miljoen kubieke meter. Terwijl de rioolzuiveringsinstallatie De Drie ambachten van waterschap Zeeuws-Vlaanderen 8 kilometer verderop juist moest worden uitgebreid.

Nieuwe technologie
Eén en één is twee. Creatieve geesten van Dow, Evides en het waterschap staken de koppen bij elkaar, aldus Niels Groot van Dow. Ze kwamen met het idee om een innovatieve MBR installatie te gaan bouwen. MBR staat voor membraan bio-reactor, waarbij ‘bio’ staat voor het gebruik van bacteriën voor de zuivering van het water. Dat gebeurt in een bioreactor. Vervolgens moeten die bacteriën er weer uit. In een traditionele zuivering gebeurt dat door ze langzaam te laten bezinken; in die grote betonnen bakken gebeurt dat. Bij een MBR-installatie wordt het water door kleine gaatjes geperst (membranen), met als resultaat schoon water. De bacteriën (het slib) worden terug gevoerd naar de bioreactor, waar ze opnieuw hun zuiverende kunstjes kunnen gaan vertonen.

Topgeheim
De membranen zijn geleverd door Norit (juist ja, van de pilletjes). Ze zitten in staven van zo’n vijf meter hoog; rijen dik staan ze opgesteld in de nieuwe installatie op De Drie Ambachten. De staven zitten vol met een soort rietjes. Het materiaal is vergelijkbaar met de anti-aanbaklaag van een tefalpan, zo zegt iemand van het waterschap, die een rondleiding verzorgde. Maar hoe ze precies gemaakt worden is topgeheim. Zelfs de directeur van Norit schijnt niet in de fabriek te mogen komen waar ze gemaakt worden, zo vertelde directeur industriewater Marcus Flick van Evides tijdens de rondleiding. Juist de directeur niet, die lui verkassen al te gemakkelijk naar de concurrent.

Optimalisatie
De installatie zuivert zo’n 500 kubieke meter water per uur, oftewel zo’n 10.000 kubieke meter per dag. Dat zal over het algemeen nog niet genoeg zijn om de waterhonger van Dow te stillen. Als Dow droog staat wordt er daarom al gezuiverd water van de oude zuiveringsinstallatie naar de MBR gepompt om de output op te krikken. Die fluctuaties in de zuiverheid van het water waren een belangrijkste uitdaging van de nieuwe installatie, zo vertelt Flick. Want hoe de bacteriën zich onder die omstandigheden gedragen was onbekend. Het duurt nog maanden om uit te zoeken hoe de installatie het beste afgesteld kan worden om de bacteriën optimaal hun werk te kunnen laten doen, zo zegt Flick.

Weinig Zeeuwen
Een win-win-win situatie dus. Voor het waterschap is een extra voordeel van deze methode dat de kosten van de zuivering gedrukt worden. Nu levert het nog wat op, terwijl het water anders op de Westerschelde geloosd zou moeten worden, waarmee ook aan Rijkswaterstaat betaald had moeten worden. Zeeland wordt ’s zomers  overstroomd met toeristen, maar het aantal inwoners is relatief beperkt. Daardoor zijn de kosten van de zuivering per huishouden hoog. Dat dwingt tot goed nadenken over goedkoper en duurzamer waterbeheer, zo zei dijkgraaf Twan Poppelaars. Overigens is zijn waterschap Zeeuws-Vlaanderen bezig te fuseren met het waterschap Zeeuwse Eilanden (de rest van Zeeland), waarna die Scheldestromen zal gaan heten.

Vijf stappen
Voor Dow levert de situatie ook wat op. Gebruik van membranen is relatief duur omdat het veel energie kost om het water er doorheen te persen, maar dat valt nog in het niet bij de kosten van het ontzilten van zout water. In het begin werd dat nog gedaan door het water te verdampen, kun je nagaan. Het bedrijf hanteert een zogenaamd 3X waterhergebruik model, dat opvallend genoeg uit vijf stappen bestaat:  1) Reduceer de hoeveelheid afwater zoveel mogelijk, 2) gebruik intern het water  op zo veel mogelijk manieren (70% of meer), 3) hergebruik het eigen afvalwater, 4) kijk over de heg (zoals bij het project met het waterschap) en kijk naar de regio om nog andere bronnen voor het zoet water te vinden.

Broek ophouden met afvalwater
Dat laatste heeft het bedrijf inmiddels ook gedaan. Uit een studie blijkt dat er in de gemeente Terneuzen nog 8 miljoen kubieke  meter water per jaar te halen valt. Dan moeten er wel natuurlijke bekkens komen  om het water op te slaan. Verder is er een project gestart E4-waterproject, waarbij water in beperkte mate ontzilt wordt; subsidie is aangevraagd bij de Europese Commissie. Het aantal vervuilingseenheden is door alle maatregelen teruggelopen van 1 miljoen naar 50.000, zo stelt Groot.  Afvalwater uit de kraan van Nederlandse huishoudens is een stap te ver maar "de industrie moet de broek maar ophouden met afvalwater", zo zegt hij.

Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn