Congres: Gazprom grote corrupte boevenbende met Poetin aan het hoofd

20 januari 2011 - "Gazprom is geen speeltje van het buitenlands beleid van Rusland. Het is andersom: het buitenlands beleid is een speeltje van Gazprom", zo zei de Russische energie-analist Mikhail Krutikhin woensdag in Rotterdam om de macht van Gazprom aan te geven. En Gazprom, dat is Poetin. "Poetin neemt alle beslissingen. CEO Alexei Miller is slechts een loopjongen die Poetin informeert over hoe het er met het bedrijf voor staat", aldus Krutikhin, op het congres 'Het nationale gasplatform 2011'.

Twee uur overleg
Ook andere gasbedrijven zijn in handen van de machthebbers van het Kremlin, zoals Rosneft. Dat blijkt onder meer uit de recente deal tussen BP en Rosneft (De twee bedrijven gaan samenwerken bij het exploiteren van velden). "Drie mensen trokken zich terug voor overleg. Na twee uur kwamen ze naar buiten en zeiden tegen BP: 'U kunt hier tekenen. Dit zijn de condities.' Bedrijven als Shell en BP zijn het meest loyaal aan het Russische regime. Zij zijn bereid alles te doen om in Rusland te kunnen blijven investeren. Ze schenken hele bedrijfsonderdelen aan Rusland en ze betalen dezelfde belasting drie keer als het moet."

Corruptie is extreem
Energiestrategieën van de overheid zijn al achterhaald voordat ze het daglicht hebben gezien, zo zegt Krutikhin.  De documenten zijn vooral bedoeld om belastingvoordelen aan de eigen bedrijven te kunnen geven. "De corruptie is tierenden overal. Als een project 100 miljoen roebel kost en het bedrijf dat het project wil hebben biedt 40 miljoen, dan blijft de deur gesloten omdat het bedrag een schijntje is. Van de projectkosten wordt 80% gestolen door medewerkers van Gazprom." Er zijn dan ook veel nutteloze projecten.

Drinken op de stupiditeit
Bij mensen als Poetin gaat het echter niet simpelweg om het geven van geld. "Zij zijn geïnteresseerd in belangen in respectabele Europese bedrijven. Daar willen ze dan drie keer de prijs op de markt voor betalen, en in die zin kopen ze Westerse bedrijven dus weer om. Voormalige KGP-agenten kregen een aandeel van 5% in BP, na de deal met Rosneft." (Officieel heet het een aandelenruil, BP heeft een belang in Rosneft gekregen, red.) "Het is de oude Sovjet-psychologie waar mensen een gevangene van zijn. 40% van de staf van Gazprom was lid van de geheime dienst KGB. Ze willen winnen. Het is dan ook moeilijk om met ze om te gaan. Elk jaar drink ik op de stomheid en hebzucht van de leiders. Dat moet ik doen om mijn hoofd boven water te houden."

Poetin vergeet dat velden uitgeput raken
"Het management van Gazprom is niet professioneel. Geen enkele voorspelling van Miller blijkt te kloppen". Ook Poetin zegt maar wat volgens de analist. "Poetin stelt dat de productie van Rusland stijgt van 650 miljard naar 1000 miljard kubieke meter. Maar hij vergeet rekening te houden met de uitputting van velden." Van die 650 miljard gaat 138 miljard kubieke meter naar landen buiten het gebied van de voormalige Sovjet-Unie.  "Europa is de laatste begeerlijke markt voor Rusland. Maar de export naar Europa blijft achter, terwijl de vraag stijgt. Voor Aziatische landen is Rusland al te duur. De prijs aan de oostgrens is 180 dollar per 1000 kubieke meter maar China kan in het Midden-Oosten gas voor 160 dollar krijgen." Gazprom zou volgens de analist een prijs van meer dan 200 moeten vragen om uit de kosten te komen.

Ook nieuwe projecten zijn niet concurrerend. "Voor het einde van het jaar wordt er een beslissing over exploitatie van het Shtokman-veld in Noord-Siberië genomen. Een tweede beslissing heeft betrekking op de bouw van een LNG-terminal daar. Maar het gas uit het veld zal nooit kunnen concurreren met LNG uit Qatar."

Verliezen worden gecompenseerd met belastinggeld
"De oplossing is om het verschil bij te passen uit het overheidsbudget, waardoor projecten toch door kunnen gaan. In Rusland zijn winsten geprivatiseerd en verliezen genationaliseerd", zo zegt Krutikhin. "Bluf is een andere tactiek van de Russische leiders. Als jullie het gas niet willen hebben verkopen we het aan Noord-Amerika of China, zo dreigt Poetin. Maar Noord-Amerika heeft helemaal geen Russisch gas nodig en China kan het dus elders al goedkoper krijgen." Ook inconsequentie is de grote leider niet vreemd. Poetin heeft kritiek op de aanleg van de Nabucco-pijpleiding (die buiten Rusland om naar Europa zal gaan) omdat er nog geen leveringscontracten zijn getekend. Maar zelf legt het regime een leiding voor 23 miljard aan tussen het schiereiland Sachalin en Vladivostok, waar ook nog geen contracten voor zijn getekend. "Het is een lege pijpleiding."

Lak aan wetgeving
Het westen heeft derhalve niets te verwachten van de Russen. Ze openen hun leidingen niet voor derde partijen. "Third party acces is een taboe voor Rusland. Monopolie is monopolie". Zelfs van leidingen die in Europa liggen eist Rusland dat ze louter en alleen ter beschikking staan van Gazprom. De Nordstream pijpleiding vertakt zich in twee leidingen als die in Duitsland aankomt. Van één tak heeft Gazprom al bedongen dat er alleen Russisch gas doorheen stroomt en het bedrijf oefent nu druk uit om ook op de tweede tak het alleenrecht te krijgen, iets wat in tegenspraak is met Europese wetgeving. De Europese Commissie schreef een brief dat ook de Southstream leiding, die door Bulgarije gaat lopen, opengesteld wordt voor derden, maar Gazprom trekt er zich niets van aan. "Buitenlandse bedrijven zeggen dat ze gelijke rechten willen in Rusland, maar die zijn er niet. Conflicten worden niet beslecht door de rechter maar door ambtenaren."

Gevaarlijk?
Hoe kijkt Krutikhin aan tegen de gevangenschap van de voormalige leider Michael Chodorkovski van het inmiddels ontbonden olieconcern Joekos, die nu in een werkkamp in Siberië zit? Zijn gevangenschap is recentelijk weer verlengd. Algemeen wordt aangenomen dat Chodorkovski in een werkkamp zit omdat hij een bedreiging vormde voor de positie van Poetin als president. Krutikhin bevestigt dit. "Dit is een persoonlijke zaak van Poetin. Het heeft niets te maken met wat Chodorkovski gedaan heeft. Hij maakte gebruik van mazen in de wet waar iedereen in die tijd gebruik van maakte. Advocaten hadden hem geadviseerd dat het kon. Er is geen recht in Rusland."
Is het niet gevaarlijk voor hem om te zeggen wat hij zegt?, zo vroegen we aan Krutikhin, die tevens hoofdredacteur is van The Russian Energy weekly newsletter. Er zijn immers al verschillende journalisten vermoord in Rusland. Het was een vraag die op ieders lippen bestorven lag, zo bleek achteraf. "Ik heb nog een bedreigingen ontvangen", zo zegt hij. "Het interesseert de leiders niet. Gazprom haat mijn durf. Als ik ze bel krijg ik niemand te spreken, maar ik heb mijn contacten. Mijn cliënten hebben er niets aan als ik alleen maar persberichten van Gazprom oplees", zo zegt hij.

Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn