Pre-commerciële fase HRe-ketel voorbij: de markt moet het gaan doen

24 november 2010 – “De markt moet het nu gaan doen”. Met die woorden kondigde voorzitter Dick Tommel het einde aan van de organisatie Slim met Gas, die in de afgelopen jaren aan de weg getimmerd heeft om de HRe-ketel werkelijkheid te laten worden. Dat laatste is gelukt. De eerste toestellen zijn op de markt. "De belangstelling is groot", zo zei directeur David Coenen van Remeha Nederland gisteren op, waarschijnlijk, de laatste micro-WKK dag.

Proeven doen
Verenigd in Slim met gas waren vier grote energiebedrijven: Nuon, Essent, Eneco en Gasterra. Zij hebben allen hun eigen weg gevolgd bij het testen van de nieuwe ketel, die zowel warm water levert, als elektriciteit opwekt. Nuon heeft 173 ketels geïnstalleerd in de wijk Woudhuis in Apeldoorn, om zo te kijken hoe het net zich gedraagt, en nog honderd toestellen in woningen in Amsterdam. Eneco heeft zoveel mogelijk verschillende toestellen getest. Op Ameland zijn 100 toestellen geplaatst en daarnaast nog 50 bij mensen thuis, die reageerden op een oproep op de site.

Tempo maken
En Essent heeft het weer anders gedaan. Die heeft allemaal verschillende duurzame apparaten in 34 woningen in Den Bosch gepropt, om te kijken wat het effect van die apparaten is op het comfort van mensen, op het energieverbruik en op het netwerk. Er zijn 10 HRe-ketels opgehangen, 5 zonne-boilers, 5 sets zonnepanelen, 4 warmtepompen en ook nog enkele slimme thermostaten. En de nationale gasleverancier Gasterra heeft vooral geprobeerd op tempo te maken. Die wil er voor zorgen dat er over 5 jaar 100.000 ketels op de Nederlandse zolders hangen. Over de resultaten van al die testen later meer.

Bloed, zweet en tranen
Ondertussen hebben de ketelfabrikanten natuurlijk hard gewerkt aan de bouw ervan. Dat heeft nog veel voeten in de aarde gehad. In China heeft Microgen een fabriek opgezet voor de productie van de stirlingmotor, het essentiële onderdeel in de HRe-ketel. Het is een zuiger die in beweging wordt gezet door lucht afwisselend aan de ene en dan weer aan de andere kant te verwarmen. De productie in de fabriek, waar 200 mensen werken, bedraagt nu zo'n 100 stuks per week en dit aantal kan opgevoerd worden, zo vertelt directeur Hans Leliveld. “Die kleine e in 'HRe' heeft zoveel bloed zweet en tranen gekost, eigenlijk zou de naam hrE-ketel moeten zijn", zo stelt hij. Een aantal ketelfabrikanten (Baxi, Vaillant, Remeha) zal de motor van dit bedrijf, voortgekomen uit British Gas, gaan afnemen. Het besturingssysteem zal in alle gevallen van Siemens zijn.

Aan en uit slaan
De Nederlandse fabrikant Remeha is begin november met het eerste exemplaar op de markt gekomen, de Evita. Daarnaast biedt ook zusterbedrijf Baxi nu een exemplaar aan. Andere marktbestormers zijn Whispergen, die samen met een ander bedrijf (Mondragon) een fabriek heeft neergezet in Spanje, en Aristona. Er zijn zogenaamde combi-ketels en mono-ketels (Baxi). Die laatste hebben een aparte boiler. Alleen als het water in die boiler een stuk is afgekoeld, slaat de ketel aan en wordt er elektriciteit opgewekt. Het voordeel is dat de ketel voor langere tijd (20 minuten) aan kan blijven. Dat is efficiënter omdat de stirlingmotor even tijd nodig heeft om op gang te komen. Bij een doorstroomapparaat als de Evita slaat de motor elke keer aan elke als iemand in huis warm water pakt.

Hobbels en faalfactoren
Er zijn dan ook nog wel wat hobbels en faalfactoren te overwinnen. Een van die hobbels is het geluid. Hindrik Aalders van Energiewacht, de installatiebedrijven van Essent, zette een aantal uitspraken van mensen op een rij die klaagden. “Mijn gasten worden er horendol van. Ze trillen hun bed uit”, zo zegt een eigenaar van een bed en breakfast. “Ik heb er zelf geen last van maar mijn vrouw klaagt over herrie. Ik zet er nu maar een kassie omheen”, zo zegt een ander. “Mijn buren worden gek van de overlast”. Later op de dag wordt door anderen tegengesproken dat de ketels veel herrie maken. De nieuwste toestellen zouden al veel stiller zijn. Je zou er je oor tegenaan moeten houden om ze te horen, wat waarschijnlijk ook weer overdreven is.

Niet bij Kassa of radar
Maar ze zijn in ieder geval wel zwaar: zo’n 115 tot 135 kilo. Ze kunnen daarom niet zomaar de trap worden opgetild, daarvoor zijn hulpmiddelen nodig. En de trap kan beschadigen. Aalders waarschuwt er voor om eerlijk en open te zijn tegen de klant. Niet in alle gevallen is de ketel een goede oplossing. “Bij twijfel niet verkopen. Anders kom je straks bij Radar of Kassa terecht en dat zal desastreus zijn voor de marktintroductie.” Energiewacht heeft enkele honderden toestellen geïnstalleerd.

Prijskaartje
En de prijs is nog een hobbel. Het toestel van Remeha staat voor 10.500 euro, inclusief BTW, in de etalage. Wel kan er vooralsnog nog een subsidie van 4000 euro van het Rijk op worden verkregen. Verwacht wordt dat als meer bedrijven met exemplaren komen, de prijs omlaag gaat. Het streven van de Stichting Slim met gas was altijd dat de klant de extra kosten van de ketel (ten opzichte van een HR-ketel) in vijf jaar terug zou kunnen verdienen, zo zegt Tommel tegen ons. maar dat gaat dus nog lang niet lukken. De besparing door de opwek van stroom zijn zo'n 500 euro per jaar, maar de extra kosten van gas zijn zo'n 150 euro, zo zegt iemand van Baxi, dat de resultaten van prestaties van de eerste ketels bij mensen thuis in kaart heeft gebracht.

Is er nog gas in de toekomst
Faalfactoren zijn van meer fundamentele aard. Zo worden huizen steeds energiezuiniger, met name omdat ze beter geïsoleerd worden. Dit maakt de HRe-ketel minder interessant, want die zal dan minder aan staan en dus minder elektriciteit opwekken. Pas bij een gasverbruik van 1500 tot 1800 kubieke meter per jaar wordt de ketel interessant. Daarnaast kunnen de ketel en andere duurzame apparaten als zonnepanelen elkaar in de weg zitten, hoewel dit probleem niet moet worden overdreven. De zonnepanelen produceren vooral elektriciteit in de zomer en de ketel in de winter. Ten slotte lijken er in de toekomst steeds weer wijken aangelegd te worden die het zonder gasnet moeten stellen. Conclusie: de HRe-ketel is vooral voor de bestaande bouw interessant en dan vooral de eengezinswoningen.

Speciale website
'En al die nieuwe kerncentrales?', zo luidde een vraag vanuit de zaal. "Wat heeft dat voor gevolgen voor de kansen van de HRe-ketel?' Dat is echter nog ver weg. Vooralsnog is er veel belangstelling, zo claimt Coenen van Remeha. Het bedrijf zendt enkele radiospotjes per dag uit en merkt dat er daardoor veel mensen de speciale site bezoeken, per dag zo’n 1200. Daarvan doet 300 de subsidietest en dit aantal kijkt ook of er een Evita-installateur in de buurt is. Bemoedigend is ook dat dit aantal niet inzakt. Alleen kijken, kijken, kijken of ook kopen?

Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn