We gaan het meemaken! De transitie naar een lokale duurzame energie-huishouding

14 april 2011 - Zoveel mensen houden zich er mee bezig dat er gesproken kan worden van een nieuwe beweging in Nederland: de lokale duurzame energiebeweging. En ze krijgen nu ook een officiële vertegenwoordiger: E-decentraal, getrokken door Bart Jan Krouwel. Deze club zal door het kabinet worden gezien als aanspreekpunt, zo zei 'transitie-ambtenaar' Hugo Brouwer gisteren op het congres 'Lokale duurzame energiebedrijven' van IIR in Amsterdam.

Het bruist
Het is echt ongelooflijk hoeveel mensen bezig zijn met het opzetten lokale duurzame energieprojecten; zowel gemeentebestuurders als particulieren. Het is teveel op om te noemen. In Lochem wordt een energiebedrijf opgezet, in Culemborg is er al één (Thermo Bello), in de wijk Biesland van de Haagse wijk Ypenburg zijn bewoners druk bezig, Texel Energie bestaat al een tijdje, de NHEC heeft Noord-Holland als bakermat, in Amsterdam-Zuid zijn er allerlei initiatieven en zelfs in de Pijp is iemand bezig mensen warm te maken voor lokale energie. In Bergen laat iemand de gasopslag voor wat die is, hoewel ook hij tegen is, om zich bezig te houden met het opzetten van duurzame energie-projecten.

Hét grote probleem van dit moment
In Haarlem gaan inwoners het zelf doen, zo zei de wethouder. Heerhugowaard is al een tijdje de stad van de zon. Een serieus initiatief is ook 'Zutphen aan zet.' De initiatiefnemer hiervan, Willem van Stockem (ook raadslid), lijkt een oplossing te hebben gevonden voor hét grote probleem op dit moment: het salderingsprobleem. Zijn vereniging gaat zonnepanelen op daken van industrieën leggen, zodat de stroom in principe niet aan het net hoeft te worden geleverd. Er werd woensdag enorm gepusht, onder meer bij Hugo Brouwer van het ministerie van ELI, om iets aan het probleem te doen, en saldering vóór de meter mogelijk te maken. Minister Verhagen zou wel willen, zo zegt Brouwer, maar het ministerie van Financiën ligt dwars, want de staat gaat hierdoor energiebelasting mislopen.

Baas boven baas
Breda wil in 2044 klimaatneutraal staan, want Tilburg had 2045 als stip op de horizon gezet, zo zei de wethouder grappend. In Flevoland maakt een VVD-wethouder zich sterk voor De-on "Het gaat erom dat de energievoorziening weer van ons wordt en de winsten niet allemaal naar het buitenland gaat", zo zei ze. De gemeente Hoorn transformeert een voormalig gevangeneiland in een duurzame wijk en in Veenendaal... etcetra, etcera. En dan hebben we het nog niet over al die andere duurzame projecten, zoals Boer zoekt buur, waarbij in feite eten van de boer geruild wordt tegen geld voor zonnepanelen op het dak. Oud Rabobank-voorzitter Herman Wijffels, die gisteren samen met zijn vrouw aanwezig was om prijzen uit te reiken, werd er lyrisch van, en dat is niet overdreven gesteld.

Feest van de lokale duurzame energie
Het was een groot feest van de lokale duurzame energie, gisteren in Amsterdam. En dat op een plek die niet minder toepasselijk had kunnen zijn: het marmeren kantoorpaleis van de ABN Amro op de Zuidas. De grote banken laten de kleine duurzame projecten links liggen. "Ze dachten: dat kleinschalig financieel geneuzel gaat wel over", zo zei Krouwel. Dorine Putman van de ASN Bank deed een poging om de mensen in het hoofd van de bankier te laten kijken. Door al het risico-management lopen de kosten voor het verstrekken van een lening al gauw in de tienduizenden euro's en bij een lening van een tonnetje loont dat dus niet meer de moeite. Putman drukte de initiatiefnemers op het hart vooral professioneel te werk te gaan en ze riep de sector op gestandaardiseerde aanvragen in te dienen.

Uit de luie stoel
Putman slaagde maar half in haar poging. Als bankiers niet meer uit hun luie stoel komen om een lening van een ton te verstrekken, dan is er een groot probleem bij die banken zelf, en hun dure marmeren paleizen. En dat het wel degelijk kan bewijst de ASN Bank overigens zelf, die financier is van de meeste duurzame energie-projecten. Er is een tekort aan banken als de ASN bank; aan banken, in andere woorden, zoals banken ooit bedoeld waren. Of, zoals Krouwel het zei: "De banken moeten hun verantwoordelijkheid nemen. Tussen niet kunnen en niet willen zit vaak een heel klein verschil." Het gebrek aan professionaliteit bij veel projecten is echter wel een echt probleem en ook Brouwer onderkent dat. Iedereen moest een wens op een kaartje zetten en Brouwer had als wens dat de duurzame energie-mensen meer aan kennisdeling zouden doen, zo liet hij aan Energieenwater.net zien. Het ministerie wil ze daarbij gaan helpen.

Geen P-nuts meer
Een grote voorvechter van deze lokale duurzame energie is Pauline Westendorp van NewNRG, die al een tijdje in het Amsterdamse actief is. Een paar jaar geleden nam ze het initiatief voor de zogenaamde P-nuts awards. Die werden gisteren uitgereikt, onder meer door Heman Wijffels en zijn vrouw. Winnaars waren onder meer Boer zoekt buur, waar Wijffels dus ter plekke zijn eigen juryrapport voor bedacht, de aardwarmtecentrale in Pijnacker, een zonne-energieproject Zonvast van Greenchoice, Soneco (zonne-energie in Lochem), de energiecoöperatie in oprichting deA in Apeldoorn, Doorzon uit Leeuwarden dat zonnepanelen op een oud monumentaal pand heeft gelegd, alsmede een aantal anderen. Alle projecten zijn beschreven in het boekje 'P-nuts, lokale duurzame energie in Nederland', dat gisteren beschikbaar kwam.

Worstelen om boven te komen
Niet dat al die initiatiefnemers het allemaal even makkelijk hebben. De toekomst van veel projecten is onzeker. Behalve financiering en het probleem met de saldering is ook het lokale beleid vaak nog een grote bottleneck. Zo heeft het nieuwe college van de provincie Noord-Holland in haar onmetelijke wijsheid bepaald dat er geen nieuwe windmolens op land mogen komen, dus ook niet op Texel. De Texelse gemeenteraad stemde bovendien met 1 stem verschil tegen mestvergisting op het eiland. Texel Energie gaat zich nu uit arre moede maar bezighouden met een onderzoek naar de mogelijkheden van een smart grid.  "We moeten onszelf blijven motiveren", zo zei initiatiefnemer Marian Merkelbach.

Kerncentrale-dreiging
Ook met de NHEC gaat het niet goed. Het aantal klanten blijft met ongeveer 1000 ver achter bij de 5000 die het bedrijf de eerste 5 maanden al had willen halen, zo vertelt directeur Rolf Heynen tegen Energieenwater.net. En verder is er nog de kerncentrale-dreiging die boven het hoofd van vele projecten hangt. Het k-woord werd gisteren niet genoemd. De duurzame mensen willen zich niet meer bezighouden met negatieve zaken, zo lijkt het, maar de bouw van grote kolen- en kerncentrales is wel degelijk een grote dreiging voor de duurzame zaak. Want de stroom van die grote centrales zal straks echt wel afgezet moeten worden, desnoods tegen dumpprijzen, en dat zal mogelijk kleine duurzame projecten als een tsnunami van de kaart vegen.

It gaet oan
Maar de beweging is er, dat is onmiskenbaar. Zoals Westendorp al zei en zoals de ondertitel van het boekje van P-nuts luidt 'We gaan het meemaken'. De fantastische voorzitter van de dag Douwe Jan Joustra zei het op deze manier. "Vorig jaar hadden we een congres en toen werd er vastgesteld dat we professioneler moesten worden. We kunnen constateren dat we op de goede weg zijn. En als we zo door gaan hebben we volgend jaar nog een veel grotere zaal nodig." Boer Hoefnagel van 'Boer zoekt buur' verwoordde waar het eigenlijk allemaal om gaat: "ik hoop dat ze later, als ik dood ben, zeggen: hij heeft er geen rotzooitje van gemaakt en dat de aarde nog miljoenen jaren blijft bestaan."

Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn