Klimaatcongres 2010: de leuke mensen in Nederland houden zich bezig met duurzame energie

18 november 2010 - Met een donderend geraas valt het ijs naar beneden. Onmiddellijk als het neerkomt, wordt het water en sijpelt het weg. Opgewonden stemmen, de beelden trillen. Helga van Leur was zo opgewonden dat ze haar camera niet stil kon houden toen ze getuige was van dit schouwspel in Groenland. "Eigenlijk is het vreselijk wat we zien maar als je er bent dan wil je het ook meemaken", zo verdedigde ze de opgewonden stemming onder de deelnemers van de trip naar Groenland, waar ze deel van uitmaakte. "Alles is constant in beweging", zo zei ze op het Klimaatcongres 2010, dat woensdag in Utrecht plaats vond. Opvallend was dat ze geen enkele keer sprak over een veranderend klimaat.

 

Leuke mensen
Het was een indrukwekkend congres, en niet alleen vanwege de aanstekelijkheid waarmee weervrouw Helga van Leur vertelde over haar ervaringen. Jan Terlouw hield een onvergetelijke masterclass, Kamerleden kruisten de degens, staatssecretaris Joop Atsma hield zijn vuurdoop in het hol van de leeuw en de dagvoorzitter wist het geheel op een enthousiasmerende manier leven in te blazen. Lekker eten, leuke mensen en een schitterende locatie, de Fabrique, een voormalig mengvoederbedrijf. Waar grote energiebedrijven als Nuon en Essent bezig zijn met de bouw van overbodige kolen- en kerncentrales en met het voeren van rechtszaken tegen van alles en nog wat, zijn alle leuke, betrokken mensen in Nederland bezig met duurzame energie-initiatieven, zo lijkt het. Alleen dat zou al een reden zijn om voor duurzaam te zijn. Zelfs de waterschappen staan te trappelen om mee te mogen doen.

Praten met elkaar
Die dagvoorzitter, Ruben Maes, was echt goed. Hij rende van de ene kant van de zaal naar de andere om mensen die twitterberichten hadden verstuurd om uitleg te vragen. Hij liet, voordat hij aan het einde van de dag Atsma het woord gaf, mensen in de zaak vertellen over wat hen van deze dag het meest was bijgebleven, zodat de staatssecretaris wat meer voeling zou krijgen met de plek waar hij was beland. Hij gebood mensen op een gegeven moment om een aantal minuten met de buurman - of vrouw te gaan praten over wat ze morgen het eerste zouden gaan doen, nu ze op deze conferentie waren geweest. En hij stelde de juiste vragen en plaatste de juiste kritische kanttekeningen bij wat de sprekers op het podium te berde brachten. "Zijn het niet de voorbeelden van een handjevol believers? De grote massa gaat toch nog niet mee met de energietransitie?", zo vroeg hij terecht.

Duurzaam hoeft niet duur te zijn
Wat brachten die sprekers dan te berde? "De kiemen van de transitie liggen er echt wel", zo zei Wouter de Jong van het IPO. "Het subsidieprogramma voor isolatie lukt niet. Wat wel lukt is bijvoorbeeld een project in Zeeland waar twee bedrijven ervoor gezorgd hebben dat de CO2-uitstoot met 10% is teruggebracht. Het is mogelijk om grote klappers te maken, met behulp van ondernemers. In Utrecht is er een ondernemer die 55000 kubieke meter biogas wil gaan produceren. Hoe ga je dat faciliteren als provincie?" "En faciliteren is geen ander woord voor geld geven", zo antwoordde hij op een vraag van Maes. "In de beste programma's zit bijna geen geld. Het gaat om vergunningverlening en ruimtelijke ordening. Zorg ervoor dat duurzame energie voorrang krijgt en dat mensen de opgewekte energie kunnen salderen, zodat ze niet belasting op belasting betalen. Met simpele regelingen krijg je het zaakje veel beter geregeld dan met allerlei ingewikkelde subsidieregelingen."

Worsteling van het ministerie
Er waren drie rondes van workshops. Er was zo veel keuze, teveel om op te noemen. Bij de sessie over smart grids blijkt dat het ministerie van Economische Zaken aan het worstelen is met de scheiding tussen netwerkbedrijven en commerciële leveringsbedrijven. De netwerkbedrijven mogen geen commerciële producten aanbieden die ook door de markt kunnen worden aangeboden. Netwerkbeheerders als Enexis komen daar tegen in verzet, want zij willen aan peak shaving kunnen doen, waarvoor apparaatje in huis moeten worden geïnstalleerd. Mogelijk zullen de netbeheerders gebruik moeten gaan maken van tussen-bedrijven, ofwel aggregators, waarmee ze een contract sluiten, zo zegt Erik ten Elshof van het ministerie van ELI. Voorbeeld: Stedin heeft met een leverancier van warmtepompen, die ook controle heeft over het aan en uitstaan van die pompen, een overeenkomst getekend over wanneer die pompen het beste ingezet kunnen worden.

Aardwarmte-risico's
Een andere sessie 's middags liet zien dat bedrijven landje pik aan het spelen zijn als het gaat om concessies voor het winnen van aardwarmte. Honderd vergunningen zijn er al afgegeven, veel in de regio Den Haag. Er zijn zes boringen geweest. In Den Haag zijn de twee boringen van Aardwarmte Den Haag zojuist afgerond. In totaal wordt er 45 miljoen euro geïnvesteerd, waarvan 9 miljoen in de boring, 5 miljoen in de backupvoorziening en 25 miljoen in de aanleg van een net. De vraag is of het geld ooit wordt terugverdiend, aangezien er vanwege de recessie veel  minder woningen zullen komen dan de 4000 die gepland waren. Ook in de Koekoekspolder bij Kampen gaat men aan de slag, ten behoeve van de warmtevoorziening van een drietal tuinders. Daar lijkt de businesscase beter in elkaar te zitten. Er wordt slechts 9 miljoen euro geïnvesteerd en de afname lijkt gegarandeerd te zijn. Het Rijk staat garant voor 1,5 miljoen euro en er is 2 miljoen euro subsidie gekregen. Het is dan ook het eerste project wat gebruikt maakt van de Rijkscoördindatenregeling die door het Rijk is opgetuigd.

Aan subsidie geven-verslaafde overheid
Aan het einde van de dag kwam dus staatssecretaris Atsma aan het woord. Hij probeerde de term 'duurzaamheid is niet duur' tussen de oren van de deelnemers te krijgen. Dat lukte niet helemaal, waarschijnlijk omdat er de nodige vraagtekens bij gezet kunnen worden. En als duurzaamheid niet duur is, is het de vraag waarom de overheid nog miljarden in duurzame energie aan het pompen is. Dus of de overheid doet iets verkeerd, of de spreuk klopt toch niet helemaal. Atsma meldde ook dat er 15 miljoen euro beschikbaar is voor innovatieve projecten van gemeenten waarmee grote slagen gemaakt kunnen worden. Ook tijdens de conferentie werd weer veel geld vergeven aan allerlei leuke energieprojecten en dan ging het niet om klein geld. Zo kreeg een bedrijfje dat in Amsterdam-Zuid vijftig energiebedrijfjes op wil zetten zo'n 7 ton mee naar huis. Uit een gesprek met de initiatiefnemer werd echter niet helemaal duidelijk wat ze nu precies van plan is.

Klimaatambassadeurs
Dat was een minpuntje van de conferentie, een overblijfsel van de Cramer en Van der Hoeven-tijd. Maar over het algemeen lijkt de gedachte dat het niet om geld gaat, maar om wet- en regelgeving gemeengoed te worden. Atsma wil een einde maken aan de stroperigheid: "Al die lokale projecten die worden geblokkeerd door de stroperigheid; daar moet een einde aan komen. U mag mij daarop afrekenen". Dat gaan we doen. Ten slotte kwamen nog een aantal klimaatambassadeurs aan het woord, waaronder Alexandra van Uffelen, die eerder voor Essent werkte en nu wethouder is in Rotterdam, en Erik van Heijningen, gedeputeerde van de provincie Zuid-Holland. Ook hier alle begrip voor het feit dat er minder geld is. "We hebben minder geld, dus logisch dat er minder naar duurzaam gaat. Het gaat veel meer om wet- en regelgeving", zo zei Van Heijningen.

Overheid moet meer een bedrijf worden
Van Uffelen zei dat ze het belangrijk vindt dat de ambities wel in stand blijven. Zo is Rotterdam nog steeds van plan om de CO2-uitstoot met 50% omlaag te brengen; iets wat overigens niet echt realistisch is met al die nieuwe kolencentrales die er nu gebouwd worden. Volgens Van Uffelen loopt het bedrijfsleven nu harder dan de overheid. Als voorbeeld gaf ze Unilever dat begin deze week bekend maakte dat het de omzet wil verdubbelen maar tegelijkertijd de CO2-uitstoot van de eigen activiteiten wil halveren. Van Heijningen: "Het bedrijfsleven neemt de overheden op sleeptouw. De overheid zou meer op een bedrijf moeten lijken", zo vond hij, iets waar Atsma het niet helemaal mee eens was.

Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn