Kernenergie-debat: kernenergie was taboe van links maar is nu totempaal van rechts

1 juni 2011 - Het wetgevend overleg over kernenergie werd toch nog een interessant debatje, door het grote aantal moties en vragen dat werd ingediend. Opmerkelijk is dat de coalitiepartijen nu meer dan voorheen nadruk leggen op de economische voordelen van kernenergie, in plaats van dat ze betogen dat kernenergie nodig is. Een ander interessant aspect is de discussie over de eerste uitkomsten van een evaluatie van de ramp in Fukushima.

Onafhankelijke toezichthouder
Die eerste evaluatie door het atoomagentschap IAEA is woensdag verschenen, en één van de aanbevelingen van het agentschap is dat de toezichthouders volstrekt onafhankelijk moeten zijn. In Nederland is de Kernfysische dienst (KFD) juist echter bij het begin van deze kabinetsperiode ondergebracht bij het ministerie van Economische Zaken, dat ook de vergunning verleent en sterk voorstander is van de bouw van een nieuwe kerncentrale. Diederik Samsom vroeg daarom ook om deze fusie ongedaan te maken.

Goed debatje
Het was een goed debatje en de discussie werd weer een stukje vooruit geholpen, binnen de smalle marges die de regering en de regeringspartijen bieden. Aspecten die aan bod kwamen waren, behalve de onafhankelijkheid van de toezichthouder, het draagvlak onder de Nederlandse bevolking, de mate waarin de regering mee betaalt aan de bouw, de manier waarop uranium gewonnen wordt, de vraag of de centrale nodig is en de vraag of Nederland nu juist uit de pas loopt of niet. Groenlinks vond dat Nederland aan het spookrijden is in Europa, Verhagen vond van niet, omdat er nog zoveel andere landen doorgaan met kernenergie.

Doe het niet
Dapper was een oproep van Wiegman van de Christenunie: "Zie alstublieft af van de bouw van een nieuwe centrale." Dit is eigenlijk wat veel oppositiepartijen willen en het was goed dat dat nu eens uitgesproken werd in plaats van dat er via allerlei omwegen geprobeerd wordt de centrale tegen te houden. De PVDD vroeg op vergelijkbare wijze ronduit om de bestaande centrale in Borssele te sluiten. En verder leek de regering er eerlijker dan voorheen voor uit te komen, dat het vooral om economische voordelen gaat en waren er interessante schermutselingen tussen René Leegte (VVD) en Esther Ouwehand (PVDD).

Vooruit of achteruit
Betekent een keuze voor duurzame energie en energiebesparing nu eigenlijk een stap achteruit (Leegte) of juist vooruit (Ouwehand)? Leegte had het zelfs over een terugkeer naar de tijd van Ot en Sien als we de PVDD zouden volgen. Nu komen we op één of andere manier toch aan de kern van de discussie. In het vooruitgangsdenken van rechtse partijen is simpelweg (nog) geen plaats voor het idee dat het energieverbruik moet dalen, en dat we daar anders voor moeten gaan leven, terwijl de linkse milieupartijen nu juist zeggen dat het om de kwaliteit van het leven gaat en dat daar een daling van het energieverbruik voor noodzakelijk is. Wordt vervolgd.

Hieronder een overzicht van de moties die zijn ingediend en oproepen die zijn gedaan, waarover volgende week dinsdag wordt gestemd, en de reactie van minister Verhagen. De PVV kondigde aan dat ze mee stemt met de moties over veiligheid.

Groenlinks
1) De hoogst mogelijke veiligheid moet in acht worden genomen
Reactie minister: hij ontraadde deze motie met als argument dat hij de formulering van een andere motie, van de hand van zijn vrienden CDA en VVD, beter vond. Er moeten geen onmogelijke eisen gesteld worden. Daarom vraag ik ook om de hoogst mogelijke veiligheid, zo antwoorden Van Tongeren ad rem.

2) Het juridische en economische eigendom van Nederlandse kerncentrales moet in handen van de overheid blijven
Reactie minister: hoeft niet. We moeten de veiligheid regelen en in wiens handen de centrale is, doet niet ter zake (opvallend want zijn voorganger Van der Hoeven was een andere mening toegedaan).

3) De overheid mag geen cent in kerncentrales steken
Reactie minister: hij ontraadt de motie omdat hij de nieuwe centrale op dezelfde manier wil behandelen als de bestaande centrale. Dat wil zeggen dat er staatsgaranties worden afgegeven; dit zou op basis van internationale verdragen ook nodig zijn. Lidstaten van de EU zijn op basis van een Verdrag van Parijs verplicht om garanties af te geven voor schade groter dan 700 miljoen euro. Overigens moet dit verdrag nog geratificeerd worden (dus de Kamer zou tegen kunnen stemmen). Van Tongeren wilde haar motie aanpassen: geen cent in kerncentrales tenzij internationale verdragen de overheid hiertoe verplicht maar hier wilde Verhagen ook niet aan.

4) Onafhankelijk onderzoek naar draagvlak is nodig
Reactie minister: niet nodig. Er hebben zich volgens Verhagen geen grote verschuivingen voorgedaan als gevolg van de ramp in Fukushima

CU
5) Onderzoek naar de gevolgen nieuwe kerncentrale voor duurzame energie is nodig. ("Een nieuwe kerncentrale is niet nodig. Waarom zouden we veiligheidsrisico's over ons afroepen om een paar centen te verdienen en om een paar arbeidskrachten te werk te kunnen stellen.")
Reactie minister: onderzoek is niet nodig. Een nieuwe kerncentrale is nodig om economische groei mogelijk te maken, om minder afhankelijk te worden van het buitenland en om de CO2-uitstoot naar beneden te krijgen.

6) De initiatiefnemers moeten aantonen dat het uranium voor de kerncentrale op duurzame wijze wordt verkregen. (Wiegman: in drinkwater rondom Afrikaanse mijnen zitten radioactieve stoffen. Van Tongeren: Ons uranium komt uit Kazachstan, waar Poetin de scepter zwaait)
Reactie minister: kunnen we niet eisen van de aanvragers, maar ik wil ze wel wijzen op de wenselijkheid van maatschappelijk verantwoord ondernemen.

Oproep CU: "Doe het niet, bouw geen kerncentrale. Doe als Zwitserland en Duitsland. Zie af van het geven van een vergunning zolang er geen oplossing is voor het afval en voor veiligheid."
7) Zie af van bouw nieuwe centrale
Reactie minister: centrale is essentieel voor economische groei en voor een stabiele en betaalbare energievoorziening

D66
8) De overheid moet dezelfde tarieven hanteren voor het afgeven van staatsgaranties als de commerciële markt hanteert.
Reactie Verhagen: sta ik sympathiek tegenover. Minister De Jager van Financiën informeert u hier nader over. Het schijnt zo te zijn dat commerciële partijen samen een schade tot 300 miljoen euro willen verzekeren.

VVD/CDA
9) Alle relevante aspecten rond veiligheid moeten worden meegenomen
Reactie minister: OK.
D66 vroeg of dat betekent dat de partijen vinden dat pas als alle relevante aspecten zijn meegenomen de vergunning verleend kan worden. Dat betekent het volgens de regeringspartijen echter niet.  Samsom vroeg zich af wie bepaalt wat 'relevante aspecten' zijn. Dat moet volgens hem onafhankelijk worden vastgesteld

Oproep PVV aan Tennet: investeer extra in grensoverschrijdende capaciteit met Duitsland, zodat we stroom daar naar toe kunnen exporteren, nu de Duitse regering besloten heeft om de kerncentrales te gaan sluiten
Reactie Groenlinks: Vindt de PVV het verantwoord dat we hier een groot risico gaan lopen om een paar centen te verdienen?
PVV: Lopen we een groot risico dan?

PVDD
10) Kernenergie is onwenselijk: sluit Borssele
Reactie minister: nee
Reactie VVD: de PVDD wil terug naar de tijd van Ot en Sien
Reactie PVDD: als we aan energiebesparing gaan doen levert dat juist veel kansen op voor de duurzame economie. De huidige energievoorziening levert juist veel schade op. Maar u heeft gelijk als u zegt dat we 'minder en beter' willen.

Samsom: "Terwijl de schade in Fukushima naar schatting 175 miljard dollar is stelt de regering triomfantelijk vast dat de initiatiefnemers van Borssele II voor 350 miljoen euro verzekerd zijn. De regering stelt dat kernenergie commercieel interessant is terwijl kredietbureaus de kredietwaardigheid van energiebedrijf Tepco verlaagd hebben tot junkstatus. Was kernenergie vroeger het taboe van links, nu is het de totempaal van rechts. Het is een principe geworden, maar laat principes u het zicht op de werkelijkheid niet ontnemen. Maar ik zit hier ontspannen want de voornemens van het kabinet zullen worden ingehaald door de werkelijkheid."

Oproep: Scheidt de KFD weer van het miniserie van Economische Zaken
Reactie minister: niet nodig. De IEAE en ook de andere lidstaten hebben hier geen kritiek op gehad, tijdens een recente conferentie in Wenen. Als er toch organisatorische aanpassingen moeten worden doorgevoerd hoor ik het wel. De IAEA komt binnenkort voor een missie naar Nederland.

SP
11) Baseer de verzekeringspremies op de werkelijke schade
Reactie minister: Niet nodig. We zijn gebonden aan verdragen (zie boven). De minister voegde hier nog een nieuw aspect aan toe. Volgens hem betalen de eigenaren van kerncentrales een vergoeding waarmee tot 2,3 miljard euro schade is verzekerd. Dat wordt 3,2 miljard euro. Dat zou dus voor de schade van 700 miljoen euro tot dit hogere bedrag zijn.

12) Verplicht de eigenaren om 20% van de warmte her te gebruiken
Reactie minister: kan ik niet verplichten, maar ik wil er over praten met de vergunningaanvragers

13) Versterk de dijken rond Borssele  en laat Delta c.s. daarvoor betalen
Reactie Verhagen: niet nodig. Zelfs als er geen dijken zouden liggen loopt de centrale geen enkel gevaar (onzin, red.)

Copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn