Wijze Terlouw laat zijn licht schijnen over alles wat met duurzaamheid te maken heeft

18 november 2010 – “Vroeger kroop ik nog wel eens met vier/vijf borreltjes op achter het stuur. Je wist dat het niet mocht maar je deed het toch. Iedereen deed het. Nu zou het niet meer kunnen. En als je vroeger in een zaal als deze was, dan stond die blauw van de rook. Als nu iemand een sigaretje op steekt, wordt dat niet meer geaccepteerd. Zo zal het ook met het milieu gaan, het zal tussen de oren komen. We gaan ons meer en meer zorgen maken om onze kinderen”, zo zei Jan Terlouw woensdag tijdens het Klimaatcongres 2010, dat plaats vond op de schitterende locatie De Fabrique in Utrecht.

Oude dag
Terlouw, oud-politicus voor D66, is voorzitter van het Platform gebouwde omgeving (Pego), één van de zeven transitieplatforms van de overheid. Hij werd met veel respect behandeld; als de éminence grise van duurzame energiewereld in Nederland.  Het is dan ook een genot om naar hem te luisteren. Over die kinderen gesproken: “In 2050 zullen er 9 miljard mensen op deze aarde zijn, waar uw kinderen tussen zitten. Daarna zal de bevolkingsomvang afnemen, maar de vraag is of de aarde zoveel mensen kan dragen. Want ook het energieverbruik zal steil toenemen. Díe vraag hebben wij onder ogen te zien. Als we dat niet doen zullen onze kinderen ons dat verwijten. Dat is mijn filosofische basis waarom ik op mijn oude dag nog dit soort lezingen sta te geven”.

Uit de mode
Terlouw: “Klimaatbeleid lijkt uit de mode te zijn geraakt. Misschien komt het door de verkiezingscampagne. “Ik heb het woord duurzaamheid niet gehoord. Ook bij de formatie niet en als ik het regeerakkoord lees word ik ook niet vrolijk. Het kabinet kondigt een Green deal aan, maar er staat niet in hoe dat vorm moet gaan krijgen. Het zal met weinig geld moeten gebeuren, want dat is er niet. Het zal moeten met creativiteit en goede ideeën”, aldus Terlouw. Dat liquiditeitstekort is natuurlijk deels veroorzaakt door de economische recessie.  “Maar de economische crisis gaat voorbij. De bonussen nemen al weer toe. Maar de klimaatcrisis gaat niet voorbij”.

Onzekere toekomst
Of de transitieplatforms onder het nieuwe kabinet zullen blijven bestaan is onzeker. Maar Terlouw heeft wel alvast de agenda voor komend jaar opgesteld. In het programma zal financiering een belangrijk aandachtspunt zijn. De beschikbaarheid van geld is niet het probleem; "banken als de Triodos bank zitten op teveel geld", zo zegt Terlouw. Maar hoe het naar energiebesparende maatregelen te sluizen? Ook zal er aandacht komen voor wet- en regelgeving. “Wat is hinderlijke wetgeving en wat is noodzakelijke wetgeving om tot energiebesparing te komen?”, aldus Terlouw.

Verplichtingen bij verkoop huis
Terlouw wil dat de overheid mensen die hun huis gaan verkopen gaat verplichten om energiebesparende maatregelen te nemen. “We stellen constant allerlei eisen aan producten als ze op de markt komen, waarom dan niet aan huizen? Als we met z’n allen afspreken dat het doel 20% energiebesparing is, waarom maken we dit dan niet de norm? Dan moet iedereen mee: industrie en consumenten", zo zegt Terlouw, die er aan toevoegt dat op één na alle leden van zijn platform het eens zijn met de introductie van verplichtingen. "De markt heeft veel lef en initiatief, maar heeft geen verantwoordelijkheid voor de maatschappij als geheel. De overheid heeft dat wel. De overheid moet niet de markt verstoren, want daar heeft het bedrijfsleven, terecht, een enorme hekel aan. Maar ze kan wel met verplichtingen komen, bijvoorbeeld, in 2018 moeten alle bussen in Nederland elektrisch zijn."

Niet tussen de oren
Terlouw is echter ook realistisch, zoals het een D66-er betaamt. Mensen willen er niet aan. “Het zit niet tussen de oren”, zo zegt hij. Uit onderzoek blijkt dat mensen twee dingen belangrijk vinden: gezondheid en inkomen. “Probeer daarbij aan te sluiten, door te wijzen op de voordelen voor het binnenklimaat en op die voor de energierekening”, zo zegt Terlouw in antwoord op een vraag van Helma Kip van Essent.

Wat een exportproduct
Terlouw houdt moed. Hij ziet overal om zich heen tekenen van hoop. Zo worden in Amerikaanse staten Colorado en North en South Carolina kolencentrales gesloten in plaats van gemoderniseerd, zoals eerst de bedoeling was. In Colorado moet in 2020 30% van de energie duurzaam zijn opgewekt en in Californië 33%. President Obama heeft 100 miljard dollar vrijgemaakt voor een New green deal en China steekt 50 miljard in de ontwikkeling van de elektrische auto. Dat is in de eerste plaats bedoeld om de luchtvervuiling tegen te gaan, “maar wat een exportproduct ben je daar aan het maken”. China en Amerika steken verder samen 150 miljoen dollar in een Clean Energy Research Center, dat onderzoek gaat doen naar manieren om huizen te isoleren.

Geen wezenlijk probleem
“Bedrijfsleven let op je zaak!", zo waarschuwt Terlouw. "Straks is er een nieuwe industrie en dan bent u er niet.” Terlouw ziet net als anderen veel in concentrated solar power; in Amerika staan er al installaties met een vermogen van 310 MW opgesteld. Vooral in de woestijn misstaan die niet. Met de restwarmte van zo’n installatie kun je zeewater ontzilten. “Als je een derde van de Sahara volbouwt, kun je heel de wereld voorzien van elektriciteit”. “Is er een wezenlijk probleem? Nee.”, zo  zegt Terlouw. “Het probleem is op te lossen. Alle energie kan schoon worden.”

Politiek laat verkeerde belangen prevaleren
Het is een veelgehoord verhaal de laatste jaren. Er is genoeg energie op de aarde, in de vorm van zonne-energie. De zon geeft per seconde 10 miljoen vaten olie per aardbewoner aan energie af, zo zegt Terlouw (“eens een natuurkundige, altijd een natuurkundige”). Een klein deel daarvan bereikt de aarde, maar dat is nog altijd 10.000 keer meer dan wat we verbruiken. Volgens Terlouw zijn er geen technische belemmeringen en ook geen economische belemmeringen voor het gebruik van de zon, maar wel politieke belemmeringen. De politiek moet belangen goed tegen elkaar afwegen en dat doet ze nu niet. Ze laat de belangen van de oliemaatschappijen prevaleren. "Die investeren 400 miljard in pijpen, raffinaderijen en platforms; dat vertegenwoordigt enorme belangen”.

Waarom is zonne-energie niet goedkoop?
Maar als er zoveel zonne-energie beschikbaar is hoe komt het dan, zo vroegen we aan Terlouw, dat het voor een consument nog nauwelijks rendabel is om te investeren in zonne-energie?  Als er zoveel aanbod is, zou het toch juist goedkoop moeten zijn. Volgens Terlouw komt dat omdat lang niet alle kosten van het gebruik van fossiele brandstoffen in de prijs van conventionele energie zijn opgenomen. “Als we dat wel zouden doen, zouden we in de buurt komen van de kosten van zonne-energie”, zo zegt hij. Toch is Terlouw geen voorstander van subsidies voor zonne-energie. Hij ziet meer in feed-in tarieven, zoals Duitsland hanteert. "Dat is meer een financieringsconstructie dan een subsidie", zo verklaart hij het verschil.

Geen voorstander van kernenergie
Terlouw is geen principieel tegenstander van kernenergie, zo zegt hij. "Overal om ons heen zijn kerncentrales. Maar kernenergie lost het probleem niet op. Op dit moment wordt 33% van de stroom in de EU opgewekt met kernenergie. Veel van de kerncentrales zijn verouderd. Om dat aandeel van 33% te behouden moet je je te pletter bouwen. Het aandeel gaat afnemen, zo zeg ik u. De energietransitie gaat er komen."

Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn