Snoeihout, digestaat, nascheiding, nabijheidsprincipe en maffiapraktijken

25 november 2010 - Een zestal onderwerpen kwam donderdag ter sprake tijdens de behandeling van de implementatiewet van de Kaderrichtlijn afvalstoffen in de Tweede Kamer; het nabijheidsprincipe, voor- en nascheiding ("heeft niets met huwelijken van doen"), verwerking van afval door gemeenten, de vraag of snoeihout en digistaat afval is, de maffiapraktijken bij het gesleep van afval naar verre buitenlanden en het Landelijk afvalbeheerplan (LAP).

Juridische scherpslijperij
Het aspect over de gemeenten is het belangrijkst. Arie Slob (CU) wil een amendement indienen dat er voor zorgt dat in de wet verankerd wordt dat gemeenten niet alleen de taak hebben om het afval in te zamelen, wat nu al in de wet staat, maar ook om het te verwerken, wat nog niet in de wet staat. Het lijkt een kleinigheid, maar het kan toch grote consequenties hebben. Want het maakt dat gemeenten sterker staan als ze de verwerking onderhands willen gunnen aan een afvalbedrijf wat in publieke handen is. Gemeenten hebben over het algemeen een voorkeur voor publieke bedrijven. Het gevolg zal zijn dat private bedrijven als Van Gansewinkel makkelijker buiten de deur kunnen worden gehouden.

Wat zijn gevolgen?
Als iets een publieke taak is, dan is het makkelijker om onder een openbare aanbesteding uit te komen. Hier moet wel worden bijgezegd dat ondanks het ontbreken van een dergelijke bepaling op dit moment de gemeente Westland wel toestemming kreeg van de rechter om die aanbesteding achterweg te laten. Dus materieel zal het weinig verschil maken en dat gaf Slob ook toe. "Het is geen revolutie maar slechts een juridische precisering van de taken van de gemeenten." Kamerlid Maarten Haverkamp van het CDA wilde weten of het nu betekent dat ook gemeenten die geen eigen afvalverwerkingsbedrijf hebben dan makkelijk onder die aanbesteding kunnen uitkomen.

Tegenstribbelen
Staatssecretaris Atsma van Milieu wilde er echter niet aan. Volgens hem leidt zo'n artikel tot veel juridische complicaties, wat het gevolg zou zijn van de rol die producenten nu ook hebben bij de verwerking van afval. Het zou zelfs leiden tot juridische claims van die producenten tegen het Rijk. Het leek allemaal wat vergezocht en dat vond Slob blijkbaar ook, want hij wil nadere uitleg van de staatssecretaris. Die krijgt hij, voor aanstaande dinsdag wanneer er over de wet wordt gestemd. Dan beslist Slob of hij zijn amendement indient of niet. Het lijkt ons dat het artikel wel zodanig is aan te passen dat de activiteiten van producenten van bijvoorbeeld elektro-technische apparaten daarmee niet onmogelijk gemaakt worden.

Dicht in de buurt
Er was verder veel te doen over het 'nabijheidsprincipe'. Dit betekent dat afval zoveel mogelijk bij de bron verwerkt moet worden, uit het oogpunt van duurzaamheid. Dit principe is al in wet- en regelgeving verankerd maar in de praktijk houdt het weinig in. "Een dode letter". PVDA en SP willen dat er nader invulling aan gegeven wordt, maar Atsma ziet er niets in. Dan zou je verwerkingsbedrijven moeten verplichten om het afval binnen een straal van zeg 100 kilometer te verwerken. Dit is echter in strijd met Europese wetgeving (vrij verkeer van goederen) en bovendien kan het gewenst zijn om het afval ver weg te brengen.

Kleren voor India
Als er bijvoorbeeld in Europa geen vraag is naar oud papier of tweedehandskleding kan het heel verstandig zijn om dat naar India en China te vervoeren. En wellicht dat afval ver weg duurzamer verwerkt kan worden. Het is natuurlijk duidelijk dat in die gevallen PVDA en SP er ook geen moeite mee hebben. Het gaat meer om die vuilniswagen die een centrale voorbijrijdt om het afval honderd kilometer verderop af te gaan leveren. Aangetoond zou moeten worden dat er maatschappelijke meerwaarde is, zo zei Jansen. Maar Atsma wilde er nog steeds niet aan. Als het gaat om gesleep met afval binnen Nederland is dat vooral een verantwoordelijkheid van de gemeenten. "Daar ga ik niet over". De staatssecretaris zegde wel toe dat hij het onderwerp in Europees verband op de agenda gaat zetten.

Maffiapraktijken en zakkenvullerij
Over gesleep met afval gesproken: dat heeft vaak ook een illegaal karakter. Afval dat wij hier in Nederland niet willen verwerken wordt wel elders verwerkt waar dubieuze private partijen veel geld aan verdienen. Vooral Paulus Jansen (SP) is dat een doorn in het oog. "Nederland is draaischijf van illegale afvalstromen". Atsma was het met hem eens dat de bestrijding van deze "maffiapraktijken en zakkenvullerij" (woorden Jansen) prioriteit moet hebben.Dat heeft die ook al. Vorig jaar zijn 350 bedrijven gevolgd door de inspectie van het ministerie en in 20% van de gevallen bleek iets niet in de haak. Desnoods worden bedrijven strafrechtelijk vervolgd, wat nu ook in een aantal gevallen gebeurt.

Wat is afval?
Snoeihout valt in de toekomst niet meer onder de afvalwetgeving, zo zei Atsma, maar helemaal zeker is hij daar ook weer niet van. Het zou het gebruik van dit snoeihout als biomassa makkelijker maken. Verder wil hij kijken of het digestaat van een mestvergister (wat overblijft na vergisting) ook onder die wetgeving vandaan kan worden gehaald zodat het bijvoorbeeld makkelijker als kunstmest ingezet kan worden (iets waar René Leegte van de VVD voor pleitte). Verder moet het Landelijke Afvalbeheerplan worden aangepast naar aanleiding van de nieuwe wet en Atsma beloofde aan de Kamer om dat in de breedte te gaan doen, waarna Slob een motie daarover introk.

Kamer voor nascheiding
Ten slotte voor- en nascheiding: heel de Kamer vindt dat nascheiding van kunststofafval net zoveel kansen moet krijgen als voorscheiding. Op dit moment discrimineert de wet niet, maar de praktijk is dat nascheiding moeilijk wordt gemaakt, omdat de branche en het ministerie met elkaar hebben afgesproken dat het afval bij de burger thuis al moet worden gescheiden. Later komen het Parlement en de staatssecretaris nog te spreken over de mate waarin de inzameling van plastic afval succesvol is. De staatssecretaris zei donderdag dat de eerste cijfers erop duiden dat doelstellingen gehaald worden. Als die successen uitblijven wil de Kamer statiegeld op kleine plastic flesjes gaan invoeren.

Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn