Grote menigte bij presentatie 'Our common future 2.0' in kerk in Arnhem

21 mei 2011 - Heeft u het nog in uw boekenkast staan? 'Our Common Future' uit 1987, ofwel het Brundtland-rapport? Het was het boek wat de westerse wereld op het duurzame spoor zette, nadat de Club van Rome iedereen eerder al had wakker geschud. Er is een mooie reden om het af te stoffen en te gaan herlezen want er is nu een vervolg: 'Duurzaam denken en doen, 2011- 2035', een initiatief van de Nijmeegse professor Jan Jonker. Onder massale belangstelling werd het vrijdag in de Eusebius Kerk in Arnhem uitgereikt, onder meer aan Ruud Lubbers. Er konden maar 1000 mensen in de kerk, maar als de organisatie de inschrijving de vrije loop had gelaten waren dat er 1800 geweest, zo zei Jonker op het podium.

Sprankelend
Dat doet wat met een mens, met mij althans. Zoveel mensen uit alle hoeken en gaten van het land die zich allemaal bezighouden met duurzaamheid en duurzame energie. Jarenlang of zelfs decennialang zetten ze zich daar al voor in, hebben ze zich druk gemaakt over het milieu en de teloorgang daarvan en al die tijd waren ze roependen in de woestijn. Nu hebben ze elkaar gevonden. Het is een beweging geworden. Eindelijk, het mag: je mag ervoor uitkomen: natuur is belangrijk en moet behouden blijven. Om één of andere reden was de plek van samenkomst, een kerk, ook heel toepasselijk. Niet alleen omdat er zendingswerk te verrichten valt, maar omdat het een soort verheven taak is: de aarde behouden, Gods schepping, als u wilt.

Kloof met politiek wordt groter
Mensen hebben volgens mij ook niet meer het gevoel dat ze zich hoeven te verdedigen. Ze hoeven zich niet meer af te zetten tegen iets of iemand. Natuurlijk veel grote energiebedrijven en het ministerie van Economische Zaken deugen voor geen meter, maar het zal wel. 'Wij gaan wel onze eigen weg.' De kloof met de conventionele energie-wereld en met politiek Den Haag wordt dan ook eerder groter dan kleiner. De afgelopen weken heb ik een aantal debatten bijgewoond in de Tweede Kamer. Het contrast kan bijna niet groter zijn. Alsof het twee verschillende werelden zijn. Deze mensen zijn met duurzaamheid aan de gang; in Den Haag praten ze uren over de vraag of vergistingsinstallaties in aanmerking moeten komen voor een cent extra subsidie, terwijl ze in andere debatten in een vloek en een zucht hun fiat geven voor miljardendeals met boevenbende Gazprom en voor de bouw van een kerncentrale.

Draag het uit
"De kracht van duurzaamheid komt niet uit Den Haag. Ik heb weinig nieuws gehoord. Ik word niet geïnspireerd", zo zei Jonker. "U bent allemaal believers. Laten we het uitdragen op onze straten, pleinen, auto's en kantoren. U snapt nu het idee van coöperaties. Zeg nu: ik ga aan het werk, ik wacht niet langer op gemeenten, provincies en Den haag." "Het lijkt wel of de aandacht van Den Haag aan het krimpen is", zo zei oud-premier Ruud Lubbers (versie 7.2, zoals hij zelf zei), die Brundtland persoonlijk gekend heeft, maar dat betekent volgens hem niet dat die van Nederland aan het krimpen is.". Hij voelde zich thuis in de kerk: "We moeten de spiritualiteit hervinden, de vreugde van het leven". "De politiek maakt wetten voor zaken die al lang gebeuren", zo zei jongerenvertegenwoordiger bij de VN Dirk Janssen.

Het is moeilijk om duurzaam te zijn
Het kon als pijnlijk worden ervaren door Paulus Jansen van de SP en Marieke van der Werf van het CDA, die de moeite hadden genomen om naar Arnhem af te reizen. Er was een debat op het podium. Jansen zei terecht dat de mensen in de kerk aan de 'man in de straat' duidelijk moesten maken hoe zij van duurzaamheid kan profiteren. "Maak het grote klein". Duurzaamheid gaat volgens hem over eerlijk verdelen van schaarse grondstoffen, een mooie socialistische benadering van het milieu-probleem. "Den Haag is niets anders dan een weerspiegeling van Nederland", wat ook wel enigszins waar is (Ik denk zelf dat Nederland én groener én rechtser is dan de Tweede Kamer, maar dat is wellicht wishfull thinking van mijn kant). "We moeten bezuinigen", zo stelde Van der Werf, wat ook waar is. Ze ziet het vooral als de taak van de politiek om al die duurzame initiatieven in het land in te bedden in een groter geheel. "Het is moeilijk om duurzaam te zijn in een onduurzaam systeem".

De huisregels van een zinkend schip
"Er loopt olie en gas door onze aderen", zo zei duurzame ondernemer Ruud Koornstra, die ook meedeed aan het debat. "De mensen die benoemd zijn om leiding te geven aan de Nederlands topsectoren zijn fossielen, letterlijk en figuurlijk". Ik kan het niet met hem oneens zijn. Koornstra gelooft ook niet in al dat pompeuze innovatie-gedoe. "Ik ben van de schuurtjes". Daar ontstaat volgens hem de echte innovatie. Een Opel-dealer uit Lochem ging een aantal jaren geleden een Opel elektrisch maken. "Toen werd hij uitgelachen, nu is de revolutie een feit." Ook een mooie: "U maakt ruzie over de huisregels van een zinkend schip". Wethouder Jan van de Meer van Nijmegen was één van de weinige die de moeite nam om kritiek uit te oefenen op het kabinet. "Waar is het groenrechtse geluid van Mark Rutte gebleven? Nu hij aan de macht is laat hij het groene geluid links liggen." En ook hij zat niet verlegen om mooie one-liners: "Kappen met kern en kolen" en: "Maak je niet ongerust over het milieu: raak in paniek".

Gelukkig werkten de Chinezen wel mee
Veel initiatieven kwamen aan bod. Hopelijk kan ik iets van het enthousiasme overbrengen. Strawberry Earth is begonnen als blog. Nu schrijft initiatiefnemer Mette te Velde over allerlei nieuwe duurzame producten. Ze organiseert een duurzaam filmfestival. Een de films het komende jaar is: 'The revenche of the electric car'. Gaat dat zien, zo zei Janssen van de VN. Bekend is het project: 'Wij willen de zon', van Stichting Urgenda. Marjan Minnesma vertelde over haar avonturen tot nog toe. Opmerkelijk is dat ze geen garantie kreeg van de overheid en geen leningen van de banken. 'Maar mevrouwtje: u heeft geen eigen vermogen', terwijl ze wel al 4 miljoen euro op de bank had staan van klanten die vooruit hadden betaald. Gelukkig werkten de Chinezen wel mee. Deze week zijn de eerste 5000 panelen geleverd, de komende weken komen de volgende 10.000 panelen (van de in totaal 50.000 panelen).

Op 11/11/11 moet de Arena vol zitten
'Van lullen naar poetsen' is het motto van Minnesma. Volgens haar zijn er in Nederland zo'n 400 corporaties in oprichting. Ze is bezig met het plaatsen van 30 oplaadputen op Texel (belachelijk voor een eiland van 8 maal 13 kilometer, maar het gaat om de exposure). En in haar eigen Beemster werkt ze aan een project om het contact tussen burgers en boeren te herstellen. Niet meer in de supermarkt denken: 'wat zal ik vandaag weer eens gaan eten", maar vooruit een soort contract met de boer aangaan. Wellicht is er in de Beemster interesse voor de gezamenlijke oprichting van een vergistingsinstallatie. Verder gaat Minnesma een nieuw soort CV-ketel aan de man brengen, die werkt op zonne-energie, slechts 1800 euro kost en volgens haar revolutionair is. En het meest ambitieus: op 11 november 2011, op de Dag van de duurzaamheid, moet de Arena gevuld zijn met mensen die duurzaamheid een warm hart toedragen. "Best wel een beetje eng", zo gaf Minnesma toe.

Boekenkast afstoffen
En dan heb ik het nog niet over de projecten waar al die mensen in de kerk mee bezig zijn. Je kunt met allemaal een gesprek aanknopen en je krijgt van iedereen een interessant verhaal te horen, die allemaal artikelen voor deze nieuwsdienst zouden kunnen zijn. Aan Jonker komt de eer toe dat hij in staat is gebleken om al deze mensen bij elkaar te brengen. En mensen waren hem daar ontzettend dankbaar voor, zo bleek uit de (halve) staande ovatie die hij kreeg. Hij stofte op een gegeven moment zijn boekenkast af en hij kwam het rapport van Brundtland tegen. 'Het wordt tijd voor een vervolg', zo dacht hij in alle bescheidenheid. 'We gaan het over doen', zo zei hij even later tegen een aantal mensen, onder het kopje 'Our common future, 2.0'.

Ik heb een twitteraar
"Zegt u maar hoe we dat gaan doen", zo zeiden zij. Maar dat was dus niet de bedoeling: ze moesten het zelf doen. "De toekomst bent u zelf". Meer dan 400 mensen hebben meegewerkt aan het boek, dat 'Duurzaam denken en doen', is gaan heten, op vrijwillige basis. Mensen die elkaar nauwelijks kenden. Ze moesten nieuwe media en nieuwe technieken als Google docs onder de knie krijgen, en dat viel niet altijd mee. Jonker: "Ik moet eerlijk bekennen: ik heb iemand die voor mij twittert, een twiteraar", zo zei hij, wat verklaarde waarom er een tweet verscheen: 'ik krijg een staande ovatie', op het moment dat hij een staande ovatie kreeg. Die mensen hebben trouwens ook ruzie gemaakt, en veel zijn er afgevallen. 'Mijn zin is de mooiste zin en als je die niet opneemt zijn we geen vriendjes meer", zo zei Jonker grappend. Het was derhalve net een middelgroot dorp. Het is een praktisch boek geworden met allerlei tips, zo zegt Jonker.

Dansen met het water
Het boek behandelt negentien thema's, zoals overbevolking, voedsel, energie, etc. Die zijn tot stand gekomen nadat zich daar vanaf eind vorig jaar werkgroepen over gebogen hebben. Die werkgroepen presenteerden zich vrijdagmiddag, in verschillende gebouwen rondom de kerk. 'We moeten leren dansen met het water: niet meer er steeds tegenaan botsen, maar meebewegen. Dansen op de golven van duurzaamheid', zo was de conclusie van de waterwerkgroep, die een poster had ontworpen. 'Veel verschillende types leiderschap zijn nodig om de duurzame omwenteling tot stand te brengen', zo was de conclusie tijdens de sessie over leiderschap. Improvisatie-acteurs beeldden de verschillende typen leiderschap uit. En in de sessie over afval werd geconstateerd dat ondernemers ervoor zullen moeten gaan zorgen dat hun product hergebruikt kan gaan worden. Heel anders dan vroeger toen een ondernemer al blij was als hij een product wist te verkopen.

Jurgen Sweegers

Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn