Kamerdebat: Bergen, Urk, gaskwaliteit en wind op zee

31 maart 2011 - Het was een gemankeerd debat, woensdagochtend in de Kamer. Het K-woord mocht niet worden uitgesproken, daar zijn andere debatten voor gepland. Maar er blijven nog genoeg interessante onderwerpen over, zoals de gasopslag Bergen, het windmolenpark Urk, de samenstelling van gas en de bouw van een klein windmolenpark op zee.

Het gaat door
De gasopslag in Bergen gaat door als het aan Verhagen ligt en de Kamer steunt hem in meerderheid daarin. De PVV had nog wat twijfels, maar dat is waarschijnlijk alleen voor de bühne. Wel komt er een nulmeting om de staat van alle huizen in kaart te brengen zodat later, mocht er een aardbeving plaatsvinden als gevolg van de gasopslag, geen discussie ontstaat over de vraag of die scheur in de muur er al zat of niet. TNO en de KNMI maken nog eens een samenvatting van al het onderzoek naar de gevolgen van een aardbeving. En minister Verhagen van Economische Zaken gaat overleggen met Taqa, die de opslag aanlegt, over een soort bufferfonds voor als er schade is.

Geen nieuw onderzoek
Kamerleden als Diederik Samsom (PVDA) stelden na afloop van het debat dat Verhagen een onafhankelijk schade-onderzoek had beloofd, iets waar zij op hadden aangedrongen, maar dat hebben wij hem niet horen zeggen. Wel zal de minister kijken of hij Kamerleden een gekuiste versie van een overeenkomst uit 2009 naar de Kamer kan sturen. In deze Gas storage agreement met het Russische bedrijf Gazprom heeft de Nederlandse overheid zich waarschijnlijk al gecommitteerd aan de aanleg van de gasopslag, waardoor Verhagen nu ook niet meer terug kan en waardoor dus eigenlijk alle discussies en protesten, inclusief die in het Parlement, zinloos zijn. Gazprom levert het gas voor de gasopslag.

Lede oren
De mensen uit Bergen, die met een bus naar de Kamer waren gekomen, zullen het met 'lede oren' hebben aangehoord. Er lijkt niets meer te zijn wat Verhagen ervan zal weerhouden om begin april te besluiten dat de gasopslag doorgaat, tenzij er zich volgende week een kleine aardbeving voordoet in het Bergse, of er informatie aan het licht komt die het hele project in een ander daglicht stelt, bijvoorbeeld na lezing van die Gas storage agreement. De kans op dat laatste is klein want Verhagen gaat er met een zwarte stift doorheen en zal hij zal kijken "of er nog een letter overblijft".

Ondergrondse windmolens
Ook de inwoners van Urk moeten slikken. In dit geval zijn het grote windmolens voor hun deur. Verhagen zegt serieus gekeken te hebben naar opties om een aantal  van die joekels van 200 meter hoog, die het dichtst bij het vissersdorp komen te staan, te verplaatsen, maar volgens hem is dat niet mogelijk. Kamerleden betwijfelen dat, en ze betwijfelen ook dat Verhagen serieus naar alternatieven heeft gekeken, waarover Verhagen weer erg gepikeerd werd. Vooral de SPG heeft zich opgeworpen als verdediger van de belangen van Urk. Er zijn volgens Elbert Dijkgraaf van deze partij zeven alternatieven; een achtste optie is om ze ondergronds aan te leggen, zo zei hij grappend, maar daar is hij toch niet voor.

Naar de rechter
Dijkgraaf stelde voor om 90% van het park gewoon snel aan te leggen, zoals de bedoeling is, maar voor 10% (zo'n 8 molens) door te gaan met het zoeken van alternatieven. Verhagen wilde er echter niet aan. Het is niet helemaal duidelijk waarom de minister geen wijzigingen wil doorvoeren in het oorspronkelijke plan; mogelijk dat hij bang is voor schadeclaims van de initiatiefnemers. Overigens zijn ook de inwoners van Urk zijn ook naar de rechter gegaan.

Dubbelhartigheid
Een derde thema van de bijeenkomst was de gassamenstelling, die gaat veranderen in de toekomst omdat het Nederlandse gas opraakt. Hierover blijft de dubbelhartigheid voortbestaan. Aan de ene kant hoeven mensen die nu een nieuwe HR-ketel kopen zich geen zorgen te maken, zo zegt Verhagen steeds, aan de andere kant verandert die samenstelling wel al per 2021 en kan dit gevolgen hebben voor toestellen die nu gekocht worden. "Niet alle toestellen zullen bruikbaar blijken te zijn".

Andere brander
Verhagen suggereerde dat vervanging van een onderdeel (de brander) straks voldoende zal zijn om de ketel weer lekker te laten snorren. Vraag is of die stelling kan worden volgehouden. Dan zouden er dus voor alle toestellen die nu in de winkel staan nieuwe branders op de markt moeten komen. Een andere vraag is of de consument voor die aanpassing dan moet betalen of niet. Tijdens het debat zei Verhagen ook nog dat ketels van voor 1996 problemen zullen hebben met het nieuwe gas en ketels van na dat jaar niet, want die zouden veiliger zijn.

Niemand gaat over de gassamenstelling
Verhagen doet wel zijn best om het probleem op te lossen. Hij wil met de sector overleggen of de periode van tien jaar verlengd kan worden (iets zuiniger aan doen met het Groningengas, daar komt dit op neer). Verder komt hij nog voor de zomer met een ministeriële regeling. Ten eerste zal daarin bepaald worden wat die samenstelling precies wordt (dat is nog niet duidelijk) en ten tweede dat gasnetbeheerder GTS (Gasunie) verantwoordelijk wordt voor die samenstelling (op dit moment is niemand daarvoor verantwoordelijk). Pas dan weet iedereen, inclusief ketelfabrikanten, waar die aan toe is.

Nieuwe LNG-terminal
Daarna wordt er nog het één en ander geregeld voor de tachtig grote bedrijven in Nederland die hoogcalorisch gas afnemen (dat niet uit Groningen komt). Voor hen zal maatwerk geleverd worden en daarvoor is een 'projectbureau Nieuw aardgas' opgericht. Deze bedrijven zullen al in 2012 klaar moeten zijn voor de ontvangst van dit nieuwe gas, wat eventueel verlengd kan worden naar 2014, zo zei Verhagen. Deze korte termijn voor grootverbruikers zou te maken hebben met de nieuwe LNG-terminal van Gasunie op de Maasvlakte, die in juli al in gebruik wordt genomen. Dan zal nieuw hoogcalorisch gas uit alle delen van de wereld aanlanden in Rotterdam en dat zal dus blijkbaar in het hoogcalorisch net worden gestopt.

Take it or leave it
Schepen met het meest rijke gas (hoge Wobbe-index) zal de deur gewezen worden, zo zei Verhagen. Voor de rest zullen de afnemers zich tevreden moeten stellen met het gas, zoals het daar aangeleverd wordt. Zoals het er naar uitziet zal de samenstelling op de Maasvlakte namelijk niet meer aangepast worden en moeten bedrijven zelf zorgen dat hun installaties op het nieuwe gastype zijn voorbereid.

Vertraging
In het debat werd verder duidelijk dat de komst van allerlei beloofde rapporten en maatregelen verder vertraging heeft opgelopen. Verhagen gaat het Energierapport 2011, dat een soort alomvattende visie op het energiebeleid bevat, pas tegen de zomer naar de Kamer sturen, evenals de inhoud van de zogenaamde Green deal die met allerlei belangenorganisaties wordt afgesloten. Ook wordt dan pas duidelijk in hoeverre energiebedrijven biomassa zullen gaan bijstoken in hun kolencentrales. De kans is natuurlijk groot dat 'vlak voor' het zomerreces, 'vlak na' het zomerreces wordt. Overigens schijnt Nederland er in Europa op aan te dringen om de verplichte doelstelling van 20% duurzame energie in 2020 te veranderen in een indicatieve doelstelling.

Waan van de dag
De details van de nieuwe SDE-regeling stuurt Verhagen wel al in april naar de Kamer. De minister had dinsdagavond willen overleggen met allerlei partijen over de Green deal, maar omdat hij naar de Kamer was geroepen vanwege het debat over de mislukte helikoptervlucht van het ministerie van Defensie had dit niet door kunnen gaan. Doordat het laat was geworden waren trouwens niet alle Kamerleden even uitgeslapen, zo bleek. Zo had Kamerlid Esther Ouwehand van de Partij voor de dieren het steeds over groen gras, in plaats van groen gas.  Aan de orde kwam ook nog het restbudget voor de bouw van een klein windmolenpark op zee, dat naar Nuon en Eneco gaat.

Kamer komt er niet aan te pas
De Kamer kwam er eigenlijk nauwelijks aan te pas woensdagochtend. De Partij voor de dieren en Groenlinks lieten nog wel hun ongenoegen blijken over de plannen om naar schaliegas te gaan boren. Het lijkt inderdaad raar dat voor de aanvraag van een vergunning hiertoe geen MER hoeft te worden opgesteld. Het gaat immers om proefboringen, dus de onzekerheden onder meer over de gevolgen voor het milieu zijn groot, zo zei Liesbeth van Tongeren van Groenlinks. De VVD maakte verder nog wel wat "ketelmuziek" over het windpark in Urk (in de woorden van Paulus Jansen, SP), maar uiteindelijk vereist het coalitiebelang dat de VVD er mee instemt, zo stelde Jansen vast.

Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn