Kerncentrale is inherent onveilig: als ie uitvalt moet ie aanstaan om ramp te voorkomen

14 maart 2011 - De mens heeft een monster gecreëerd, en het heet nucleaire energie. Het proces is inherent instabiel. De reactorkern moet gekoeld worden en zo gauw dat niet meer lukt, ontploft het hele zaakje. En het lijkt onmogelijk te zijn om onder alle omstandigheden deze cruciale koeling te kunnen blijven garanderen, en al helemaal niet als er zich een calamiteit heeft voorgedaan. Want een calamiteit zorgt er niet alleen voor dat de centrale uitvalt, maar ook dat de backup-systemen uitvallen.

Centrale die stil komt te liggen moet eigenlijk door blijven draaien
Er zijn tientallen of honderden factoren die ertoe kunnen leiden dat de koeling uitvalt. Zo schijnt bij de ene Japanse reactor een mechanisch defect tot de uitval van pompen te hebben geleid, terwijl bij de andere eenheid de dieselgenerator ermee uit scheidde. En al die factoren kunnen funest zijn. De koeling is echter niet alleen cruciaal is voor de werking van de centrale zelf, die is ook essentieel om te voorkomen dat een centrale ontploft op het moment dat die uit is komen te staan. Een kerncentrale die eruit is komen te liggen door een calamiteit moet eigenlijk doordraaien om te voorkomen dat er grote ongelukken gebeuren. Een contradictio in terminus.

Een calamiteit legt niet alleen centrale maar ook backup-systemen plat
Er zijn behalve de koeling tientallen of honderden installaties die cruciaal zijn voor het goed functioneren van een kerncentrale. Ook weer een voorbeeld uit Japan: bij unit 1 van de Japanse centrale werkte de installatie die ervoor moest zorgen dat waterstof geneutraliseerd wordt niet meer, wat de oorzaak was van de ontploffing van zaterdag. Als een kerncentrale getroffen wordt door een grote calamiteit, dan is het bijna onvermijdelijk dat ook alle backup-systemen die nodig zijn voor het in stand houden van de koeling getroffen worden door diezelfde calamiteit.

En het is onmogelijk te voorspellen
Het is onmogelijk om alle factoren te voorzien die tot uitval van de koeling of andere installaties kunnen leiden en om dan ook nog eens backup-voorzieningen voor al die mankementen te hebben. Er zijn duizend van die factoren. Wie had nog maar tien jaar geleden bedacht dat er nu mensen zijn die bewust vliegtuigen op hoge kantoren en op kerncentrales laten vallen? We kunnen nu wel centrales maken die er tegen kunnen, maar er zijn er nog een hele hoop die er niet tegen kunnen. En over vijftig jaar staan er een hoop centrales die weer ergens anders niet tegen kunnen. Het probleem is dat het splijfstofproces inherent onveilig is.

Mensen doen wel eens/vaak domme dingen
Hoe vernuftiger centrales worden, hoe meer er kapot kan gaan en hoe moeilijker het zal worden om de storing te verhelpen. Mijn vader in zijn dure Peugeot staat vaker langs de kant van de weg dan ondergetekende met zijn simpele 206-je. En vergeet de menselijke component niet.  In Tsjernobyl voerde men een experiment uit. Hadden ze niet moeten doen, kun je zeggen. Maar ja, dat doen mensen, en ze gingen ervan uit dat het kon. Vaak is het ook niet duidelijk of het nu de mens of de machine is. Bij het ongeluk in Three Miles Island in 1979 dacht de staf dat een klep dicht was terwijl die open stond, maar de bemanning had ook geen informatie over de status van die klep.

Goedpraters
En wat zeiden de kernenergie-fanatici na Tsjernobyl? 'Wat er toen gebeurde kan nu absoluut niet meer gebeuren, want de centrales zijn zoveel veiliger geworden'. En wat zullen de kernenergie-fanatici straks zeggen? 'Wat er nu in Japan gebeurt kan met de huidige centrales absoluut niet meer gebeuren, want die hebben geen pompen meer'. Het zal wel. Het gaat er juist om dat er altijd iets anders gebeurt wat niet werd verwacht en dat die ongelukken bij een kerncentrale al gauw tot een ramp van ongekende omvang leiden.

De kans dat het misgaat is 1
Als je al die zaken bij elkaar optelt is er eigenlijk maar één conclusie. De kans dat het misgaat ergens in de wereld, in de komende, zeg, vijftig jaar is 1.

Hier een samenvatting:

  • Een cruciaal onderdeel van een kerncentrale kan op honderden manieren kapot gaan
    Er zijn tientallen of honderden cruciale onderdelen in een kerncentrale die ieder dus op honderden manieren kapot kunnen gaan
  • Het is onmogelijk om al die mogelijke faalfactoren te voorzien, laat staan om er ook nog back-ups voor te verzinnen en te installeren
  • Hoe vernuftiger een kerncentrale wordt, hoe groter het aantal onderdelen dat kapot kan gaan en hoe moeilijker het mogelijk wordt om een defect op te sporen en/of te repareren
  • Een calamiteit van buiten legt niet alleen de centrale zelf stil maar ook de backup-systemen kunnen er door platgelegd worden
  • Een kerncentrale moet echter in zekere zin blijven werken, ook als 'ie is uitgevallen
  • Er zijn honderden kerncentrales in de wereld, ook in landen waarvan je denkt: 'als die maar geen kerncentrale hebben'
  • De kans op nog een groot ongeluk in één van die kerncentrales, in de komende, zeg, vijftig, jaar is gezien al deze factoren gelijk aan 1
  • Een ongeluk in een kerncentrale is al gauw een ramp door de radioactieve straling die vrijkomt en de radioactieve materialen die in het milieu terecht komen
  • Ergo: De kans op nog een nucleaire ramp in de komende vijftig jaar is één.

Kappen dus, met die ongein.

Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn