Samsom tijdens SDE-debat: waar zijn we nu eigenlijk helemaal mee bezig

20 mei 2011 - Samsom verwoordde vanmiddag tijdens een debat in de Kamer waarschijnlijk het gevoel van velen: namelijk dat die nieuwe SDE-regeling eigenlijk maar gerommel in de marge is. Het zal niet veel zoden aan de dijk zetten en doordat de kans groot is dat ambtenaren en politici eraan blijven sleutelen zal die niet voor de gewenste investeringszekerheid zorgen. "Dat domme Duitse systeem werkt omdat ze het met rust laten."

Dood onderwerp
Het was al opvallend dat de Kamer drie uur voor het overleg had uitgetrokken, daar waar voor een discussie over kernenergie eerder deze week maar één uur stond. Kamerleden als Liesbeth van Tongeren konden toen niet eens fatsoenlijk hun zin afmaken omdat ze werden afgekapt door de voorzitter. Over de SDE valt daarentegen nauwelijks te discussiëren. Het is een dood onderwerp, alsof je over het ontwerp van een nieuw vliegtuig praat. Iedereen legt dan ook meteen allerlei wensjes en eisjes op tafel: mag dit schroefje ietsjes dikker zijn, en dat schroefje ietsjes dunner.

Waarom leven wij?
Zo ging het debat rustig van start (er was immers drie uur voor gereserveerd) totdat Samsom aan het woord kwam, die er een existentialistisch debat van maakte. "Dit debat zou eigenlijk niet moeten plaatsvinden. Investeerders-vertrouwen wordt niet bepaald door een subsidieregeling, maar door de kans dat de regeling er volgend jaar nog steeds is." En wat dat betreft ziet de toekomst er niet rooskleurig uit, want Verhagen heeft nu al weer een aantal veranderingen aangekondigd. Zo gaat de subsidiëring van wind op land veranderen.

Handen over elkaar
"Ik weet wel wat er gaat gebeuren: exploitanten van windmolenparken gaan een jaar zitten wachten", zo zei Samsom, die toegaf dat de veranderingen er vaak op verzoek van de Kamer komen. "Ik neem het ons niet kwalijk". ("Ik wel", zo zei Elbert Dijkgraaf van de SGP meteen). "Laten we nu eens een systeem bedenken dat tien jaar meegaat en laten we er dan niet meer aankomen. Al tien jaar lang voeren we hetzelfde toneelstukje op, of was het maar een toneelstukje, dan had het geen consequenties. Maar dit heeft wel gevolgen. Na elke wijzigingen komen de lobbyisten in hordes van vier binnen gestormd om nog 1 cent extra te claimen voor die ene technologie die de de toekomst helemaal op zijn kop zal zetten", zo zei Samsom.

Afgelopen uit
"Nu vanaf vandaag zal dat afgelopen moeten zijn. Kom met iets waardoor die SDE-regeling niet meer nodig zal zijn. Een verplichtingenstelsel, een subsidie, wat dan ook." Iets wat regeerperiode-overstijgend is, zo bedoelde hij. "Net zoiets als het infrastructuurfonds. BAM weet dat die weg ooit wel aangelegd zal worden. Het is ons bij het akkoord van Wassenaar gelukt (over loonmatiging, red.) en bij de aanleg van infrastructuur, het zou ook moeten lukken met duurzame energie. Je moet bereid zijn om iets van die democratische grillen te doorbreken. De PVDA wint of verliest de verkiezingen, maar investeerders weten waar ze aan toe zijn."

Karikatuur
René Leegte (VVD) maakte er natuurlijk weer een karikatuur van: "Een bijzonder moment van zelfinzicht. Ik ben blij dat de PVDA ook tot de conclusie is gekomen dat subsidies niet helpen." Zo had Samsom het dus niet bedoeld. Het was geen pleidooi tegen subsidies, maar tegen regelingen die ieder jaar veranderen. "Ik ga hier dus ook niet zitten pleiten voor een cent er bij of een cent eraf. Ambtenaren hebben hun best gedaan om de regeling nog ingewikkelder te maken dan die al is en als over een tijdje weer een subsidie-regeling is gestrand, dan ga ik samen met de minister zitten wenen."

Niet-maakbare samenleving
Maar Leegte had wellicht een punt gehad als hij had gezegd dat het erop lijkt dat Samsom de moed in de maakbare duurzame samenleving aan het verliezen is. Samsom heeft eerder gepleit voor een leveranciersverplichting, iets waar nu trouwens aan wordt gewerkt door het ministerie. Maar hij is min of meer tot de conclusie gekomen dat dit ook niet gaat werken, net zomin als de SDE-regeling. "Ik dacht dat een verplichtingensysteem simpel zou zijn. Dat is niet zo". Samsom vreest dat dit laatste stelsel leidt tot windfall profits voor goedkope vormen van duurzame energie als biomassa-bijstook in kolencentrales.

Persoonlijke noot
Als we een persoonlijke noot mogen toevoegen. Wellicht kunnen we in Nederland onvoldoende accepteren dat elk stelsel nadelen heeft. Hierdoor gaan we verbouwen en vertimmeren net zolang tot we het hele stelsel om zeep hebben gebracht, zoals we ook het onderwijssysteem om zeep hebben gebracht. We zouden wellicht niet moeten streven naar het optimale stelsel, maar naar een stelsel dat, met enigszins beheersbare nadelige gevolgen, onze lange-termijn doelen dichterbij brengt. En dat kan wellicht een heel simpel systeem zijn: zoals iedereen die stroom duurzaam opwekt krijgt 15 cent per kWh erbij. 'Ja maar dit, en ja maar dat.' Antwoord: 'Nee, heel simpel: zo doen we het'.

Wat het ook is
Maar weet u wat het wellicht ook is: Even tussen ons gezegd en gezwegen: Samsom heeft waarschijnlijk zo langzamerhand wel zijn langste tijd gehad in de Kamer, in de zin dat hij toe is aan iets anders. Maar dat terzijde.

Update: twitterreactie van Samsom: 'Ik had donderdag juist het gevoel dat ik pas nu echt op stoom kom. Nog lang niet toe aan iets anders. :)'  Volgens Samsom is een verplichtingenstelsel weliswaar net zo ingewikkeld, maar is dat langer vol te houden.

Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn