Romantisch verlangen naar oernatuur verliest het van alles houden zoals het is

6 juli 2011 - Fascinerend om te constateren hoe mode-gevoelig opvattingen over het landschap zijn. Een paar jaar geleden vond iedereen nog dat het onder water zetten van polders een goede zaak was: land teruggeven aan de natuur. Het had bijna iets romantisch. Het beeld is compleet gekanteld. In de Tweede Kamer is bijna niemand meer voorstander van ontpoldering, zo bleek vorige week donderdag tijdens het debat over Hedwigepolder.

Balletje, balletje
Het debat werd gevoerd naar aanleiding van het recente besluit van de regering om de Hedwige-polder toch maar niet onder water te zetten. Ontpoldering van de Hedwigepolder werd gezien als aanleg van natuur en dat was dan bedoeld ter compensatie van de verdieping van de Westerschelde. Zeeland was altijd al tegen en nu is de weerstand ook in de rest van Nederland gegroeid. De regering besloot om twee andere gebiedjes langs de Westerschelde onder water te gaan zetten - de Welzinge- en Schorerpolder- en ook nog wat te gaan graven aan de oevers van de Westerschelde, wat dan ook weer als natuurcompensatie wordt gezien. "Balletje, balletje", zoals Jacobi (PVDA) het noemde.

Gordiaanse knoop
De zet van de regering kwam als een verrassing. Bekend was dat de regering de ontpoldering wilde terugdraaien. Niet bekend was dat de regering het nodig vond om daarvoor in de plaats andere polders onder water te gaan zetten. Bovendien zijn die nieuwe maatregelen bij elkaar duurder dan ontpoldering van de Hedwige-polder. Het wordt al met al een Gordinaanse knoop. Want de extra kosten moeten gedekt worden door verkoop van grond ten behoeve van landbouw. De provincie Zeeland had echter andere plannen met de opbrengst van die grond. En de ontpoldering van de twee kleine polders diende al als compensatie van een ander project: de aanleg van een containerterminal.

Gefopt
Ondertussen is nog steeds onduidelijk of natuurcompensatie wel echt nodig is. Het kan zijn dat iedereen zich wat dat betreft heeft laten foppen door de natuurbeweging. Advocaten van Houthoff Buruma schreven dat uitdieping van de Westerschelde nauwelijks tot verlies aan natuur leidt en dat er derhalve ook geen compensatie nodig is. Er is ook onduidelijkheid over de vraag of Nederland, als er compensatie nodig is, zelf mag bepalen hoe het die natuurcompensatie realiseert. Ad Koppejan van het CDA zegt van wel. Staatssecretaris Bleker lijkt echter bang te zijn geworden door alle heisa rond het Kierbesluit en lijkt daarom nu alles zoveel mogelijk in overleg met Europese bestuurders te willen doen.

Rijke Belg
De tijd en energie die deze polder van politici en bestuurders heeft opgeëist staat in ieder geval in geen enkele verhouding meer tot het belang ervan. Het debat op de laatste dag voor de zomervakantie van de Kamer was de twaalfde, zo zei Koppejan. Bovendien blijkt de polder ook nog in bezit te zijn van een rijke Belg, worden er, volgens Groenlinks althans, hazen en fazanten geschoten bij de vleet en zijn er slechts vier boeren die de grond hebben gepacht van die rijke Belg, die ook nog zelf belang schijnt te hebben bij de uitdieping van de Westerschelde. Maar het onderliggende debat over wel of niet ontpolderen is interessant.

Het draagvlak voor ontpoldering is compleet weg: Hier enkele uitspraken van Kamerleden:

  • De Mos (PVV): "We willen die hele malle ontpoldering niet, zeker niet ten faveure van een stukje zeesnot."
  • Lodders (VVD): "Ik wil benadrukken dat wij het onzinnig vinden om goede agrarische gronden om te zetten in natte natuur of om bestaande natuur onder water te zetten om aan een nieuwe natuurdoelstelling te voldoen."
  • Wiegman (CU): "Mijn fractie is tegen gedwongen ontpoldering uitsluitend ten behoeve van natuurontwikkeling."
  • Koppejan (CDA): "Mijn fractie wil zich ook in dit debat hard maken voor al die mooie Nederlandse polders die op dit moment worden bedreigd. De ontpoldering van de Hedwige-polder is symbool voor een doorgeschoten natuur en milieubeleid, ontworpen door tekentafelbiologen.:"
  • Dijkgraaf (SGP): "Wij hebben altijd helder gezegd dat wij geen voorstander zijn van ontpoldering, zeker niet van die mooie Hedwigepolder."
  • Van Gerven (SP): "De SP is dan ook tegen de uitdieping van de Westerschelde en de ontpoldering als compensatie."
  • Koppejan tegen Jacobi (PVDA): "Toen wij nog in dezelfde coalitie zaten, streden wij schouder aan schouder voor het behoud van de Hedwigepolder." Jacobi ontkende dat niet.
  • Zelfs Groenlinks hecht er niet zoveel waarde meer aan: "Voor GroenLinks hoefde het destijds niet per se de Hedwigepolder te zijn.

Mode
Conclusie is dat opvattingen over het landschap net zo onderhevig zijn aan mode-verschijnselen dan opvattingen over kleding. Dit bleek ook al tijdens een debat vorig jaar over de Oostvaardersplassen. Hier kwam een tegenstrijdigheid aan het licht, die ook nu weer de kop op duikt. Aan de ene kant hechten mensen zich aan het landschap zoals het nu is en willen ze het houden zoals het is. Aan de andere kant is er een romantisch verlangen naar een soort oerlandschap uit een tijd dat alles nog ongerept was en de mensen onbedorven. Die tegenstelling komt nu ook weer naar voren: de ontpoldering is het teruggeven van land aan de wilde woeste zee en en natuurbeweging is hier voorstander van. De meeste mensen willen gewoon houden wat er is.

Te enthousiast zaken doen
De natuurbeweging heeft in de afgelopen jaren een groot stempel weten te drukken op de discussie over inrichting van de natuur; en overheden hebben te enthousiast zaken willen doen met deze clubs, om zo langdurige juridische procedures af te wenden. Aan de wens van de meerderheid van de bevolking is daarbij voorbij gegaan, en nu, nu de projecten in de uitvoeringsfase komen, gaan mensen zich verzetten. Partijen als CDA, VVD, SP en PVV hebben zich op tijd gerealiseerd wat er leeft.

Laatste uitwassen
De uitwassen van het valse ideaal van oernatuur, zoals aangehangen door de natuurbeweging, zullen echter nog wel een tijdje zichtbaar blijven. Zo gaat de gemeente Den Haag alle planten en bomen in het natura-2000 gebied Westduinpark rooien, die niet tot de oorspronkelijke natuur behoren. En dat nog wel  met behulp van Europese subsidie en dat nog wel in opdracht van een VVD-wethouder. Ook waterschappen gaan voorlopig nog wel even door met het omploegen van heel veel natuur met heel veel zware bulldozers, om zo beken weer gezellig te laten meanderen, zoals ze in de niet-bestaande oertijd ook door het landschap kringelden. Zelfs kanalen die met potlood en liniaal op een kaart zijn getekend, worden meanderend gemaakt.

copyright © Geldengroen.net

Deel dit artikel

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn