Alleen biovergister en living machine ontbreken nog in duurzame wijk Eva-lanxmeer

26 mei 2011 - Thermo Bello is een energiebedrijf dat in handen is van de bewoners van de duurzame wijk Eva-Lanxmeer in Culemborg. Het bedrijf nam het warmtenet in de wijk over van Vitens toen die ervan af wilde. Nu onderzoekt het of het een biovergistingsinstallatie kan gaan bouwen, waar het zwarte water (uit de WC) van bewoners vergist kan worden. De leidingen liggen er al maar toch is het lastig om het financiële plaatje rond te krijgen, zo vertelt directeur Gerwin Verschuur tegen Energieenwater.net.

Oorspronkelijk
Eva-Lanxmeer is een schitterende, duurzame wijk nabij het station in Culemborg. Er is veel groen, de grenzen tussen publieke ruimte en tuinen zijn er vaag, de ongeveer 250 huizen zijn gevarieerd en oorspronkelijk, door het gebruik van veel verschillende natuurlijke materialen, en natuurlijk is er veel werk verzet om de water- en de energiehuishouding duurzaam te krijgen. Overal in de wijk liggen wadi's, om het regenwater op te vangen, op de huizen liggen zonnepanelen en zonnecollectoren. De huizen zijn natuurlijk goed geïsoleerd en er wordt gebruik gemaakt van laagtemperatuur-verwarming, die dus gevoed wordt met het water van Thermo Bello.

In eigen hand
Het net is aangelegd door waterbedrijf Gelderland, wat later opging in Vitens. Die wilde er op een gegeven moment vanaf. De gemeente wilde het niet en daarna werd het aan de bewoners aangeboden. Verschuur en anderen hebben vervolgens veel werk verzet om bewoners van de wijk ervan te overtuigen dat het een goed idee was om het net zelf te gaan exploiteren. Uiteindelijk heeft het bedrijf Thermo Belllo, wat met dat doel was opgericht, 150.000 euro betaald voor de overname van het net, de warmtecentrale inclusief de apparaten en de watermeters in de huizen. De investeringskosten waren naar schatting zo'n 1,2 miljoen euro, waarvan 0,8 miljoen euro voor de leidingen en 0,4 miljoen voor de apparatuur. Vitens heeft er dus flink op toe gelegd.

Saldering
Er zijn nu 170 woningen van de 250 aangesloten op het warmtenet. Binnenkort komen er daar nog 27 bij, zo vertelt Verschuur. Zo'n 60 tot 70% van de warmte wordt echter afgenomen door twee scholen en zes kantoorgebouwen. De rekeningen worden geïnd door Greenchoice, die ook leverancier van gas en van stroom is. En Greenchoice zorgt sinds kort voor de saldering van de zelf-opgewekte stroom. Bewoner en initiatiefnemer van de wijk Marleen Kaptein kwam er laatst zelf achter dat ze nog 1600 euro terugkreeg van Nuon, dus dat was voor haar een reden om afscheid te nemen van dit bedrijf.

Tastbaar maken
Kaptein kan heerlijk vertellen over haar wijk. In de jaren negentig maakte ze deel uit van een netwerk dat begon na te denken over duurzaam bouwen. De regering wilde 800.000 woningen op Vinexlocaties bouwen, wilde die duurzaam maken, maar meldde tegelijkertijd dat ze daar geen geld voor had. De opvatting van duurzaamheid was veel te beperkend."Je moet het tastbaar maken", zo vonden Kaptein en haar medestanders, die zich verenigden in de stichting Eva (Educatie, voorlichting en advies). Ze kwamen in contact met directeur Ruimte Jan Goed van de gemeente Culemborg, die in Schiedam al ervaring opgedaan had met duurzaam bouwen en hij omarmde de ideeën.

Geen projectontwikkelaar
Daarna hadden ze het geluk dat het beschermingsgebied voor de winning van drinkwater in Culemborg kleiner werd. De gemeente kocht de grond van een boer en ze richtte een PPS-constructie op. Er werd een stedenbouwkundig plan opgesteld en het mooie is dat dat werd ingepast in het oude landschap, wat nu nog steeds is terug te zien. Geologisch onderzoek werd er voor gedaan. In eerste instantie was het de bedoeling om een projectontwikkelaar in de arm te nemen, maar toen ze zagen dat die 100.000 gulden per woning verdiende dachten ze: 'zonde van het geld'. Samen met aannemer Kingma bouw (dat nu niet meer bestaat) en architecten ontwikkelden ze de woningen.

Living machine
Na de eerste 100 woningen zijn er andere projecten opgestart, in particulier of collectief opdrachtschap. Zo is er een groep ouderen die een gebouw met seniorenwoningen hebben neergezet. Later zijn er ook kaswoningen gebouwd, met veel glas natuurlijk, maar niet alleen glas. Helaas is het Eva-centrum wat bij het station moest verrijzen nooit van de grond gekomen. Het lukte niet om de financiering rond te krijgen. Dit gebouw had ook de biovergistingsinstallatie moeten herbergen; de leidingen die het zwarte water hadden moeten aanvoeren liggen er al. Ook zou er een ingenieus watersysteem in zijn aangebracht: Living machtine, waar het waterige effluent van de biovergister gezuiverd zou worden.

Het komt niet uit
Verschuur onderzoekt nu dus of de vergistingsinstallatie alsnog kan worden gebouwd, maar het is lastig, zo geeft hij toe. De opbrengst aan energie dekt maar zo'n 20% van de exploitatiekosten. De opbrengst is laag omdat de energie-inhoud van het zwarte water en het groenafval  van de wijk niet hoog is. De fecaliën worden sterk verdund bij het doortrekken van de WC, in tegenstelling tot bijvoorbeeld het bekende project in Sneek, waar vacuümtoiletten in de huizen zijn geplaatst. Er zijn daarom nog andere geldstromen nodig. Zo zou het helpen als heffingen niet betaald hoeven te worden en aangewend kunnen worden voor de installatie, zoals de zuiveringsheffing voor het waterschap en de GFT-heffing.

Beste plek voor de mestvergister
"Je moet concurreren met aardgas en dat wordt tegen bodemprijzen uit de grond gehaald, terwijl je dit gas echt moeten maken", zo zegt Verschuur. Een nadeel is ook dat de vergistingsinstallatie was voorzien op een plek die veel waard is, vlak bij het station. Maar wat zou het mooi zijn als het centrum er toch nog zou komen en als de beste plek in de stad nu eens wordt gereserveerd voor het vergisten van menselijke mest in plaats van voor weer een penthouse voor een veelverdiener. Zet er een groot bord naast en een betere reclame kan de wethouder duurzaamheid zich niet wensen.

Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn