Argumenten atoomfanaten aan flarden geschoten bij Rondom 10

21 maart 2011 - Voorstanders van kernenergie kregen geen poot aan de grond, zaterdagavond in het discussie-programma Rondom 10. Ondoordachte opmerkingen van VVD-Tweede Kamerlid René Leegte van de VVD werden één voor één van tafel geveegd, met name door oud-astronaut Wubbo Ockels en door oud-medewerker Paul Schaap van ECN. Het relaas van Marie Kranendonk, die veel met slachtoffers van straling heeft gewerkt, was indrukwekkend.

Vijftig jaar na dato
Kranendonk heeft gewerkt met slachtoffers van de grote kernramp in de Oeral in 1957. Veertig jaar na dato heeft dat nog steeds veel gevolgen voor de gezondheid en de landbouw. Gebieden zijn onbewoonbaar, boeren weten niet of gewassen radio-actief zijn, kinderen hebben een afweersysteem en veel vrouwen hebben zwangerschapsproblemen en krijgen kinderen met afwijkingen, zo vertelde Kranendonk. "Radio-activiteit dringt diep door in de gezondheid: het heeft invloed op de genen, het verandert de chromosomen." "We moeten van rampen leren", zo zeggen voorstanders van kernenergie zoals Leegte. Dat klinkt dan inderdaad enigszins banaal. "Blijkbaar hebben we nog niet zoveel geleerd, want we nemen deze risico's nog steeds", zo zei presentatrice Ghislaine Plag scherp.

Gebrabbel
Leegte viel weer vooral op door zijn gebazel. In de Tweede Kamer komt hij daar tot nog toe vaak mee weg, maar bij het programma Rondom 10 zaterdag viel hij door de mand. "De overheid houdt nooit incidenten in kerncentrales onder de pet", zo dacht Leegte zeker te weten, hoewel hij als Kamerlid nog niet droog is achter de oren. Onzin, zo zei Schaap met zoveel woorden. Niet alleen Tepco, de eigenaar van de centrale in Japan, ook in Frankrijk en in Petten worden ongevallen verzwegen. "Explosies, onveiligheden, bijna-meltdowns". "Mensen weten dat de sector ze voorliegt", zo zei Schaap, die een zwartboek over de misstanden bij Petten heeft geschreven.

Schrikken is een groot woord
Zelfs een student die stage heeft gelopen in kerncentrale Borssele gaf het min of meer toe. "Gebeuren er dingen in Borssele waarvan je schrikt?, zo vroeg presentatrice Plag. "Nu ja, schrikken is een groot woord", zo zei de student. "Een pomp kan wel eens uitvallen, maar dan hebben we er nog twee", zo zei hij. Net als in Japan, had hij er aan toe kunnen voegen.

De mens kan niet in de toekomst kijken
"Mensen maken fouten", zo zei Ockels. "En de grootste fout is dat hij niet in de toekomst kan kijken." Hij legde uit: "Bij de space-shuttle zijn er vijf computers en zelfs daar gaat het soms mis. In tegenstelling tot bij kerncentrales zijn de risico's daar echter wel beheersbaar. 'Nu hebben we ervan geleerd', zo zeggen de voorstanders na het ongeluk in Japan. Maar we blijven altijd zo doorgaan. Over twintig jaar zeggen we weer: nu hebben we er van geleerd. We moeten deze arrogantie afleggen", aldus Ockels. Zijn argument lijkt overigens erg op de stelling dat de rampen van de toekomst niet kenbaar zijn. "De overheid moet de risico's beheersen, maar alles wat ze doet is garanties geven, waarmee de risico's juist toegelaten worden."

Ander onderwerp
De voorstanders willen het echter niet of nauwelijks over de risico's hebben. Zo gauw het onderwerp aan de orde komt springen ze over naar het argument dat we kernenergie nu eenmaal nodig hebben. 'Onzin', zo is algemeen bekend. Nederland wordt een exportland voor elektriciteit, zoals Kranendonk terecht zei. Wubbo Ockels rekende voor dat we om het totale energieverbruik in Nederland te genereren 70 kerncentrales nodig zouden hebben. Die ene meer of minder maakt niet uit.

Transitie
Ockels is tegenwoordig professor duurzame economie en dus voorstander van een transitie naar duurzame energie. "Dat kost veel geld", zo zegt Leegte dan. "Niet waar", zo antwoordt Ockels. Energie van windmolens op zee en die van zonnepanelen bij particulieren is nu al concurrerend met conventioneel opgewekte stroom. Bij dat laatste kun je vraagtekens zetten. Maar dan nog, wat zijn de kosten van een ramp met een kerncentrale? Die moeten we ook meenemen. Zo blijkt kernenergie in Japan uiteindelijk niet zo'n goedkope optie te zijn geweest.

Flexibele gascentrales
En trouwens, er zijn nog andere opties dan de wind en de zon, zoals gasgestookte centrales. Gascentrales kunnen in Nederland het werk makkelijk aan, zo zei onder meer Paul Schaap. We produceren 80 miljard kubieke meter gas per jaar, waarvan we 40 miljard exporteren. Binnenkort kunnen er bovendien miljarden kubieke meter gas per jaar naar Nederland komen door de Nordstream pijpleiding die nu wordt aangelegd. Gascentrales zijn daarnaast makkelijker te combineren met duurzame energie, zo zei Kranendonk, omdat ze flexibeler zijn. De stelling dat kernenergie nodig is is een geloof, zo zei Ockels verschillende keren terecht.

Gehakt van alle argumenten
Ook van alle argumenten van Leegte en andere voorstanders werd gehakt gemaakt. Zo houdt ook het argument dat er bij kolen- en gaswinning doden vallen geen steek. Bij uraniumwinning vallen ook veel doden. En zelfs van het argument van Leegte dat 30.000 kankerpatiënten baat hebben bij de isotopen die gemaakt worden bleef geen spaan heel. "Dit is buiten de waarheid", zo zei Schaap scherp. Slechts een klein deel van de isotopen is bedoeld voor kankerbestrijding, het grootste deel voor diagnostiek. Bovendien is voor de productie van deze isotopen geen grote kerncentrale nodig, zijn steeds meer ziekenhuizen in staat om zelf die isotopen op een andere manier te produceren, en is er grote behoefte bij doktoren om op andere, zachtere, middelen over te stappen om kanker te bestrijden.

Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn